Thị trường Halal toàn cầu được đánh giá có quy mô hàng nghìn tỷ USD, đang mở ra nhiều cơ hội cho DN Việt Nam trong lĩnh vực thực phẩm, mỹ phẩm, dệt may, logistics, du lịch và dịch vụ. Để khai thác hiệu quả tiềm năng này, Việt Nam cần xây dựng hệ sinh thái Halal đồng bộ, nâng cao năng lực chứng nhận, chuẩn hóa chuỗi cung ứng và đẩy mạnh xúc tiến thương mại quốc tế.

Khẳng định thị trường Halal không chỉ giới hạn trong lĩnh vực thực phẩm, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, Halal còn mở rộng sang mỹ phẩm, thời trang, logistics, tài chính và nhiều ngành dịch vụ khác. Quy mô nền kinh tế Halal toàn cầu hiện vào khoảng 2.500 - 3.000 tỷ USD/năm, cho thấy dư địa tăng trưởng rất lớn cho DN Việt Nam.

Tuy nhiên, ông Vũ Bá Phú cho rằng không ít DN mới xem Halal như một chứng chỉ, hoặc một dòng thông tin trên bao bì sản phẩm, trong khi bản chất của Halal là một hệ thống tiêu chuẩn toàn diện liên quan đến chuỗi giá trị sản xuất, chế biến, logistics và phân phối.

“Việt Nam chưa hình thành được chuỗi giá trị Halal hoàn chỉnh khi từ nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến logistics và kho bãi hiện vẫn còn phân tán, thiếu liên kết. Điều này khiến DN gặp thách thức trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn Halal quốc tế cũng như nâng cao khả năng được công nhận tại các thị trường Hồi giáo lớn”, ông Phú nêu thực tế.

Việt Nam có nhiều lợi thế chiến lược về nông nghiệp, chế biến và vị trí địa lý, song DN vẫn đang phải đối mặt với nhiều rào cản liên quan đến tiêu chuẩn, nhân lực, công nghệ, chi phí và năng lực kết nối thị trường. Bà Bá Thị Nguyệt Thu, Chủ tịch HĐQT Hợp tác xã Hà Nội Xanh cho biết, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là vẫn đề nhận thức. Nhiều doanh nghiệp xem Chứng nhận Halal như “tấm vé thông hành”, trong khi giá trị cốt lõi nằm ở việc xây dựng chiến lược thương hiệu, sản phẩm và chuỗi cung ứng phù hợp với tiêu chuẩn Halal.

“Người tiêu dùng Halal hiện đại không chỉ quan tâm tới Chứng nhận Halal, họ còn yêu cầu minh bạch thông tin, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội trong toàn bộ chuỗi cung ứng”, bà Thu làm rõ.

Với quy mô thị trường và khả năng phát triển mạnh mẽ, nhưng kim ngạch xuất khẩu sản phẩm Halal của Việt Nam hiện mới đạt khoảng 700 triệu USD, tương đương khoảng 2% tiềm năng dự báo có thể lên tới 34 tỷ USD. Điều này cho thấy dư địa thị trường còn rất lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả.

Chiến lược tiếp cận thị trường phù hợp

Theo các chuyên gia, nguyên nhân lớn nhất nằm ở việc nhiều DN vẫn xem Halal chỉ là 1 chứng nhận kỹ thuật hoặc một dòng thông tin trên bao bì sản phẩm. Trong khi đó, bản chất của Halal là hệ thống tiêu chuẩn quản lý toàn diện liên quan đến toàn bộ chuỗi giá trị từ nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến logistics và phân phối.

Ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho rằng, sản phẩm Halal chính là cơ hội để DN Việt nâng cấp toàn bộ mô hình sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế. 

“Để nâng kim ngạch xuất khẩu sản phẩm Halal, vấn đề trọng tâm là sớm hoàn thiện khung pháp lý về sản phẩm, dịch vụ và Chứng nhận Halal; triển khai chương trình nâng chuẩn dành cho DN xuất khẩu; xây dựng chiến lược thị trường theo từng khu vực và phát triển thương hiệu “Vietnam Halal” gắn với các giá trị an toàn, tự nhiên, minh bạch”, ông Tuấn nêu quan điểm.

Theo lãnh đạo Cục Xúc tiến thương mại - ông Vũ Bá Phú, Việt Nam cần sớm xây dựng Chiến lược quốc gia về phát triển thị trường và sản phẩm Halal, từ đó hình thành hệ sinh thái Halal đồng bộ gồm thể chế chính sách, logistics, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu quốc gia và đào tạo nguồn nhân lực.

Khuyến nghị sản phẩm Halal ngày nay không chỉ là 1 nhãn chứng nhận, còn là biểu tượng của tính minh bạch, khả năng truy xuất nguồn gốc, đạo đức trong chuỗi cung ứng và niềm tin quốc tế, ông Imam Abbas Mieu, Chủ tịch Halal Việt Nam cho rằng, thế giới hiện không tồn tại 1 bộ chứng nhận Halal chung cho tất cả quốc gia. Mỗi thị trường đều có những tiêu chuẩn và yêu cầu riêng về quản lý, kiểm định. Vì vậy, DN Việt Nam cần hiểu rõ từng thị trường để xây dựng chiến lược tiếp cận phù hợp.

“Xu hướng tiêu dùng hiện nay cho thấy, ngay cả những người không theo đạo Hồi cũng quan tâm tới sản phẩm Halal, như một dấu hiệu của sự an toàn và đáng tin cậy. Điều này đang mở rộng đáng kể phạm vi ảnh hưởng của nền kinh tế Halal toàn cầu. Việt Nam có nhiều lợi thế để phát triển ngành Halal nhờ vị thế trung lập, không có xung đột văn hóa với các quốc gia Hồi giáo, đồng thời sở hữu nền tảng sản xuất và xuất khẩu mạnh. Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành điểm kết nối giữa năng lực sản xuất ASEAN với các thị trường tiêu thụ Halal lớn tại khu vực Trung Đông”, ông Imam Abbas Mieu tin tưởng.

Với sự chủ động của DN và sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý, thị trường Halal sẽ trở thành một động lực tăng trưởng mới cho xuất khẩu Việt Nam trong giai đoạn tới. Việc xây dựng hệ sinh thái Halal bài bản, nâng cao năng lực chứng nhận và phát triển chuỗi giá trị đồng bộ, sẽ là nền tảng để DN Việt Nam gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Chứng nhận Halal – “Giấy thông hành” xuất khẩu sản phẩm vào thị trường Hồi giáo

VOV.VN - Ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang chủ động tiếp cận thị trường Halal, và Chứng nhận Halal được xem là “giấy thông hành” giúp các sản phẩm chế biến từ nông sản Việt Nam chinh phục thị trường quốc tế, đặc biệt là cộng đồng Hồi giáo.