Cầu ngói chùa Lương, cây cầu di sản kiến trúc độc đáo hơn 500 tuổi ở Ninh Bình

cau ngoi chua luong, cay cau di san kien truc doc dao hon 500 tuoi o ninh binh hinh anh 1

Cầu ngói chùa Lương được xây dựng từ năm 1511, vào thời vua Lê Hồng Thuận. Trải qua hơn 500 năm lịch sử, cầu ngói vẫn giữ được nét cổ kính, mộc mạc.

cau ngoi chua luong, cay cau di san kien truc doc dao hon 500 tuoi o ninh binh hinh anh 2

Cầu nằm cách chùa Lương và chợ Lương khoảng 100m, bởi vậy mới có tên cầu ngói chùa Lương hoặc cầu nói chợ Lương.

cau ngoi chua luong, cay cau di san kien truc doc dao hon 500 tuoi o ninh binh hinh anh 3

Vẻ đẹp của cây cầu nằm ở kiến trúc “thượng gia hạ kiều”, tức phần trên là nhà, phần dưới là cầu.

cau ngoi chua luong, cay cau di san kien truc doc dao hon 500 tuoi o ninh binh hinh anh 4

Theo các tư liệu cổ, cây cầu ban đầu được xây dựng đơn giản, mái được lợp cỏ đơn sơ. Cầu đã qua nhiều lần trùng tu, cây cầu hiện nay được gìn giữ nguyên vẹn sau cuộc đại trùng tu năm 1922.

cau ngoi chua luong, cay cau di san kien truc doc dao hon 500 tuoi o ninh binh hinh anh 5

Phần trên của cầu được lợp từ ngói vảy rồng, với kết cấu tương tự thiết kế của một ngôi nhà 3 gian Bắc Bộ. Phần dưới là thành cầu và sàn cầu. Cả hai phần được liên kết với nhau bằng hệ thống các cột tròn dựng dọc hai bên thành cầu và cổng xây ở hai đầu.

cau ngoi chua luong, cay cau di san kien truc doc dao hon 500 tuoi o ninh binh hinh anh 6

Cầu gồm 9 gian uốn cong, tựa như thân của một con rồng. Nâng đỡ mái cầu là 40 cột tròn bằng gỗ lim vững chãi.

cau ngoi chua luong, cay cau di san kien truc doc dao hon 500 tuoi o ninh binh hinh anh 7

Cầu được bắc trên 18 cột đá hình vuông. Trên mỗi cột đá là hệ thống các xà bằng gỗ lim để đỡ các dầm, sàn.

cau ngoi chua luong, cay cau di san kien truc doc dao hon 500 tuoi o ninh binh hinh anh 8

Hệ thống xà ngang, xà dọc, vì kèo, hoành rui, sàn cầu đều được làm bằng gỗ lim, phần sàn của lòng cầu rộng 2m, gồm 66 thanh gỗ lim ghép lại, nằm trên hàng dầm uốn cong.

cau ngoi chua luong, cay cau di san kien truc doc dao hon 500 tuoi o ninh binh hinh anh 9

Trên cuốn thư đầu cầu chạm 4 chữ Hán “Quần Phương xã kiều”, nghĩa là cầu của xã Quần Phương. Trấn giữ hai bên là tượng con nghê, linh vật biểu tượng của sự bảo hộ, trấn áp tà khí, xua đuổi những điều xấu xa.

cau ngoi chua luong, cay cau di san kien truc doc dao hon 500 tuoi o ninh binh hinh anh 10

Hai bên đầu cầu khắc 4 đôi câu đối cổ bằng chữ Hán, trong đó có câu đối lớn ở cổng phía Bắc: “Lê Hồng Thuận tứ tính thủy mưu giá ốc biệt thành giang thượng lộ / Hoàng Khải Định thất niên trùng tập dư lương y cựu kính trung thề”. (tạm dịch: Lê Hồng Thuận bốn họ mới bàn, gác mái trở nên đường mặt nước / Nguyễn Khải Định bảy năm lợp lại, trông vòm không khác cảnh trong gương).

cau ngoi chua luong, cay cau di san kien truc doc dao hon 500 tuoi o ninh binh hinh anh 11

Ở đầu cầu phía Nam còn có đôi câu đối nhỏ: “Giáp ngạn mã đề nhân thượng hạ / Hoành giang hồng ảnh nhật đông tây”. (Tạm dịch: Vó ngựa chân người lên xuống, đôi bờ chen chúc lối / Cầu vồng soi bóng đông tây, nắng dọi vắt qua sông).

cau ngoi chua luong, cay cau di san kien truc doc dao hon 500 tuoi o ninh binh hinh anh 12

Không chỉ mang vẻ đẹp kiến trúc độc đáo, cầu ngói chùa Lương còn mang đậm sắc màu văn hóa và ý nghĩa lịch sử. Có thể thấy, cây cầu đã xuất hiện từ những buổi đầu của địa phương, giữ vai trò quan trọng với đời sống nhân dân trong nhiều thế kỷ.

cau ngoi chua luong, cay cau di san kien truc doc dao hon 500 tuoi o ninh binh hinh anh 13

Trải qua hơn 500 năm tồn tại, cây cầu ngói chùa Lương vẫn tồn tại khá nguyên vẹn với những đường nét kiến trúc cổ kính, độc đáo, mang đặc trưng kì thế kỉ XVII – XVIII.

cau ngoi chua luong, cay cau di san kien truc doc dao hon 500 tuoi o ninh binh hinh anh 14

Cầu ngói chùa Lương vẫn là một trong 3 cây cây cầu ngói cổ xưa và đẹp nhất Việt Nam còn giữ nguyên được dáng vẻ ban đầu, thể hiện rõ nét sự tài hoa của những người thợ xứ Thành Nam xưa.

cau ngoi chua luong, cay cau di san kien truc doc dao hon 500 tuoi o ninh binh hinh anh 15

Cầu ngói chùa Lương hôm nay không chỉ mang ý nghĩa văn hóa, lịch sử giá trị. Cầu ngói còn là điêm đến du lịch hấp dẫn rất đông du khách từ mọi miền tới chiêm ngưỡng, check-in.