Cháy nổ xe máy: Cảnh giác chập điện

Hiện Việt Nam có hơn 20 triệu xe máy lưu hành. Năm 2011 xảy ra nhiều vụ cháy nổ xe máy nhất với gần 20 vụ. Chỉ trong 1 tháng gần đây đã xảy ra hơn 10 vụ cháy, nổ xe máy. Những vụ cháy nổ đã làm cho người sử dụng không khỏi hoang mang, lo ngại.

Thời gian qua nhiều xe máy cháy nổ khiến dư luận lo lắng..

Công bố về nguyên nhân cháy, nổ xe máy mới đây, Bộ Công an nhận định, với những vụ đã xác định được nguyên nhân, chủ yếu là sự cố chập điện; hoặc đang để trong khu vực bị cháy nên bén lửa; một số do tai nạn giao thông. Ngoài ra, theo đánh giá của một số chuyên gia do việc lưu hành xe quá cũ, quá tải, sử dụng nhiên liệu không đúng chủng loại; nhiều chủ phương tiện sau khi mua xe thường lắp thêm phụ kiện như: còi, đèn, quá trình sử dụng bị hỏng, gây chập...

Trong rất nhiều thư gửi về VOV Online, nhiều bạn đọc nghiêng về 2 nguyên nhân chính là do xăng pha tạp chất và do chập điện. Về nguyên nhân chập điện, bạn Lê Minh Thăng (minhthang@gmail.com) nhận định: “Tôi là một thợ sửa xe máy 20 năm trong nghề. Với kinh nghiệm của mình, tôi khẳng định nguyên nhân đầu tiên gây cháy, nổ xe máy là do chập điện. Chỉ cần người sử dụng vô ý can thiệp vào hệ thống điện của xe máy sẽ làm thay đổi tính năng an toàn của xe. Chẳng hạn gắn thêm còi to hơn, thay đổi bình ắc quy trên xe máy để có công suất chiếu sáng tối ưu hơn… sẽ làm thay đổi kết cấu ban đầu của nhà sản xuất và đây sẽ là nguyên nhân dẫn đến chập điện, gây cháy nổ xe máy”.

Theo một số chuyên gia kỹ thuật, với hiện tượng xe máy tự nhiên bốc cháy, về cơ bản, xuất phát từ việc hở đường ống dẫn xăng, sau đó lan đến các dây điện, chập ắc quy rồi bùng ra cháy cả xe. Ngoài ra, cũng không loại trừ nguyên nhân cháy do chập điện.

Trả lời báo Vietnam+, Tiến sĩ Lê Hồng Quân, Trưởng Khoa Công nghệ ôtô, Đại học Công nghiệp Hà Nội nhận định, hiện tượng cháy, nổ xe liên tiếp xảy ra trong thời gian qua có thể do chập điện.

Ông Quân cũng cho rằng, có rất nhiều nguyên nhân có thể dẫn tới chập điện. Tuy nhiên, nguyên nhân chính thường là sự kết hợp của hai yếu tố, đó là rò xăng và chất lượng dây diện trong xe kém.

Trả lời báo Thanh niên, đại tá Nguyễn Đức Thắng, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu khoa học về PCCC và cứu nạn cứu hộ thuộc Cục Cảnh sát PCCC, Bộ Công an cho biết, với kinh nghiệm nhiều năm nghiên cứu nguyên nhân các vụ cháy, các vụ cháy, nổ xe trong thời gian qua, nếu loại trừ tác động của bên thứ ba thì phải có các điều kiện sau: xăng bị rò rỉ ra ngoài và bị chập điện.

“Như trường hợp nổ xe ở Bắc Ninh, phải có hỗn hợp hơi xăng và không khí nằm trong giới hạn nổ, khi gặp tia lửa điện sẽ gây ra cháy và nổ. Tức là khi xăng bị rò rỉ từ bình ra ngoài không khí sẽ tạo thành một đám mây hỗn hợp nổ nằm lưu trong các khoảng trống của vỏ xe, cốp xe và chỉ cần xuất hiện tia lửa là có thể phát nổ. Tia lửa gây nổ có thể do hệ thống điện bị hở một chỗ nào đó gần với hỗn hợp nổ”, đại tá Thắng phân tích.

Ông Thắng cũng cho rằng, với các loại xe tay ga, có bình xăng nằm trong cốp khá rộng có nhiều khoảng trống không thoát không khí và bị rò rỉ xăng thì nguy cơ cháy nổ rất cao. Đặc biệt là việc nhiều chủ phương tiện hiện nay sau khi mua xe thường lắp thêm nhiều phụ kiện khác, như còi, đèn…

Bên cạnh những lý do chủ quan mang yếu tố con người, cũng vẫn tồn tại những lý do khách quan gây mất an toàn cho xe máy như việc chuột bọ có thể chui vào và cắn phá hệ thống điện hoặc ống dẫn xăng của xe. Việc chuột bọ cắn đứt dây diện có thể gây chập điện. Ngoài ra, chúng có thể gặm ống dẫn xăng, gây ra tình trạng rò rỉ xăng. Chỉ cần một mồi lửa nhỏ cũng có thể biến chiếc xe trị giá hàng chục triệu trở thành đống sắt vụn.

Xe mới hay xe cũ đều có nguy cơ cháy

Trong khi chờ các cơ quan chức năng tìm ra nguyên nhân, để tránh gây hoang mang trong dư luận, thì người sử dụng đến lúc không thể chủ quan với phương tiện đang sở hữu, phải biết tự bảo vệ mình.

Theo các chuyên gia, xe mới hay xe cũ đều có nguy cơ cháy. Chỉ cần hở xăng cũng có thể dẫn đến cháy xe khi có điều kiện bắt lửa. Kể cả không chập điện nhưng ống xả nóng quá, làm muội bám trên ống xả nóng đỏ và có nhiên liệu dễ cháy như xăng nhỏ vào cũng bắt cháy.

Khi người tiêu dùng vô ý can thiệp vào hệ thống điện của xe máy đã làm thay đổi về tính năng an toàn của xe. Việc lắp thêm đèn, còi sẽ làm thay đổi hệ thống điện, làm ảnh hưởng đến hoạt động ổn định và sự an toàn của xe. Những vật gắn thêm trên xe không đạt tiêu chuẩn, không đồng bộ với tiêu chuẩn xe, sẽ là một mối nguy hiểm gây cháy, nổ bất cứ lúc nào.

Riêng với xe tay ga, vị trí các ống dẫn và bộ chế khí khá kín và khó bị tác động từ bên ngoài. Thế nhưng, dòng xe này lại dễ bị rò rỉ xăng và hở dây điện do chuột cắn, đặc biệt là vào mùa đông. Do đó, ngoài biện pháp “ngửi xe” trước mỗi lần lưu hành, cũng nên có ý thức đặt bẫy bắt chuột ở những nơi lưu giữ xe.

Cũng với dòng xe tay ga, hiện tượng nóng và lưu nhiệt phía trong cốp xe thường rất cao nên khi lưu hành tuyệt đối không để những vật dụng và chất liệu dễ cháy, nổ trong đó, đề phòng trường hợp kích nổ do nhiệt cao.

Các chuyên gia cho rằng, chỉ cần người sử dụng thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, dây dẫn xăng của xe; chỉ đưa xe đến kiểm tra, bảo dưỡng tại những cửa hàng có uy tín hoặc đại lý chính hãng; hạn chế lắp đặt thêm các thiết bị không rõ nguồn gốc… là đã có thể giảm thiểu nguy cơ cháy nổ cho xe.