Đề xuất 2 phương án phân loại chất thải rắn sinh hoạt
VOV.VN - Tại dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ môi trường (BVMT) năm 2020, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục khẳng định quan điểm xuyên suốt là phải thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt, đồng thời đưa ra các phương án linh hoạt hơn nhằm phù hợp với điều kiện thực tế.
Trao đổi về nội dung này, ông Nguyễn Hưng Thịnh – Phó Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: "Dự thảo Luật đang đưa ra 2 phương án về nguyên tắc phân loại chất thải rắn sinh hoạt để lấy ý kiến rộng rãi. Cụ thể, phương án 1 giữ nguyên cách phân loại theo 3 nhóm như quy định hiện hành, gồm: chất thải có khả năng tái chế, tái sử dụng; chất thải thực phẩm và chất thải khác. Trong khi đó, phương án 2 đề xuất phân loại theo 2 nhóm dựa trên mục đích tái chế, tái sử dụng, bao gồm: chất thải có khả năng tái chế, tái sử dụng và chất thải khác".
Theo dự thảo, sau khi phân loại, tại khu vực đô thị, các tổ chức, cá nhân sẽ thực hiện chuyển giao chất thải phù hợp với từng nhóm. Đối với chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế, người dân có thể chuyển giao cho các tổ chức, cá nhân thu gom, tái chế hoặc các cơ sở có chức năng phù hợp. Chất thải sinh hoạt khác phải được chứa, đựng theo quy định và chuyển giao cho đơn vị thu gom, vận chuyển. Riêng chất thải thực phẩm có thể được tận dụng làm phân bón hữu cơ, thức ăn chăn nuôi hoặc phục vụ các mục đích khác.
Đáng chú ý, so với Luật BVMT 2020, dự thảo lần này có độ “mở” và linh hoạt hơn khi không quy định cứng về hình thức, công cụ chứa đựng chất thải sau phân loại. Trước đây, hộ gia đình, cá nhân buộc phải sử dụng bao bì theo quy định để chứa chất thải rắn sinh hoạt trước khi chuyển giao.
Một điểm mới khác là dự thảo Luật giao thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh quyết định việc phân loại cụ thể chất thải rắn sinh hoạt, trên cơ sở bảo đảm phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, hạ tầng và năng lực xử lý của từng địa phương.
Bàn về đề xuất này, TS. Trần Văn Minh - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội bày tỏ đồng tình với phương án phân loại thành 3 nhóm. Theo ông, trong cơ cấu rác thải hiện nay, chất thải thực phẩm chiếm tỷ lệ lớn, do đó việc tách riêng nhóm này là hợp lý và hoàn toàn khả thi trong triển khai.
Tuy nhiên, ông Minh cũng thẳng thắn nhìn nhận, trong quá trình xây dựng Luật BVMT năm 2020, việc đặt ra mốc thời gian chậm nhất đến ngày 31/12/2024 phải thực hiện phân loại rác là “hơi duy ý chí” khi chưa chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết.
“Dù vậy, điều này không có nghĩa là chúng ta nới lỏng hay buông lộ trình. Dự thảo Luật lần này cần quy định rõ mốc thời gian để các địa phương chủ động xây dựng lộ trình phù hợp, từng bước triển khai hiệu quả”, ông Minh nhấn mạnh.
Liên quan đến trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu trong thu gom, xử lý và tái chế chất thải, dự thảo Luật cũng đề xuất điều chỉnh theo hướng thay thế cơ chế đóng góp tài chính vào Quỹ bảo vệ môi trường bằng việc thu thuế bảo vệ môi trường đối với các sản phẩm, bao bì không có khả năng tái chế.
Bên cạnh đó, Luật sẽ bổ sung các hình thức phù hợp để thực hiện trách nhiệm tái chế, nhằm thúc đẩy hình thành và phát triển hệ thống thu gom, tái chế sản phẩm, bao bì sau sử dụng tại Việt Nam.
Theo các chuyên gia, việc sửa đổi, bổ sung Luật BVMT theo hướng linh hoạt, phù hợp thực tiễn không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chất thải mà còn tạo nền tảng thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, hướng tới phát triển bền vững trong thời gian tới.