Độc đáo ngôi chùa cổ không có nhà sư ở làng khoa bảng Hành Thiện, Ninh Bình

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 1

Chùa Keo Hành Thiện nằm gần ngã ba sông Ninh Cơ và sông Hồng, làng Hành Thiện từ lâu nổi tiếng là vùng đất hiếu học, nơi sản sinh nhiều danh nhân, trí thức kiệt xuất. Nơi đây còn được gọi là làng khoa bảng.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 2

Chùa Keo Hành Thiện được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt với những giá trị kiến trúc nghệ thuật đặc sắc, điển hình của vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 3

Chùa Keo Hành Thiện được xây dựng Năm 1611. Trải qua hơn 400 năm, chùa đã nhiều lần được trùng tu, mở rộng nhưng vẫn giữ được các giá trị kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu thời Hậu Lê.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 4

Hiện nay, chùa Keo Hành Thiện tọa lạc trên khu đất rộng hơn 1ha, gồm các hạng mục như tam quan ngoại, tam quan nội kiêm gác chuông, phủ Mẫu, hành lang, chùa Phật, đền Thánh, nhà Tổ và các công trình phụ trợ.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 5

Chùa được dựng hoàn toàn bằng gỗ lim với hệ thống cột, vì kèo chạm khắc tinh vi. Kiến trúc chùa gồm 121 gian liên hoàn, bố cục đối xứng qua trục linh đạo.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 6

Phía trước chùa là hồ bán nguyệt phẳng lặng, nước trong vắt, soi bóng gác chuông cổ kính.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 7

Tam quan nội kiêm gác chuông tọa lạc sát đường đi, gồm 5 gian, được xây dựng theo lối kiến trúc chồng diêm 2 tầng 8 mái.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 8

Chùa được phối thờ theo kiểu “tiền Phật, hậu Thánh”.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 9

Ngoài thờ Phật, chùa còn thờ Đức Thánh tổ, Thiền sư Dương Không Lộ, một nhân vật lịch sử có công lớn đối với vương triều Lý, được vua phong làm Quốc sư kiêm Đại pháp sư và là người khởi dựng chùa.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 10

Cách tam quan nội một khoảng sân gạch là chùa Phật, kết cấu theo kiểu chữ “Công” gồm tiền đường 5 gian, thiêu hương 3 gian, thượng điện 3 gian mái cong.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 11

Dù đã trải qua nhiều lần trùng tu, chùa vẫn giữ được nhiều nét kiến trúc thời khởi dựng.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 12

Các chi tiết điêu khắc mang tính nghệ thuật cao, thể hiện tay nghề của nghệ nhân xưa.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 13

Không gian thờ tự linh thiêng bên trong ngôi chùa. Với những giá trị tiêu biểu, di tích kiến trúc nghệ thuật chùa Keo Hành Thiện đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích lịch sử quốc gia đặc biệt từ năm 2016.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 14

Năm 2019, lễ hội chùa Keo Hành Thiện được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 15

Chùa Keo Hành Thiện từ nhiều đời nay không có nhà sự mà do người dân làng Hành Thiện luân phiên trông coi, bảo quản, hương khói. Hiện nay có 30 thủ từ luân phiên trông nom chùa, mỗi người phụ trách trong vòng 15 ngày. Ban đêm, sẽ có thêm 2 người cùng túc trực, trông coi.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 16

Đối với người dân làng Hành Thiện, việc chùa Keo không có sư trụ trì không phải điều huyền bí mà chỉ như một “lệ làng” đã tồn tại suốt bao đời nay. Dù không có sư trụ trì, ngôi cổ tự vẫn được người dân chăm nom chu đáo, giữ gìn nguyên vẹn nếp xưa.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 17

Chùa hiện đang lưu giữ, bảo quản 3 bia đá là Bảo vật quốc gia.

Doc dao ngoi chua co khong co nha su o lang khoa bang hanh thien, ninh binh hinh anh 18

Hằng năm, hàng vạn du khách thập phương vẫn tìm về chùa Keo Hành Thiện, không chỉ để lễ Phật cầu an mà còn để cảm nhận vẻ đẹp thanh tịnh, trầm mặc của ngôi cổ tự đặc biệt.