Nâng hạng thị trường chứng khoán: Mở “cánh cửa lớn” đón dòng vốn tỷ USD
VOV.VN - Việc FTSE Russell công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp không chỉ đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình hội nhập, mà còn mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế quy mô lớn.
FTSE nâng hạng: Cơ hội tăng thanh khoản và định giá thị trường
Việc FTSE Russell chính thức công bố Việt Nam vượt qua kỳ đánh giá giữa kỳ và được nâng hạng lên Thị trường Mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market) được xem là cột mốc quan trọng trong tiến trình hội nhập của thị trường vốn Việt Nam. Quyết định này sẽ có hiệu lực từ phiên giao dịch ngày 21/9/2026.
Theo lộ trình công bố, quá trình chuyển đổi không diễn ra ngay lập tức mà được triển khai theo 4 giai đoạn nhằm giảm thiểu biến động và tạo điều kiện cho dòng vốn đầu tư thụ động phân bổ dần. Cụ thể, đợt đầu vào tháng 9/2026 sẽ bổ sung 10% tỷ trọng. Đến tháng 3/2027, tỷ trọng được nâng lên 30%, sau đó tăng lên 65% vào tháng 6/2027 và hoàn tất 100% vào kỳ tháng 9/2027. Cách tiếp cận này từng được áp dụng với nhiều thị trường trước đó và được đánh giá phù hợp với thông lệ quốc tế.
Song song với lộ trình nâng hạng, danh sách các cổ phiếu Việt Nam dự kiến đủ điều kiện tham gia các bộ chỉ số toàn cầu cũng dần được xác định. Dựa trên dữ liệu chốt ngày 31/12/2025, FTSE đã đưa ra danh sách 32 mã cổ phiếu dự kiến đủ điều kiện vào chỉ số FTSE Global All Cap.
Trong đó, nhóm vốn hóa lớn bao gồm cổ phiếu của 5 doanh nghiệp đầu ngành như: HPG, VCB, BID, VHM và VIC. Ở nhóm vốn hóa vừa, các cổ phiếu như: MSN, SAB, FPT và VNM. Trong khi đó, nhóm vốn hóa nhỏ ghi nhận sự góp mặt của nhiều doanh nghiệp đa ngành như: SSI, DPM, KBC, HUT, EIB, DXG, KDH, VND, PDR, VJC, VRE, GEX…
Theo ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi (NTU), việc nâng hạng nhiều khả năng sẽ thúc đẩy thanh khoản và định giá khi dòng vốn quốc tế gia tăng hiện diện. Đồng thời, nền tảng minh bạch thông tin và bảo vệ nhà đầu tư cũng đang từng bước được cải thiện thông qua việc hoàn thiện các quy định về công bố thông tin, quản trị doanh nghiệp và giám sát thị trường.
“Trong ngắn hạn, quá trình nâng hạng nhiều khả năng sẽ thúc đẩy thanh khoản và định giá, khi dòng vốn quốc tế gia tăng hiện diện. Song về dài hạn, giá trị cốt lõi của thị trường sẽ được quyết định bởi khả năng duy trì chất lượng tăng trưởng và sự ổn định của môi trường đầu tư. Một thị trường phát triển bền vững không chỉ cần quy mô, mà còn cần chiều sâu và tính kỷ luật”, ông Huy đánh giá.
Theo vị chuyên gia, Việt Nam đang đứng trước thời điểm thuận lợi để chuyển mình từ thị trường giàu tiềm năng sang thị trường trưởng thành hơn. Tuy nhiên, nâng hạng chỉ là bước khởi đầu. Những yếu tố như nâng cao chất lượng doanh nghiệp, đa dạng hóa sản phẩm, tăng cường minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư mới là nền tảng quyết định vị thế dài hạn của thị trường.
"Với định hướng cải cách rõ ràng và nền tảng đã được thiết lập, thị trường chứng khoán Việt Nam được kỳ vọng bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, không chỉ nhanh hơn mà còn bền vững và tiệm cận chuẩn mực quốc tế", vị chuyên gia tin tưởng.
Dòng vốn ETF dự kiến 1,67 tỷ USD và cơ hội hút vốn chủ động sau nâng hạng
Ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu, chuyên gia chiến lược đầu tư tại SSI Research cho rằng, khác với các giai đoạn trước, thông tin nâng hạng hiện tại đã phần nào được thị trường phản ánh trước. Vì vậy, kỳ rà soát lần này mang tính chất “xác nhận” nhiều hơn so với những kỳ đánh giá trước đó khi câu chuyện nâng hạng còn mang yếu tố bất ngờ.
Một điểm đáng chú ý khác là lộ trình giải ngân của các quỹ ETF. Theo ông Hiếu, quá trình cơ cấu danh mục được dự báo diễn ra theo hai giai đoạn. Trong đó, việc loại cổ phiếu Việt Nam khỏi rổ thị trường cận biên nhiều khả năng chỉ thực hiện một lần. Ngược lại, ở chiều mua vào, dòng vốn ETF khi gia nhập rổ thị trường mới nổi sẽ được phân bổ theo nhiều đợt.
"Chúng tôi ước tính tổng dòng vốn thụ động đạt khoảng 1,67 tỷ USD thông qua giao dịch của khoảng 6 quỹ ETF lớn toàn cầu sẽ được giải ngân theo lộ trình phân kỳ thay vì một lần, nhiều khả năng trải dài trong 3 đến 5 quý - tương tự như trường hợp nâng hạng của Arab Saudi năm 2019. Cách tiếp cận theo từng giai đoạn này sẽ giúp giảm thiểu biến động thị trường và hỗ trợ quá trình hình thành giá một cách hiệu quả hơn", chuyên gia của SSI Research dự báo.
Theo ông Hiếu, việc gia nhập nhóm thị trường mới nổi không chỉ giúp thu hút dòng vốn thụ động mà còn tạo ra sự thay đổi trong cách nhìn của nhà đầu tư quốc tế. Khi được xếp cùng nhóm với các thị trường lớn trong khu vực, Việt Nam có cơ hội tiếp cận dòng vốn chủ động quy mô lớn, đặc biệt từ các quỹ trước đây bị hạn chế đầu tư vào thị trường cận biên.
Tuy nhiên, dòng vốn ngoại vẫn chịu tác động từ bối cảnh vĩ mô và địa chính trị toàn cầu. Trong giai đoạn bất ổn, dòng tiền thường có xu hướng rút khỏi các thị trường rủi ro cao để tìm đến tài sản an toàn như vàng, tiền tệ hoặc các thị trường lớn. Điều này khiến tỷ trọng tại các thị trường như Việt Nam và một số nước Đông Nam Á có thể bị thu hẹp trong ngắn hạn.
Dù vậy, trong kịch bản cơ sở được nhiều tổ chức kỳ vọng, nếu các xung đột hạ nhiệt vào giữa năm và môi trường vĩ mô toàn cầu ổn định trở lại vào nửa cuối năm, khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư sẽ cải thiện. Khi đó, dòng vốn ngoại được dự báo sẽ quay trở lại mạnh mẽ hơn, và thị trường sẽ phản ánh nhiều hơn các yếu tố nội tại của nền kinh tế.
Theo đánh giá của ông Hiếu, quy mô dòng tiền quay lại có thể lớn hơn so với lượng vốn đã rút ra trong những năm gần đây, đặc biệt khi các yếu tố bất định được tháo gỡ. Song song đó, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đang chủ động chuẩn bị nguồn “hàng hoá” để đón dòng vốn mới. Việc rút ngắn thời gian từ IPO đến niêm yết giúp tăng nguồn cung cổ phiếu chất lượng. Những trường hợp như TCX cho thấy khả năng thu hút vốn ngoại ngay từ giai đoạn IPO, đồng thời nhanh chóng được đưa vào các bộ chỉ số quốc tế.
Trong thời gian tới, nhiều thương vụ IPO lớn trong các lĩnh vực tiêu dùng, bán lẻ và doanh nghiệp FDI được kỳ vọng sẽ tiếp tục bổ sung nguồn cung mới. Sự xuất hiện của các “hàng hoá” chất lượng cao không chỉ giúp đa dạng hóa lựa chọn cho nhà đầu tư mà còn góp phần nâng cao sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn hậu nâng hạng.