Sáng 3/4, Báo Tiền Phong tổ chức Tọa đàm "Ranh giới nào trong cuộc đại chỉnh trang Hồ Tây?". Các chuyên gia, nhà khoa học cùng trao đổi, thảo luận, đề xuất các giải pháp chỉnh trang, hướng tới phát triển Hồ Tây bền vững, hài hòa và giàu bản sắc.

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được HĐND TP Hà Nội khóa XVII thông qua ngày 28/3/2026 đã đặt Hồ Tây vào vị trí trung tâm của trục cảnh quan sinh thái Sông Hồng - Hồ Tây. Trong cấu trúc đó, Hồ Tây đóng vai trò là “túi điều hòa” khổng lồ, kết nối mạch nguồn sinh thái từ dòng sông vào trong lòng phố cổ và các khu đô thị mới như Tây Hồ Tây, Nam Thăng Long. Trước đó, tại kỳ họp thứ 31, HĐND TP Hà Nội đã thông qua chủ trương đầu tư Dự án đầu tư, cải tạo phát huy giá trị khu vực Hồ Tây và tuyến đường giao thông cảnh quan ven hồ theo phương thức đối tác công tư PPP - loại hợp đồng xây dựng chuyển giao (BT). Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án khoảng 30.151,83 tỷ đồng.

Tại tọa đàm, các chuyên gia thống nhất, Hồ Tây là không gian di sản đặc biệt, việc “đại chỉnh trang” cần được triển khai nhưng phải có ranh giới rõ ràng. Mọi can thiệp phải dựa trên nguyên tắc bảo tồn, kiểm soát phát triển, hạn chế xây dựng và ưu tiên giá trị sinh thái - văn hóa thay vì mục tiêu kinh tế ngắn hạn.

Phát biểu tại tọa đàm, ông Phạm Văn Thắng, Trưởng ban Quản lý Hồ Tây cho biết, Hồ Tây có diện tích hơn 500ha là hồ đặc thù của Thủ đô. Thời gian qua, thành phố đã triển khai nhiều dự án nhằm cải thiện môi trường và phát huy giá trị khu vực. “Từ năm 2024-2025, môi trường nước Hồ Tây đã cải thiện đáng kể. Hiện các dự án như bổ cập nước, thu gom và xử lý nước thải, nạo vét trầm tích đang được triển khai đồng bộ”, ông Thắng thông tin.

TS.KTS Ngô Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam khẳng định, Hồ Tây phải được nhìn nhận như một không gian sinh thái đặc thù, không thể tiếp tục chịu áp lực đô thị hóa. “Không nên tiếp tục "nén" áp lực đô thị vào khu vực này mà cần ứng xử với Hồ Tây như một hệ sinh thái văn hóa thông minh”, ông Hải nói.

Để xử lý mâu thuẫn giữa bảo tồn và phát triển, ông Hải đề xuất triết lý tiếp cận “4 trong suốt”, gồm: trong suốt về thị giác (không che chắn tầm nhìn ra hồ), trong suốt về văn hóa (cái mới không lấn át cái cũ), trong suốt về chức năng (tăng tính công cộng) và trong suốt về hệ sinh thái. Ông cũng nhấn mạnh yêu cầu “đại chỉnh trang với quyết tâm cao, không làm theo kiểu chữa cháy”, đồng thời kiên quyết xử lý các công trình xây dựng lấn chiếm, sai phép để tái cấu trúc không gian.

Ở góc độ giao thông, TS Trần Danh Lợi cho rằng, cần thay đổi tư duy quy hoạch, lấy giao thông làm nền tảng thay vì chỉ tổ chức không gian. Ông đề xuất thiết lập “vành đai tiếp cận” bao quanh Hồ Tây nhằm tách dòng xe cơ giới khỏi khu vực lõi. “Phương tiện cá nhân chỉ nên dừng ở vành đai, từ đó sử dụng phương tiện công cộng hoặc phi cơ giới để vào hồ, coi đây là giải pháp để giảm áp lực hạ tầng và bảo vệ hệ sinh thái”, ông Lợi nói.

Trong khi đó, TS. Nguyễn Quang (Chuyên gia quy hoạch đô thị bền vững) đưa ra quan điểm thận trọng hơn về phát triển xây dựng. Theo ông, xu hướng quốc tế hiện nay là “không xây dựng cũng là phát triển”. Vì vậy, khu vực quanh Hồ Tây cần hạn chế tối đa xây dựng mới, ưu tiên không gian xanh, phục hồi vùng đệm sinh thái và kiểm soát nước thải. Ông cũng đề xuất phát triển các tuyến du lịch gắn với di sản văn hóa và làng nghề, thay vì khai thác theo hướng đô thị hóa.

Từ góc nhìn thực tiễn, ông Bùi Mạnh Hiếu, Giám đốc Thung lũng hoa Hồ Tây, đại diện doanh nghiệp du lịch, cho rằng Hồ Tây chưa được khai thác đúng tiềm năng do thiếu sản phẩm văn hóa đặc trưng. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh việc phát triển phải đi kèm bảo vệ không gian sinh thái, đồng thời đề xuất tổ chức không gian ưu tiên cho người đi bộ, xe đạp và bố trí bãi đỗ xe ở vành đai ngoài.

Đáng chý ý, nhà nghiên cứu Nguyễn Ngọc Tiến nhấn mạnh, khu vực quanh Hồ Tây chứa đựng các giá trị đặc biệt về tâm linh, tín ngưỡng và lịch sử. Ông bày tỏ ủng hộ chủ trương chỉnh trang, cải tạo Hồ Tây, trong đó có phương án mở rộng tuyến đường ven hồ với mặt cắt từ 21-24 m.

"Đồng tình với giải pháp đóng cọc bê tông ven hồ để mở rộng đường, song lưu ý việc triển khai phải bảo đảm không làm suy giảm giá trị văn hóa khu vực, không ảnh hưởng đến không gian tâm thức Thăng Long - Hà Nội, đồng thời góp phần giải quyết áp lực giao thông cho khu vực phía Bắc", ông Tiến nói.

Chi tiết dự án đầu tư cải tạo, mở rộng đường ven Hồ Tây

VOV.VN - Dự án đầu tư, cải tạo phát huy giá trị khu vực Hồ Tây và tuyến
đường giao thông cảnh quan ven hồ theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng chuyển giao (BT).