Kính thiên văn Trung Quốc lập bản đồ lớn nhất về các khối khí trong vũ trụ
VOV.VN - Sau 2 năm quan sát, Kính thiên văn FAST của Trung Quốc đã phát hiện được hơn 156.000 nguồn hydro trung hòa trong phạm vi gần một nửa bầu trời, tạo nên bộ mẫu các thiên hà chứa hydro trung hòa lớn nhất và bản đồ phân bố khí vũ trụ rộng nhất thế giới.
Theo thông tin từ Đài Thiên văn Quốc gia (NAO) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, đây là bước đột phá tiếp theo của Kính thiên văn vô tuyến hình cầu có khẩu độ 500 mét (FAST) của nước này, khi chỉ trong 2 năm đã đưa số lượng nguồn hydro trung hòa phát hiện được tăng vọt từ 40.000 lên 156.411, với phạm vi bao phủ bầu trời của các nguồn hydro trung hòa tăng từ 7.600 độ vuông lên 19.500 độ vuông, tương đương gần một nửa bầu trời.
Điều này đồng nghĩa với việc, chỉ trong vòng hai năm, FAST đã hai lần phá vỡ kỷ lục do khảo sát ALFALFA (thực hiện bằng Kính thiên văn Arecibo của Mỹ) thiết lập – vốn thống trị lĩnh vực này trong gần hai thập kỷ – qua đó nâng số lượng nguồn phát hiện lên gấp 5 lần so với kỷ lục trước đó.
Được biết, hydro trung hòa là dạng vật chất cổ xưa và cơ bản nhất trong vũ trụ, là “nguyên liệu thô” tạo nên các vì sao, “những viên gạch” xây dựng nên các thiên hà và là “hồ sơ lịch sử” ghi lại hành trình của vũ trụ từ bóng tối đến ánh sáng. Bức xạ bước sóng 21 cm do hydro trung hòa phát ra có khả năng xuyên thấu mạnh mẽ, đi qua các lớp bụi liên sao để truyền tải thông tin về loại khí nguyên thủy nhất của vũ trụ về Trái Đất.
Nhóm nghiên cứu cho biết, hơn 156.000 “tấm thẻ định danh” thiên hà này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy nhiều lĩnh vực nghiên cứu tiên phong của ngành thiên văn học, bao gồm sự hình thành và tiến hóa của thiên hà, sự phân bố vật chất tối, dấu vết của các tín hiệu sóng hấp dẫn và các cấu trúc quy mô lớn của vũ trụ.
Bộ dữ liệu mới cũng sẽ đóng vai trò là cơ sở tham chiếu quan trọng cho các nghiên cứu khoa học sử dụng thế hệ kính thiên văn vô tuyến Square Kilometre Array (SKA) tiếp theo, góp phần thúc đẩy hành trình khám phá những bí ẩn về sự tiến hóa của vũ trụ mà nhân loại đang thực hiện.