Tó Mák Lẹ, trò chơi dân gian trong lễ hội của đồng bào Thái ở Sơn La

to mak le, tro choi dan gian trong le hoi cua dong bao thai o son la hinh anh 1

"Tó" nghĩa là chơi hoặc đánh, còn "má lẹ" là tên của một loại quả. Trò chơi tó má lẹ được tổ chức đơn giản, ai cũng có thể tham gia, không phân biệt trai gái, già trẻ.

to mak le, tro choi dan gian trong le hoi cua dong bao thai o son la hinh anh 2

Sân chơi khá linh hoạt, có thể là một bãi đất nhỏ ở ven rừng, một khoảng sân nhà hay thậm chí là mọi người có thể chơi tó má lẹ ở ngay dưới gầm ngôi nhà sàn của gia đình mình.

to mak le, tro choi dan gian trong le hoi cua dong bao thai o son la hinh anh 3

Quả má lẹ được lấy từ những cánh rừng già, thuộc họ dây leo; mỗi quả có 4 - 5 hạt hình tròn, màu nâu đậm, chắc, càng chơi nhiều thì hạt càng đẹp, nhẵn bóng và đây là một đồ vật dùng để chơi lâu dài.

to mak le, tro choi dan gian trong le hoi cua dong bao thai o son la hinh anh 4

Trò chơi tó má lẹ có nhiều cách chơi, thông thường người ta chơi theo bốn bước.

to mak le, tro choi dan gian trong le hoi cua dong bao thai o son la hinh anh 5

Bước thứ nhất, người chơi đặt “má lẹ” lên đầu gối, dùng ngón cái bật “má lẹ” sao cho trúng “má lẹ” đội bạn và bay đến đích hoặc quá đích theo thoả thuận.

to mak le, tro choi dan gian trong le hoi cua dong bao thai o son la hinh anh 6

Bước thứ hai, người chơi đứng ở vạch quy định tung “má lẹ” về phía hàng “má lẹ” đội bạn, “má lẹ” dừng ở điểm nào, lấy điểm đó làm điểm để đánh.

to mak le, tro choi dan gian trong le hoi cua dong bao thai o son la hinh anh 7

Bước thứ ba, người chơi đặt má lẹ lên mu bàn chân, vừa nhảy vừa dùng chân đánh “má lẹ” sao cho “má lẹ” bắn vào “má lẹ” đội bạn.

to mak le, tro choi dan gian trong le hoi cua dong bao thai o son la hinh anh 8

Bước cuối cùng, người đánh tung “má lẹ” đánh dấu vạch đánh, rồi từ vạch đánh dùng “má lẹ” của mình đánh cho trúng “má lẹ” đội bạn.

to mak le, tro choi dan gian trong le hoi cua dong bao thai o son la hinh anh 9

Người nào vượt qua được cả bốn bước chơi trên sẽ là người thắng cuộc.

to mak le, tro choi dan gian trong le hoi cua dong bao thai o son la hinh anh 10

Tạo nên không khí sôi động, góp phần vào thành công của Lễ hội mùa Hoa ban thành phố Sơn La năm 2023

to mak le, tro choi dan gian trong le hoi cua dong bao thai o son la hinh anh 11

Luật chơi không quá khó song mỗi khi Tó má lẹ được tổ chức, sẽ thực sự trở thành cuộc thi tài tưng bừng, náo nhiệt, nhất là trong những dịp lễ tết truyền thống.

to mak le, tro choi dan gian trong le hoi cua dong bao thai o son la hinh anh 12

Mỗi người chơi đều khéo léo trổ tài, phô diễn kỹ năng.

to mak le, tro choi dan gian trong le hoi cua dong bao thai o son la hinh anh 13

Hội chơi tó má lẹ luôn sôi nổi, hào hứng. Tiếng vỗ tay của người cổ vũ cùng với tiếng reo hò của người thắng cuộc làm cho không khí ngày hội càng thêm sôi động.