Danh thắng ruộng bậc thang Mù Cang Chải khát nước
VOV.VN - Tại vùng lõi của Danh thắng quốc gia đặc biệt ruộng bậc thang Mù Cang Chải, do tác động của thời tiết, nhiều thời điểm, nhất là đầu hè hàng năm, tình trạng thiếu nước sản xuất diễn ra gay gắt, nông dân vùng cao không thể cấy lúa, ảnh hưởng tới cả kinh tế và cảnh quan du lịch.
Tháng 6 hàng năm vốn là thời điểm mùa nước đổ tại Danh thắng quốc gia đặc biệt ruộng bậc thang Mù Cang Chải, chuẩn bị cho vụ cấy mới thế nhưng tại vùng lõi danh thắng quốc gia ruộng bậc thang, hàng loạt thửa ruộng vẫn trơ đáy, nứt nẻ vì khô hạn. Tại khu vực Đồi mâm xôi nổi tiếng trên bản đồ du lịch và nhiều điểm ngắm cảnh tiêu biểu trong khu vực Danh thắng quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, hàng loạt diện tích ruộng không thể cấy lúa, người dân buộc chuyển sang trồng ngô để đảm bảo lương thực. Điều này làm ảnh hưởng đến cảnh quan đặc trưng, giảm sút sức hút đối với du khách.
Chị Hảng Thị Chu, ở thôn La Pán Tẩn xã Púng Luông, tỉnh Lào Cai và nhiều hộ dân mong muốn các công trình thủy lợi sớm được đầu tư, nâng cấp để dòng nước tiếp tục chảy về phục vụ sản xuất canh tác lúa. "Vào mùa rất là thiếu nước, nhà mình đã chuyển sang trồng ngô. Không thể khai thác để trồng lúa được nên mình mong Nhà nước tạo điều kiện và hỗ trợ để có nước, để quay lại trồng lúa, thu hút khách du lịch vào những mùa du lịch, mùa lúa chín, chị Chu cho biết.
Ruộng bậc thang tập trung ở xã Púng Luông và các xã lân cận với quy mô khoảng 2.200 ha, trong đó vùng lõi di sản chiếm tới 853 ha. Công tác gìn giữ cảnh quan danh thắng chủ yếu dựa vào nỗ lực của bà con nông dân. Mỗi năm, bà con tự gia cố bờ ruộng sạt lở, khơi thông dòng chảy. Các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho chủ thể di tích để duy tu vẫn chưa được triển khai cụ thể hóa.
Chia sẻ về những khó khăn, nhọc nhằn của người dân vùng di sản, bà Hờ Thị Dê, Phó Chủ tịch UBND xã Púng Luông, tỉnh Lào Cai, cho biết: "Thứ nhất là hiện nay vùng di tích quốc gia đặc biệt chưa được cắm mốc cụ thể, rõ ràng nên khó khăn trong công tác quản lý. Thứ nữa là cái tình trạng thiếu hụt nguồn nước trên địa bàn xã đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý cũng như là duy trì cảnh quan ruộng bậc thang".
Trước diễn biễn thời tiết cực đoan ảnh hưởng đến phát triển kinh tế của nhân dân, xã Púng Luông đề xuất, kiến nghị tỉnh và các cơ quan chức năng là Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng quan tâm quy hoạch bài bản, trong đó chú trọng đầu tư hệ thống thủy lợi lớn phục vụ tưới tiêu. Cùng với đó, việc xây dựng các điểm dừng chân quy chuẩn sẽ tạo thêm điểm nhấn và nguồn thu, lấy đó đầu tư trở lại công tác bảo tồn. Ông Giàng A Vừ, Bí thư Đảng ủy xã Khao Mang cho rằng, cần thành lập hội đồng khoa học để khảo sát, đo đạc, đánh giá toàn diện các nguyên nhân như: biến đổi khí hậu, suy giảm diện tích rừng, tác động từ hoạt động khai thác khoáng sản… để có phương án xử lý căn cơ lâu dài.
"Kiến nghị nữa là phải có những chính sách đặc biệt đối với những người dân có diện tích nằm trong vùng lõi danh thắng, để người ta duy trì việc trồng lúa thì mới thành di tích được, chứ bây giờ thời buổi phát triển khoa học công nghệ như thế này người ta sẵn sàng trồng cây khác có giá trị kinh tế hơn", ông Giàng A Vừ nói.
Với diện tích hàng trăm héc ta, ruộng bậc thang là tiền đề quan trọng để xã Púng Luông và các xã lân cận phát triển mạnh du lịch khám phá, trải nghiệm. Chỉ khi dòng nước được khơi thông trở lại, những bờ ruộng bậc thang mới được hồi sinh, mới phát huy được giá trị Danh thắng quốc gia đặc biệt Ruộng bậc thang Mù Cang Chải. Do đó, việc đầu tư hạ tầng đồng bộ và có chính sách trợ lực kịp thời chính là chìa khóa quan trọng để bảo tồn di tích, lan tỏa sinh kế vững chắc cho người dân vùng cao.