Lễ hội Dua Tpeng, di sản văn hóa độc đáo của người Khmer tại Đồng Nai
VOV.VN - Lễ hội Dua Tpeng (hay còn gọi là xuống bàu, phá bàu) tại xã Lộc Hưng, tỉnh Đồng Nai (trước là huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước) vừa diễn ra trong không khí sôi nổi, không chỉ thu hút đồng bào Khmer mà còn trở thành điểm hẹn của đồng bào các dân tộc trong tỉnh.
Sức sống di sản trong lòng cộng đồng
Ngày 22/3, hàng ngàn người dân địa phương và du khách đã đổ về Bàu (hay còn gọi là hồ) K Poch, thuộc ấp Sóc Lớn, xã Lộc Hưng, tỉnh Đồng Nai để tham gia Lễ hội Dua Tpeng, một trong những di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia độc đáo của người Khmer ở khu vực Đồng Nai.
Lễ hội Dua Tpeng của người Khmer xã Lộc Hưng là loại hình văn hóa dân gian tổng hợp có truyền thống lâu đời, nội dung phong phú, chứa đựng nhiều giá trị độc đáo. Lễ hội phản ánh tập quán sinh hoạt của cư dân nông nghiệp canh tác lúa nước và nương rẫy. Thông qua nghi thức trong lễ hội, người Khmer cầu mong sự bình an, khỏe mạnh, cây cối tốt tươi, vạn vật sinh sôi nảy nở, mùa màng bội thu.
Ngay sau khi hội đồng già làng thực hiện nghi lễ cúng thần linh, người dân cùng nhau xuống bàu bắt cá với các vật dụng truyền thống như nơm, gùi, đồ xúc cá và giỏ đựng.
Bên cạnh hoạt động đánh bắt, phần hội còn rộn ràng với các trò chơi dân gian như đi cà kheo, bịt mắt đập niêu, Lec Com Seng (giấu khăn)... Lễ hội cũng giới thiệu nhiều món ăn đặc trưng của đồng bào dân tộc Khmer, X’Tiêng.
Theo các già làng, trước đây lễ hội diễn ra tự phát và quy mô nhỏ lẻ ở các xã có đông người Khmer. Năm 2019, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Lễ hội Dua Tpeng là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Từ đó đến nay, với sự quan tâm và hỗ trợ kinh phí từ Nhà nước, lễ hội nay được tổ chức bài bản, trở thành hoạt động được đón chờ của người dân trong vùng mỗi dịp tháng 3.
Già làng Lâm Đin chia sẻ: “Chúng tôi là già làng luôn vận động người dân Khmer ở đây, luôn phải phát huy truyền thống này. Lễ hội rất tốt đẹp nên bà con rất mừng, quyết tâm duy trì để truyền lại cho con cháu sau này phát huy mạnh mẽ hơn nữa. Đặc biệt, ngày hội còn có sự chung vui của đồng bào người X’tiêng và người Kinh, cùng nhau làm cho ngày hội thêm vui, gắn kết”.
Lễ hội kết hợp phát triển du lịch
Ông Nguyễn Hữu Thương, Phó Chủ tịch UBND xã Lộc Hưng, Trưởng Ban tổ chức lễ hội khẳng định, việc người dân nêu cao ý thức bảo tồn các nghi thức nguyên bản là yếu tố quan trọng giúp di sản tồn tại bền vững. Đồng thời, chính quyền địa phương cũng có nhiều giải pháp để di sản không bị mai một hay biến thể.
Xã Lộc Hưng hướng việc duy trì lễ hội kết hợp với du lịch để nâng cao đời sống cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số: “UBND xã sẽ đẩy mạnh phát triển hạ tầng, ứng dụng công nghệ thông tin để quảng bá hình ảnh địa phương, lễ hội Dua Tpeng, từ đó kết nối phát triển du lịch gắn liền với văn hóa. Thời gian tới, chúng tôi sẽ thành lập các tổ cộng đồng để bảo vệ di sản, đồng thời nhân rộng các mô hình điển hình để phát triển kinh tế, giúp bà con nâng cao mức sống tốt hơn”.
Xã Lộc Hưng gồm các xã Lộc Điền, Lộc Khánh, Lộc Hưng của huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước cũ. Sau sáp nhập xã có 26.600 người, trong đó hầu hết là đồng bào dân tộc thiểu số Khmer, X’tiêng. Lễ hội Dua Tpeng trước đây được xã Lộc Khánh duy trì, tổ chức hằng năm.
Nhạc Ngũ Âm – Di sản quý của đồng bào Khmer
VOV.VN - Nhạc Ngũ Âm (Pin-peat) từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào Khmer Nam Bộ. Từ không gian chùa chiền, phum sóc đến các sân khấu hội thi, hội diễn hôm nay, âm thanh ngũ âm vẫn ngân vang, góp phần gìn giữ và lan tỏa một di sản văn hóa giàu bản sắc.
