Người trẻ rời màn hình điện thoại, sống chậm qua nhiếp ảnh đường phố
VOV.VN - Giữa nhịp sống đô thị ngày càng gấp gáp, khi người trẻ dành phần lớn thời gian cho màn hình điện thoại và công việc, một xu hướng đáng chú ý đang dần hình thành: tìm lại nhịp sống chậm thông qua nhiếp ảnh đường phố.
Từ một đồ án môn học của sinh viên ngành Truyền thông Đa phương tiện (Trường Đại học FPT), dự án “ngẩn” nhanh chóng thu hút sự quan tâm của cộng đồng. Ở giai đoạn đầu, chuỗi hoạt động như triển lãm ảnh, talkshow và chiếu phim tài liệu đã ghi nhận hơn 1.000 tác phẩm gửi về từ nhiều tỉnh, thành. Con số này cho thấy sức hút không nhỏ của nhiếp ảnh đường phố đối với người trẻ, không chỉ ở khía cạnh nghệ thuật mà còn như một nhu cầu tinh thần.
Bước sang giai đoạn phát triển tiếp theo, dự án mở rộng quy mô với các hoạt động đa nền tảng, trong đó có cuộc thi ảnh trực tuyến “Để thấy” (diễn ra từ ngày 1 đến 15/3/2026), thu hút hơn 200 tác phẩm xoay quanh chủ đề “Tình yêu cuộc sống”. Song song đó, chuỗi sự kiện trực tiếp tại Hà Nội như hội chợ nghệ thuật “Bày bừa” hay xưởng trải nghiệm “Đối thoại” đã thu hút hàng nghìn lượt tham gia, cho thấy nhu cầu tiếp cận nghệ thuật theo cách gần gũi, tương tác đang ngày càng rõ nét.
Điểm chung của các hoạt động này không nằm ở việc đề cao kỹ thuật nhiếp ảnh, mà hướng đến khả năng quan sát đời sống. Khái niệm “flânerie bằng máy ảnh” - tức dạo bước và ghi lại những khoảnh khắc ngẫu nhiên - được sử dụng như một cách tiếp cận, khuyến khích người tham gia chú ý đến những chi tiết bình dị trong đời sống hàng ngày. Một góc phố, một ánh nhìn hay một khoảnh khắc thoáng qua đều có thể trở thành chủ thể của bức ảnh.
Trong bối cảnh người Việt dành trung bình hơn 7 giờ mỗi ngày cho smartphone (theo số liệu năm 2025), việc rời khỏi màn hình để bước ra ngoài quan sát đời sống trở thành một lựa chọn mang tính “phản ứng”. Nhiếp ảnh đường phố vì thế không chỉ là hoạt động sáng tạo, mà còn được xem như một cách điều chỉnh nhịp sống - chậm lại, tập trung hơn và kết nối trực tiếp với không gian xung quanh.
Một điểm đáng chú ý là cách các hoạt động nhiếp ảnh được tổ chức theo hướng mở, không giới hạn đối tượng tham gia. Người tham dự không cần là nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, cũng không cần thiết bị đắt tiền. Điều này giúp phá vỡ rào cản tiếp cận, biến nhiếp ảnh thành một hình thức trải nghiệm đại chúng hơn là một lĩnh vực mang tính chuyên môn cao.
Bên cạnh đó, yếu tố cộng đồng cũng được thể hiện rõ qua việc kết nối các nhiếp ảnh gia từ nhiều khu vực, tạo ra mạng lưới trao đổi và chia sẻ. Các hoạt động như talkshow với sự tham gia của nhà báo, nhiếp ảnh gia và đạo diễn mở ra những góc nhìn đa chiều, từ kỹ thuật đến tâm lý học, cho thấy nhiếp ảnh không chỉ là ghi lại hình ảnh mà còn liên quan đến cách con người nhìn nhận và cảm nhận thế giới.
Không dừng lại ở giá trị trải nghiệm, một phần hoạt động còn gắn với mục tiêu xã hội, khi nguồn thu từ việc bán sản phẩm ảnh và đóng góp từ người tham gia được sử dụng cho các chương trình hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Điều này cho thấy sự kết hợp giữa sáng tạo cá nhân và trách nhiệm cộng đồng - yếu tố ngày càng được người trẻ quan tâm.
Từ một dự án học tập, “ngẩn” phần nào phản ánh một xu hướng rộng hơn: người trẻ đang tìm kiếm những cách thức mới để cân bằng đời sống tinh thần. Nhiếp ảnh đường phố, với tính linh hoạt và gần gũi, đang trở thành một trong những lựa chọn đó - không ồn ào, nhưng đủ để tạo ra những thay đổi trong cách con người quan sát và sống chậm lại giữa đô thị.