Số hóa di sản, xây dựng tuyến du lịch tâm linh triều Trần ở Ninh Bình
VOV.VN - Đẩy mạnh số hóa tư liệu, kết nối các di tích tiêu biểu để hình thành tuyến, điểm du lịch văn hóa, lịch sử, tâm linh gắn với dấu ấn triều Trần là một trong những đề xuất được đặt ra tại hội thảo kỷ niệm 800 năm sáng lập triều Trần.
Dấu ấn triều Trần trên những vùng đất lịch sử
Ngày 13/9, tại Khu Di tích Lịch sử - Văn hóa Quốc gia Đền - Chùa Hoành Nha Chính, xã Giao Thủy, tỉnh Ninh Bình, Hội thảo khoa học lịch sử “Triều đại nhà Trần - Những dấu ấn lịch sử” được tổ chức nhân kỷ niệm 800 năm sáng lập triều Trần (1226-2026).
Hội thảo do Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc khu vực Đồng bằng Bắc Bộ, Ban Chấp hành Lâm thời các dòng họ tỉnh Ninh Bình và Họ Trần khu vực Nam Định phối hợp tổ chức.
Phát biểu khai mạc, NSND Lê Tiến Thọ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định, trong tiến trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, triều đại nhà Trần (1226-1400) là một mốc son chói lọi. Đây không chỉ là thời kỳ đạt đỉnh cao về quân sự với ba lần chiến thắng quân xâm lược Nguyên - Mông, mà còn chứng kiến sự phát triển vượt bậc về kinh tế, tư tưởng, văn hóa, nghệ thuật và kiến trúc, mang đậm bản sắc tự chủ của quốc gia Đại Việt.
Khi nhắc đến Vương triều Trần cũng là nhắc đến vùng đất địa linh nhân kiệt, nơi phát tích, xây dựng hậu cứ và lưu dấu những công trình phòng thủ, tôn giáo mang tầm chiến lược. Đây là không gian văn hóa - lịch sử liên vùng Ninh Bình, Nam Định và Hà Nam (nay thuộc tỉnh Ninh Bình).
Tại hội thảo, 35 tham luận tập trung phân tích vai trò của ba vùng đất Ninh Bình, Nam Định và Hà Nam trong quá trình hình thành, xây dựng và phát triển Vương triều Trần; đồng thời làm rõ giá trị của các nguồn sử liệu, kết quả nghiên cứu khảo cổ học, hệ thống di tích, di vật, hiện vật còn được lưu giữ tại địa phương gắn với triều đại nhà Trần.
Nhiều tham luận đi sâu nghiên cứu các trung tâm tín ngưỡng, tôn giáo, công trình kiến trúc, lăng mộ, đền, chùa, lễ hội truyền thống và nghệ thuật dân gian mang đậm dấu ấn thời Trần. Qua đó, các nghiên cứu góp phần làm rõ chiều sâu lịch sử, văn hóa của không gian di sản gắn với Vương triều Trần trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
Bên cạnh lịch sử chính trị và quân sự, các tham luận còn tiếp cận triều Trần từ những giá trị văn hóa, tư tưởng, tín ngưỡng và đời sống cộng đồng; trong đó có những nghiên cứu về văn hóa thờ Mẫu, tín ngưỡng dân gian và sự giao thoa giữa các giá trị lịch sử, văn hóa, tâm linh được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Số hóa tư liệu, kết nối di tích, phát triển du lịch bền vững
Thông qua các tham luận và trao đổi khoa học, hội thảo góp phần bổ sung tư liệu, cách tiếp cận về triều Trần; đồng thời mở ra những hướng nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch văn hóa, lịch sử, tâm linh trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.
Các đại biểu cho rằng, nhìn lại lịch sử không chỉ nhằm khẳng định những dấu mốc, chiến công của cha ông, mà còn góp phần nhận diện những giá trị có ý nghĩa lâu dài như ý chí độc lập, tinh thần đoàn kết, lòng yêu nước, nghệ thuật dùng người, sức mạnh của nhân dân và khả năng quy tụ sức mạnh dân tộc trước những thử thách lớn.
Từ kết quả nghiên cứu và các ý kiến trao đổi tại hội thảo, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa đề xuất tăng cường liên kết trong bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị hệ thống di sản Vương triều Trần trên địa bàn tỉnh. Đồng thời đề xuất, xây dựng các tuyến, điểm du lịch văn hóa, lịch sử, tâm linh kết nối những di tích tiêu biểu; đẩy mạnh nghiên cứu, số hóa tư liệu; tăng cường quảng bá di sản và khai thác hiệu quả các giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật kiến trúc phục vụ phát triển du lịch bền vững.
Sau 800 năm, những giá trị này vẫn có ý nghĩa trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hiện nay. Việc nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc vì thế không chỉ là gìn giữ những dấu tích của quá khứ, mà còn góp phần tạo nền tảng văn hóa cho hiện tại và tương lai.
Kỷ niệm 800 năm sáng lập triều Trần (1226-2026) vì thế không chỉ là dịp nhìn lại một triều đại có vị trí đặc biệt trong lịch sử dân tộc, mà còn là cơ hội để những giá trị lịch sử, văn hóa được nhận diện, gìn giữ và trao truyền cho các thế hệ mai sau.