Những thách thức đối với nhân loại từ nay đến năm 2050

VOV.VN - Từ nay đến 2050 loài người phải đối diện với những thách thức không thể phủ nhận. Những thách thức này không chỉ tiềm ẩn nhiều bất ổn và hỗn loạn mà còn có khả năng thúc đẩy sự phát triển của các giải pháp.

Dân số phát triển

Từ nay đến 2050 có một số thay đổi và thách thức không thể phủ nhận, bao gồm gia tăng dân số (chủ yếu ở các trung tâm đô thị); tăng trưởng của các nền kinh tế và thị trường phi phương Tây; công nghệ, ngành và nghề mới; thay đổi nhiệt độ, thời tiết và tình trạng thiếu nước; năng lượng tái tạo và tính bền vững.

Theo một báo cáo năm 2019 của Liên Hợp Quốc, dân số toàn cầu dự kiến ​​sẽ đạt 9,74 tỷ người vào giữa thế kỷ này. Tuy nhiên, việc bổ sung hơn 2 tỷ người sẽ không được phân bổ đồng đều giữa các quốc gia trên thế giới. Trong khi ở châu Á (khu vực đóng góp nhiều nhất vào dân số toàn cầu kể từ giữa thế kỷ 20) tốc độ tăng dân số đã chậm lại kể từ đầu thế kỷ 21. Đến năm 2030, tốc độ tăng dân số của châu Á dự kiến ​​sẽ ổn định và dân số của châu lục này dự kiến ​​sẽ ở mức gần 5 tỷ người cho đến năm 2050. Từ thời điểm đó trở đi, châu lục duy nhất có mức gia tăng dân số đáng kể sẽ là châu Phi.

Hiện tại, châu Phi có dân số 1,36 tỷ người và dự kiến ​​sẽ lên đến 2,5 tỷ người vào giữa thế kỷ này (tăng khoảng 83%). Tuy nhiên, đến năm 2050, châu Á vẫn sẽ là lục địa đông dân nhất, với tổng dân số khoảng 5,29 tỷ người. Châu Phi sẽ là châu lục đông dân thứ hai, với dân số ước tính là 2,49 tỷ người. Châu Mỹ Latin và Caribe đứng thứ ba với ước tính 710 triệu, châu Âu (705 triệu), Bắc Mỹ (430 triệu) và Châu Đại Dương (60 triệu). Vẫn vậy, các yếu tố thúc đẩy tăng trưởng này sẽ là kinh tế, xã hội và công nghệ.

Hành tinh nóng lên

Trong nhiều thập kỷ, các nhà khoa học đã biết rằng Trái Đất ngày càng ấm lên kể từ cuối thế kỷ 19. Đây là kết quả trực tiếp của việc con người tác động đến môi trường tự nhiên và tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch, dẫn đến việc gia tăng khí nhà kính - đáng chú ý nhất là carbon dioxide (CO2), làm tăng lượng bức xạ mặt trời mà bầu khí quyển của chúng ta hấp thụ. Theo Báo cáo đặc biệt năm 2018 của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC), nhiệt độ toàn cầu được dự báo sẽ tăng trung bình 1,5°C đến 2°C vào năm 2052. Ngưỡng 1,5°C là mục tiêu được thiết lập bởi Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu năm 2015, nhằm giảm thiểu biến đổi khí hậu thông qua giảm phát thải CO2.

Mức tăng từ 1,5°C lên 2°C sẽ có nghĩa là mùa hè nóng hơn, lượng mưa nhiều hơn, nhiều trường hợp thời tiết khắc nghiệt hơn và phá vỡ các hệ thống tự nhiên mà con người dựa vào để sinh tồn và sinh kế. Những đợt tăng nhiệt độ này sẽ diễn ra mạnh mẽ ở Trung và Đông Bắc Mỹ, Trung và Nam Âu, Địa Trung Hải, Bắc Phi, Tây và Trung Á, và châu Phi cận Sahara. Ở những vùng nằm gần các cực (Canada, Nga, Nam Phi và Nam Mỹ), độ dài của mùa không có sương giá có thể sẽ tăng lên, cũng như mùa sinh trưởng tương ứng. Do đó, các quốc gia nằm gần các cực hơn sẽ có sự bùng nổ trong sản xuất nông nghiệp.

Đồng thời, các quốc gia có nguồn cung cấp nước ngọt tái tạo lớn nhất (Brazil, Nga và Canada) sẽ buộc phải đối mặt với nhu cầu ngày càng tăng và có thể phải đối mặt với hậu quả nghiêm trọng nếu họ không mở rộng quy mô khai thác để đáp ứng. Gần xích đạo, nhiệt độ tăng sẽ đồng nghĩa với lượng mưa nhiều hơn vào mùa đông, đồng nghĩa với lũ lụt, bão ven biển và dòng chảy nhiều hơn. Trong suốt mùa hè, nhiệt độ tăng lên sẽ đồng nghĩa với hạn hán, sa mạc hóa và mực nước ngầm thấp hơn. Sự kết hợp của những thái cực này cũng sẽ có ý nghĩa nhiều hơn đối với xói mòn, dòng chảy và sự suy giảm của lớp đất mặt.

Tương tự như vậy, các khu vực đông dân cư dọc theo bờ biển và các con sông lớn đổ ra đại dương sẽ phải chịu mực nước biển dâng cao. Theo nghiên cứu gần đây, ước tính khoảng 7,4 tỷ km² đất liền sẽ bị ngập lụt hoặc ngập nước vào năm 2040. Điều này sẽ có tác động kinh tế lớn do các trung tâm đô thị lớn buộc phải đối mặt với lũ lụt ngày càng tồi tệ hơn mỗi năm trôi qua. Vào giữa thế kỷ này, một số thành phố lớn được dự đoán sẽ bị bỏ hoang (hoặc giảm dân số đáng kể) do triều dâng, hệ thống sông ngập lụt hoặc hố sụt (do khai thác nước ngầm). Điều này sẽ không chỉ gây ra cuộc di cư và khủng hoảng tị nạn mà còn có tác động lớn đến thị trường toàn cầu khi các trung tâm tài chính bị mất.

Một xu hướng khác, đang diễn ra là sự mất đi của các sông băng và chỏm băng ở vùng cực. Theo một nghiên cứu được công bố vào tháng 4/2020, các mô phỏng được thực hiện bởi Dự án so sánh mô hình biển-băng (SIMIP) đã chỉ ra rằng Vòng Bắc Cực sẽ trải qua mùa hè không có băng vào năm 2050. Việc mất đi lớp băng ở biển Bắc Cực sẽ có tác động sâu sắc đến hành tinh, ảnh hưởng đến sự lưu thông của đại dương và khiến vùng nước hở hấp thụ nhiều nhiệt hơn.

Do đó, điều này sẽ dẫn đến sự gia tăng nhiệt độ đại dương, cũng như tiềm năng giải phóng khí mêtan dưới đáy Bắc Băng Dương. Tình trạng tương tự cũng đang xảy ra ở Siberia hiện nay, nơi sự biến mất của lớp băng vĩnh cửu cho phép các ổ chứa khí metan dưới bề mặt được giải phóng vào khí quyển. Điều này tạo ra một vòng luẩn quẩn, trong đó xu hướng nóng lên dẫn đến các cơ chế phản hồi gây ra hiện tượng nóng lên nhiều hơn, v.v.

Cạnh tranh nguồn nước

Ở nhiều nơi trên thế giới, quá trình công nghiệp hóa nhanh chóng và sự gia tăng dân số đã dẫn đến tình trạng thiếu nước. Ở Trung Quốc, Ai Cập, Ấn Độ, Israel, Pakistan, Mexico và Mỹ, điều này đã dẫn đến các biện pháp tuyệt vọng và thậm chí là các sự cố quốc tế. Với những căng thẳng gia tăng do biến đổi khí hậu gây ra, nước ngọt được dự báo sẽ ngày càng khan hiếm vào năm 2050. Điều này chắc chắn sẽ dẫn đến "Chiến tranh về nước" ở nhiều nơi trên thế giới khi các nước láng giềng đấu tranh để kiểm soát khả năng tiếp cận nguồn cung cấp nước ngọt hạn chế - đặc biệt là nơi sông quốc tế hệ thống có liên quan.

Những con sông này rất cần thiết cho nước uống, tưới tiêu và vệ sinh ở bất cứ nơi nào chúng chảy qua, vì vậy nhiều nước có thể không có muốn chia sẻ khi chúng bắt đầu khô cạn. Trong những năm gần đây, "hợp đồng tương lai nước" đã xuất hiện và hiện đang được giao dịch giống như tất cả các loại hàng hóa quý - tương tự như dầu mỏ, kim loại quý và đá.

Vì vậy, ngoài việc có tác động đáng kể đến địa chính trị và môi trường, sự biến mất của các nguồn nước ngọt cũng sẽ ảnh hưởng đến thị trường tài chính. Trong khi đó, tình trạng khan hiếm nước ngọt sẽ tiếp tục thúc đẩy đầu tư vào công nghệ khử muối, cải tạo nước và các hệ thống môi trường khép kín. Điều này sẽ đặc biệt rõ ràng trong cách kiến ​​trúc sẽ kết hợp sinh thái (hay còn gọi là "vòng cung") để đảm bảo tính bền vững hơn trong không gian đô thị.

Năng lượng xanh hơn

Mặt tích cực, tác động của biến đổi khí hậu cũng sẽ dẫn đến những phát triển tích cực trong lĩnh vực sản xuất, năng lượng và giao thông vận tải vào năm 2050. Đối với những người mới bắt đầu, năng lượng tái tạo, xe điện và "công nghệ xanh" khác sẽ phổ biến hơn nhiều do giảm chi phí, giá cả cạnh tranh và nhu cầu hạn chế phát thải khí nhà kính. Năm 2018, 28% điện năng toàn cầu được tạo ra từ các nguồn năng lượng tái tạo - sự kết hợp của thủy điện (45%), hạt nhân (28%), gió (13%), năng lượng mặt trời (6%), nhiên liệu sinh học (5%), và các phương pháp khác (3%).

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) dự đoán đến năm 2050, năng lượng tái tạo sẽ tạo ra 49% điện năng toàn cầu, tiếp theo là khí đốt tự nhiên (23%), than đá (23%) và hạt nhân (5%). Năng lượng Mặt Trời sẽ chiếm tỷ trọng đáng kể nhất trong các nguồn tái tạo, chiếm 38% tổng sản lượng điện, trong khi gió sẽ tăng lên 34%, thủy điện đạt 27%, và sinh khối và các nhiên liệu khác sẽ chiếm phần còn lại. Đối với năng lượng mặt trời và điện gió, những đóng góp lớn nhất dự kiến ​​sẽ đến từ Trung Quốc và Ấn Độ. Đến giữa thế kỷ này, Trung Quốc sẽ chiếm 37% năng lượng mặt trời và 35% sản lượng gió trên toàn thế giới, trong khi Ấn Độ sẽ chiếm 24% năng lượng mặt trời và 22% năng lượng gió.

Việc sử dụng năng lượng thủy điện sẽ được phân bổ đồng đều hơn, trong đó Trung Quốc (23%), EU (17%), Brazil (15%) và Ấn Độ (8%) chiếm thị phần lớn nhất. Năng lượng tái tạo đã và đang có tác động đáng kể ở các quốc gia đang phát triển, nơi việc tiếp cận với các mạng lưới điện tập trung bị hạn chế và các tiện ích được coi là không đáng tin cậy. Ở những nơi này, đèn năng lượng mặt trời di động, tuabin gió di động và các thiết bị sử dụng các nguồn năng lượng thay thế đang cung cấp năng lượng bền vững cho các cộng đồng nhỏ.

Do mất đất canh tác liên tục, các thành phố cũng sẽ trở nên xanh hơn khi canh tác đô thị, canh tác thẳng đứng, nuôi trồng thủy sản, thủy canh, vườn cộng đồng và các tòa nhà kết hợp kiến ​​trúc và sinh thái thành một thiết kế duy nhất (vòng cung). Những thay đổi khác sẽ bao gồm xe điện (EV), sẽ chiếm hơn một nửa thị trường ô tô vào năm 2050. Những tiến bộ trong lò phản ứng nhiệt hạch Tokamak cũng ​​sẽ đặt nền móng cho năng lượng nhiệt hạch, dự kiến ​​sẽ có mặt trên thị trường vào năm 2050 và sau đó./.

Tin liên quan

Những điều cần biết về kỳ chuyển nhượng mùa Đông 2022
Những điều cần biết về kỳ chuyển nhượng mùa Đông 2022

VOV.VN - Những chi tiết đáng chú ý về kỳ chuyển nhượng mùa Đông 2022 sắp diễn ra tại các giải VĐQG hàng đầu châu Âu.

Những điều cần biết về kỳ chuyển nhượng mùa Đông 2022

Những điều cần biết về kỳ chuyển nhượng mùa Đông 2022

VOV.VN - Những chi tiết đáng chú ý về kỳ chuyển nhượng mùa Đông 2022 sắp diễn ra tại các giải VĐQG hàng đầu châu Âu.

Những xu hướng công nghệ mới sẽ lên ngôi trong năm 2022
Những xu hướng công nghệ mới sẽ lên ngôi trong năm 2022

Theo dự báo của hãng tin AFP, thịt nhân tạo, Web 3.0 và tiền điện tử, mã độc tống tiền cùng với quy định với các đại gia công nghệ được cho là những công nghệ có thể thay đổi cuộc sống trong năm 2022.

Những xu hướng công nghệ mới sẽ lên ngôi trong năm 2022

Những xu hướng công nghệ mới sẽ lên ngôi trong năm 2022

Theo dự báo của hãng tin AFP, thịt nhân tạo, Web 3.0 và tiền điện tử, mã độc tống tiền cùng với quy định với các đại gia công nghệ được cho là những công nghệ có thể thay đổi cuộc sống trong năm 2022.

Những rủi ro thế giới phải đối mặt trong năm 2022
Những rủi ro thế giới phải đối mặt trong năm 2022

VOV.VN - Nga tấn công Ukraine, khủng hoảng kinh tế, mất an ninh lương thực hay chiến tranh lạnh mới được đánh giá là những rủi ro có thể xảy ra trong năm 2022.

Những rủi ro thế giới phải đối mặt trong năm 2022

Những rủi ro thế giới phải đối mặt trong năm 2022

VOV.VN - Nga tấn công Ukraine, khủng hoảng kinh tế, mất an ninh lương thực hay chiến tranh lạnh mới được đánh giá là những rủi ro có thể xảy ra trong năm 2022.

6 kịch bản về đại dịch Covid-19 trong năm 2022
6 kịch bản về đại dịch Covid-19 trong năm 2022

VOV.VN - Số ca tử vong tiếp tục tăng, Covid-19 trở thành bệnh đặc hữu, tiêm vaccine tăng cường hàng năm, biến thể mới xuất hiện hay cuộc sống trở lại bình thường… là những dự đoán về đại dịch trong năm 2022 được các chuyên gia đưa ra.

6 kịch bản về đại dịch Covid-19 trong năm 2022

6 kịch bản về đại dịch Covid-19 trong năm 2022

VOV.VN - Số ca tử vong tiếp tục tăng, Covid-19 trở thành bệnh đặc hữu, tiêm vaccine tăng cường hàng năm, biến thể mới xuất hiện hay cuộc sống trở lại bình thường… là những dự đoán về đại dịch trong năm 2022 được các chuyên gia đưa ra.