Nga trở lại G20: Phương Tây có thể sẵn sàng đối thoại với Moscow

Diễn đàn G20 vừa diễn ra có thể là một bước ngoặt trong quan hệ Nga - phương Tây. Sau hơn 4 năm bị phương Tây cô lập vì cuộc chiến tại Ukraine, Nga đã có mặt trực tiếp tại bàn thảo luận của nhóm các nền kinh tế lớn nhất thế giới. Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov đã có mặt tại hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương G20 tại thành phố Asheville, bang Bắc Carolina ngày 31/8.

Ông Siluanov không chỉ tham dự các phiên họp mà còn có cuộc gặp song phương với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent. Theo Bộ Tài chính Nga, hai bên thảo luận về hợp tác tài chính Nga - Mỹ và tương tác trong khuôn khổ G20. Phía Mỹ cho biết cuộc gặp cũng liên quan đến kế hoạch hòa bình Ukraine của Tổng thống Donald Trump.

Nga tái xuất trong phản ứng của châu Âu

Sự xuất hiện của Bộ trưởng Tài chính Nga tại một diễn đàn đa phương lớn như G20 là một hình ảnh đáng chú ý. Kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine năm 2022, phương Tây đã tìm cách biến sự cô lập kinh tế và ngoại giao thành một trong những công cụ gây sức ép chủ yếu đối với Moscow. Nga vẫn là thành viên G20, nhưng các quan chức cấp cao của nước này phần lớn không xuất hiện trực tiếp tại các cuộc họp của nhóm, trong khi Mỹ và châu Âu liên tục thúc đẩy các biện pháp trừng phạt.

Lần này, chủ nhà Mỹ chủ động mời Nga tham dự. Giới chức chính quyền Donald Trump giải thích khá đơn giản: Nga vẫn là thành viên G20 và đối thoại vẫn cần thiết ngay cả trong thời chiến. Washington cũng muốn đưa G20 trở lại trọng tâm kinh tế, thay vì để diễn đàn này tiếp tục bị chi phối bởi những bất đồng địa chính trị.

Nhưng với châu Âu, thông điệp này gây khó chịu. Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil cho rằng việc tiếp nhận Bộ trưởng Tài chính Nga như một thành viên bình thường là “đáng lo ngại”, đồng thời nhấn mạnh rằng không thể bình thường hóa quan hệ với Moscow khi chiến tranh tại Ukraine vẫn tiếp diễn. Một số quan chức châu Âu thậm chí không muốn đại diện của Nga xuất hiện trong bức ảnh chung truyền thống của G20. Điều đó cho thấy Nga có thể đang trở lại bàn G20, nhưng chưa trở lại vị thế bình thường trong quan hệ với phương Tây.

Washington muốn đối thoại với Moscow

Mỹ, với tư cách là chủ nhà G20 năm nay toàn quyền quyết định danh sách khách mời. Vì nhiều lý do, họ đã không mời Nam Phi - nước chủ nhà G20 năm ngoái. Tây Ban Nha - quốc gia mà Tổng thống Mỹ Donald Trump từng đe dọa sẽ ngừng giao thương - cũng vắng mặt. Rõ ràng, chủ nhà Mỹ có những tính toán sâu xa hơn khi mời Nga tới hội nghị ở Asheville.

Chính quyền Donald Trump đang cố thúc đẩy các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh Ukraine. Trong bối cảnh đó, việc đưa Nga trở lại các diễn đàn đa phương tạo thêm một kênh tiếp xúc với Moscow.

Cuộc gặp giữa hai Bộ trưởng Bessent và Siluanov đặc biệt đáng chú ý bởi Washington đồng thời vẫn duy trì sức ép kinh tế đối với Nga. Theo Reuters, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessent nói rõ với người đồng cấp Nga rằng Mỹ chưa sẵn sàng nới lỏng các biện pháp trừng phạt kinh tế hay đạt các thỏa thuận khác nếu Moscow chưa chấm dứt chiến tranh tại Ukraine. Như vậy, đối thoại không đồng nghĩa với nhượng bộ. Washington dường như đang thử một cách tiếp cận khác: thay vì chỉ sử dụng trừng phạt và cô lập, Mỹ muốn giữ Nga trong các kênh đàm phán để có thể tác động trực tiếp tới Moscow.

Điều này phù hợp với cách Tổng thống Donald Trump thường xử lý quan hệ với các đối thủ: duy trì khả năng đối thoại ngay cả khi bất đồng sâu sắc, với kỳ vọng rằng một thỏa thuận có thể đạt được thông qua thương lượng trực tiếp.

Bước phá thế cô lập của Nga

Đối với Moscow, lợi ích đầu tiên là phá vỡ hình ảnh Nga hoàn toàn bị cô lập. Diễn đàn G20 là nơi thảo luận các vấn đề kinh tế, không phải NATO hay EU. Nga không cần được phương Tây công nhận về mặt chính trị để tham dự. Nhưng việc một bộ trưởng Nga ngồi cùng bàn với các nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn tạo ra một thông điệp quan trọng: các nỗ lực cô lập Moscow không thể xóa Nga khỏi tất cả các cơ chế đa phương.

Đặc biệt, G20 có ý nghĩa kinh tế lớn hơn nhiều so với một cuộc gặp ngoại giao thông thường. Đây là diễn đàn bao gồm Mỹ, Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, EU và nhiều nền kinh tế chủ chốt của thế giới. Với Moscow, việc trở lại các cuộc thảo luận tài chính có thể giúp Nga tiếp tục bảo vệ lợi ích của mình trong những vấn đề như thương mại, thanh toán quốc tế, năng lượng, nợ công, chuỗi cung ứng và ổn định tài chính toàn cầu. Quan trọng hơn, nó mở thêm một kênh để Nga tiếp xúc trực tiếp với Mỹ.

Sự trở lại của Nga và phản ứng tiêu cực của châu Âu còn cho thấy khác biệt trong cách Mỹ và các đồng minh châu Âu nhìn nhận Nga. Trong khi Washington đang chuyển ưu tiên sang đối thoại và tìm kiếm một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, nhiều nước châu Âu vẫn đặt điều kiện tiên quyết là Nga phải “xuống thang” đối với Ukraine trước khi quan hệ có thể trở lại bình thường.  

Dĩ nhiên, sự trở lại của Nga tại diễn đàn G20 không tự nó cho thấy chính sách của phương Tây đã thay đổi. Nhưng nó cho thấy cơ hội đối thoại đang mở ra, đi kèm với việc xung đột Nga - Ukraine vẫn còn khả năng chấm dứt.

Ông Donald Trump để ngỏ khả năng mời Tổng thống Nga Putin dự G20 tại Mỹ

VOV.VN - Trả lời báo chí tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng sẽ là điều “hữu ích” nếu Tổng thống Nga Vladimir Putin tham dự Hội nghị thượng đỉnh G20 tại Miami vào cuối năm nay, song bày tỏ nghi ngờ khả năng nhà lãnh đạo Nga sẽ xuất hiện.