Hà Nội cần một mùa Jazz để thành phố kể câu chuyện của mình
VOV.VN - Một buổi chiều đầu thu tháng 9, Hà Nội hiện lên với bầu trời xanh trong, nắng dịu và những cơn gió luồn qua hàng cây, ban công cũ. Ở đâu đó sau một khung cửa, tiếng saxophone hòa cùng piano và bass. Những thanh âm ấy khiến nhịp sống thành phố như chậm lại, gợi ra một cuộc gặp gỡ đặc biệt giữa Jazz và Hà Nội.
Hà Nội có nhiều lớp thời gian cùng tồn tại trong một không gian. Đó là mái ngói cũ dưới bóng cây, những biệt thự Pháp cổ với ô cửa chớp, những tòa nhà kính mới xuất hiện bên cạnh gánh hàng rong và những quán cà phê của người trẻ trên các con phố đã tồn tại hàng trăm năm.
Sự đan xen ấy khiến Hà Nội có nét tương đồng với Jazz - dòng nhạc được tạo nên từ khả năng đối thoại và ngẫu hứng. Một nhạc công đưa ra ý tưởng, người khác đáp lại; một giai điệu có thể được viết sẵn nhưng khi trình diễn vẫn có thể rẽ sang hướng khác. Trong Jazz, những khoảng trống cũng quan trọng như các nốt nhạc, bởi những sai lệch đôi khi trở thành điểm bắt đầu cho một cuộc ngẫu hứng mới.
Một đô thị sáng tạo cũng có thể vận hành theo cách tương tự: gìn giữ những gì đã có, đồng thời cho phép những điều mới mẻ chen vào giữa các lớp di sản để thử nghiệm và đối thoại.
Trong tinh thần đó, Hanoi Jazztival 2026 với chủ đề “Jazz Hà Nội - Giai điệu không biên giới” được định hướng trở thành hoạt động thường niên của Thủ đô, gắn với chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa và cam kết của Hà Nội trong mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO.
Điểm đáng chú ý của liên hoan nằm ở việc Jazz không chỉ được đặt trong một sân khấu cố định. Trong ba ngày 17-19/9, các hoạt động được trải ra tại nhiều không gian của Hà Nội như Vườn âm nhạc Nhà hát Lớn Hà Nội, Nhà Bát Giác bên hồ Hoàn Kiếm, 22 Hàng Buồm, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long, khách sạn Thăng Long Opera cùng các câu lạc bộ Jazz như Bình Minh Jazz, Long Waits. Chương trình gồm biểu diễn, triển lãm, tọa đàm, workshop, giao lưu nghệ sĩ và âm nhạc đường phố.
Việc đưa Jazz ra nhiều không gian khác nhau mở ra khả năng để âm nhạc bước vào nhịp sống đô thị thay vì chỉ hiện diện trong những phòng hòa nhạc. Jazz có thể xuất hiện bên hồ Hoàn Kiếm, trong một căn nhà cũ ở Hàng Buồm, tại những không gian văn hóa hoặc các câu lạc bộ, để công chúng có thêm cơ hội tiếp cận dòng nhạc này.
Jazz cũng có khả năng thay đổi theo không gian và thời tiết. Một bản nhạc trong căn phòng tối lúc nửa đêm có thể tạo cảm giác khác với chính bản nhạc ấy vào một buổi sáng có gió heo may. Hà Nội, với những mùa và trạng thái thời tiết khác nhau, vì thế có nhiều điều kiện để âm nhạc đối thoại với không gian thành phố.
Không phải ai nghe Jazz cũng cần hiểu về các thể loại hay cấu trúc âm nhạc. Người nghe có thể không biết Swing khác Latin Jazz ở đâu, không nhớ tên nghệ sĩ nhưng vẫn cảm nhận được tiếng kèn vui hay buồn, tiếng piano nhanh hay chậm, sự căng thẳng hay dịu dàng trong cuộc đối thoại giữa các nhạc cụ.
Từ góc nhìn ấy, một liên hoan Jazz không chỉ là thêm một sự kiện văn hóa cho Hà Nội. Giá trị của nó còn nằm ở khả năng tạo ra những ký ức đô thị. Một người có thể đến thành phố vì một sự kiện nhưng sau đó nhớ về những con đường đã đi qua, quán ăn ghé lại, một cơn mưa bất chợt hay một bản nhạc tình cờ vang lên đúng lúc.
Hanoi Jazztival đặt mục tiêu đưa Hà Nội trở thành một trung tâm Jazz của Việt Nam, nơi nghệ sĩ, học giả và các cơ sở đào tạo gặp gỡ, đồng thời mở rộng không gian sáng tạo, phát triển công nghiệp văn hóa và quảng bá hình ảnh một Thủ đô hội nhập nhưng vẫn giữ bản sắc.
Nếu Jazz có thể trở thành một phần nhịp sống của Hà Nội, thành phố sẽ có thêm những đêm diễn nhỏ, những nghệ sĩ trẻ, những cuộc chơi ngẫu hứng, những sân khấu ngoài trời và một cộng đồng đủ lớn để Jazz không còn chỉ là âm nhạc của một nhóm người.
Một mùa Jazz, vì thế, có thể bắt đầu từ những điều rất giản dị: một thanh âm vang lên giữa phố, một người đang vội bỗng dừng lại lắng nghe, để thành phố có thêm một cách kể câu chuyện của chính mình.
Liên hoan Nhạc Jazz quốc tế Hà Nội năm 2026: Điểm hẹn Jazz không biên giới
VOV.VN - Chiều 12/8, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đã tổ chức họp báo thông tin về Liên hoan Nhạc Jazz quốc tế Hà Nội năm 2026.
