Mỹ không gia hạn hiệp định thương mại với Canada và Mexico
VOV.VN - Chính quyền Tổng thống Donald Trump ngày 1/7 thông báo sẽ không gia hạn Hiệp định Thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) khi thỏa thuận bước sang năm hoạt động thứ 6.
Thay vào đó, Washington sẽ khởi động quá trình đàm phán nhằm sửa đổi toàn diện hiệp định, với khả năng tiến tới thỏa thuận thương mại song phương riêng rẽ với Canada và Mexico. Động thái này đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong chính sách thương mại của Tổng thống Donald Trump, người từng trực tiếp đàm phán và ký USMCA năm 2018 để thay thế Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA). Khi đó, ông Trump từng ca ngợi USMCA là “thỏa thuận thương mại tốt nhất và quan trọng nhất” của Mỹ.
Theo phía Mỹ, mặc dù USMCA đã hoàn thành mục tiêu hiện đại hóa các quy định thương mại, hiệp định không đạt được mục tiêu tái cân bằng thương mại giữa ba nước. Nhà Trắng cho rằng thâm hụt thương mại của Mỹ với Canada và Mexico đã tăng mạnh trong những năm qua và USMCA không phát huy hiệu quả như kỳ vọng trong việc kiểm soát tình trạng này.
Quan chức này cho biết cơ chế “đánh giá chung” vốn đã được quy định trong USMCA nhằm bảo đảm hiệp định luôn phục vụ lợi ích của nước Mỹ, thay vì tự động được duy trì trong nhiều thập kỷ mà không có điều chỉnh. Chính quyền của ông Trump khẳng định không có ý định kéo dài quá trình đàm phán trong suốt 10 năm, song muốn xây dựng một khuôn khổ thương mại mới phù hợp hơn với các ưu tiên hiện nay.
Việc Mỹ từ chối gia hạn USMCA được đánh giá sẽ làm gia tăng sự bất định đối với hoạt động thương mại và đầu tư tại Bắc Mỹ, trong bối cảnh các mức thuế quan mới đã trở thành trọng tâm trong chính sách kinh tế của Tổng thống Trump nhiệm kỳ hai. Một trong những nội dung gây tranh cãi là việc miễn thuế đối với các sản phẩm đáp ứng quy tắc xuất xứ theo USMCA.
Canada ngay lập tức bày tỏ mong muốn duy trì hiệp định. Bộ trưởng phụ trách quan hệ thương mại với Mỹ Dominic LeBlanc khẳng định Ottawa vẫn kiên định ủng hộ USMCA và nhấn mạnh hiệp định này vẫn có hiệu lực đến năm 2036, đồng thời có thể được gia hạn thêm 16 năm bất cứ lúc nào theo các điều khoản hiện hành. Ông cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu có nhiều biến động, Canada tiếp tục là đối tác ổn định và đáng tin cậy của Mỹ.
Trong khi đó, Mexico đang tiếp tục trao đổi với Nhà Trắng về tương lai của hiệp định. Theo các quan chức Mỹ, khác với Canada, Mexico đã không áp dụng các biện pháp trả đũa thuế quan đối với hàng hóa Mỹ trong thời gian gần đây. Giới doanh nghiệp Mỹ có phản ứng trái chiều trước quyết định của Nhà Trắng. Hội đồng Chính sách Ô tô Mỹ cho rằng hội nhập kinh tế Bắc Mỹ mang lại lợi thế cạnh tranh lớn cho khu vực, nhưng cũng kêu gọi sớm đạt được một thỏa thuận mới tạo sân chơi bình đẳng và ổn định lâu dài cho ngành công nghiệp ô tô.
Theo số liệu của Viện Brookings, tổng giá trị thương mại hàng hóa giữa Mỹ, Canada và Mexico đã tăng từ khoảng 1.070 tỷ USD năm 2020 lên hơn 1.630 tỷ USD vào năm 2024, phản ánh vai trò quan trọng của USMCA trong thúc đẩy thương mại nội khối Bắc Mỹ.