Trung Quốc công bố mô hình vũ trụ số tái hiện 13,8 tỷ năm tiến hóa của vũ trụ
VOV.VN - Ngày 23/4, Đài thiên văn Quốc gia thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc đã công bố dự án mô phỏng vũ trụ mang tên “Thiên Diễn”, đánh dấu bước tiến mới trong lĩnh vực thiên văn học tính toán và siêu máy tính.
Dự án do các nhà khoa học Trung Quốc dẫn dắt cùng sự tham gia của một nhóm nghiên cứu quốc tế, đã xây dựng thành công một “vũ trụ ảo kỹ thuật số” với độ chính xác cao, phục vụ nghiên cứu lịch sử hình thành và tiến hóa của vũ trụ.
Theo giới khoa học, “vũ trụ ảo kỹ thuật số” là mô hình số hóa được dựng nên nhờ năng lực tính toán cực lớn của siêu máy tính. Mô hình này có thể mô phỏng gần với thực tế cấu trúc và diễn biến của vũ trụ trong suốt 13,8 tỷ năm, kể từ sau “Vụ Nổ Lớn” (Big Bang) đến thời điểm hiện tại. Toàn bộ các giai đoạn phát triển quan trọng của vũ trụ được tái hiện bằng dữ liệu số, giúp giới nghiên cứu có thêm “bản đồ dẫn đường” để khám phá những bí ẩn lớn của không gian.
Nhà nghiên cứu Vương Kiều, thuộc Đài thiên văn Quốc gia Trung Quốc, cho biết sau vụ nổ Big Bang, vũ trụ ban đầu ở trạng thái tương đối đồng đều nhưng dần phát triển thành cấu trúc dạng mạng lưới. Trong mô phỏng “Thiên Diễn”, nhóm nghiên cứu đã sử dụng tới 4,2 nghìn tỷ hạt ảo để mô tả chi tiết quá trình hình thành và tiến hóa của cấu trúc vũ trụ trên thang thời gian 13,8 tỷ năm.
Không chỉ dừng ở việc tái hiện cấu trúc vật chất lớn, “Thiên Diễn” còn tích hợp mô hình vật lý về sự hình thành thiên hà, cho phép cung cấp nhiều thông tin quan trọng như hình ảnh, phổ năng lượng và đặc tính phát triển của các thiên hà. Việc đối chiếu dữ liệu từ vũ trụ mô phỏng với các quan sát thực tế được kỳ vọng sẽ hỗ trợ giải mã bản chất của vật chất tối, năng lượng tối, đồng thời giúp làm sáng tỏ hơn các quy luật tiến hóa của thiên hà.
Dữ liệu từ dự án cũng được đánh giá có ý nghĩa lớn đối với các chương trình quan sát thiên văn quy mô quốc tế, trong đó có Kính thiên văn khảo sát của Trạm Vũ trụ Trung Quốc (CSST) và sứ mệnh Euclid của Cơ quan Vũ trụ châu Âu.
Theo thông tin được công bố, đây là kết quả của hơn 10 năm nghiên cứu liên tục. Các nhà khoa học Trung Quốc đã sử dụng phần mềm tự phát triển, đồng thời tối ưu thuật toán và lập trình cho hệ thống siêu máy tính trong nước. Tổng sản lượng dữ liệu khoa học thu được lên tới 13 petabyte (PB), cho thấy năng lực ngày càng tăng của Trung Quốc trong lĩnh vực vũ trụ học tính toán và tính toán hiệu năng cao.