Thanh Hóa chủ động ứng phó, sẵn sàng trước mùa mưa bão 2026

Không để điểm xung yếu trở thành điểm nóng

Mùa mưa bão năm 2026 đang cận kề. Với đặc thù địa hình đa dạng, vừa có miền núi, trung du, đồng bằng, ven biển, Thanh Hóa luôn phải đối mặt với nhiều loại hình thiên tai. Trong đó, nguy cơ ngập lụt, sạt lở, lũ quét, sự cố hồ đập và mất an toàn đê điều có thể diễn biến phức tạp khi xuất hiện mưa lớn kéo dài.

Theo rà soát của Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa, trước mùa mưa bão năm nay, trên địa bàn tỉnh còn 44 trọng điểm xung yếu về đê điều và 58 hồ chứa chưa bảo đảm an toàn.

Đây là những vị trí cần được đặc biệt quan tâm trong phương án ứng phó. Bởi khi mưa lớn xảy ra, mỗi điểm xung yếu có thể trở thành nguy cơ trực tiếp đối với khu dân cư, sản xuất và các công trình hạ tầng.

Ngay từ đầu tháng 5/2026, UBND tỉnh Thanh Hóa đã phê duyệt gần 58,9 tỷ đồng từ Quỹ Phòng, chống thiên tai để sửa chữa, khắc phục hư hỏng đối với 35 công trình trên địa bàn. Nguồn kinh phí tập trung vào các công trình hồ đập, kênh tiêu, đê điều và những hạng mục phòng, chống lũ xung yếu. Việc bố trí nguồn lực từ sớm nhằm khôi phục hạ tầng thiết yếu, giảm nguy cơ mất an toàn công trình trước thời điểm mưa bão diễn biến phức tạp.

Quy mô hệ thống thủy lợi, đê điều của Thanh Hóa rất lớn. Toàn tỉnh hiện có 1.008 km đê sông, đê biển; hơn 610 hồ chứa; 1.023 đập dâng; gần 6.000 km kênh mương cùng hàng trăm trạm bơm lớn, nhỏ. Khối lượng công trình lớn cũng đồng nghĩa với yêu cầu kiểm tra, duy tu và bảo vệ thường xuyên. Vì vậy, bên cạnh việc đẩy nhanh tiến độ sửa chữa các hạng mục trọng điểm, các đơn vị liên quan đã chuẩn bị lực lượng, vật tư, phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ”.

Công tác kiểm tra an toàn hồ chứa, hệ thống đê điều và những vị trí trọng điểm, xung yếu tiếp tục được tăng cường. Mục tiêu là phát hiện sớm nguy cơ, xử lý từ trước, hạn chế tình trạng bị động khi thiên tai xảy ra.

Cụ thể hóa 4 tại chỗ

Ở những địa bàn thường xuyên chịu tác động của thiên tai, phương án ứng phó được cụ thể hóa bằng từng lực lượng, từng địa bàn và từng nhóm dân cư.

Tại phường Sầm Sơn, đặc thù ven biển khiến địa phương thường xuyên chịu tác động của bão, áp thấp nhiệt đới và gió mạnh. Chỉ tính riêng năm 2025, phường chịu ảnh hưởng của 7 cơn bão, thiệt hại ước tính hơn 20 tỷ đồng.

Địa phương có bãi biển dài khoảng 9 km, 7,8 km đê, hơn 5 km sông Huyện và sông Đơ. Số lượng tàu thuyền khai thác thủy sản trên biển thường xuyên biến động, đặt ra yêu cầu cao đối với việc kiểm đếm, quản lý và hướng dẫn phương tiện tránh trú khi có tình huống thời tiết nguy hiểm.

Trong khi đó, công tác thu quỹ phòng, chống thiên tai chưa đạt kế hoạch. Nguồn kinh phí xã hội hóa còn khiêm tốn. Kinh phí dành cho bảo dưỡng công trình, mua sắm vật tư, trang thiết bị và tổ chức huấn luyện, diễn tập vẫn hạn chế.

Khu vực cảng Lạch Hới và âu tránh trú bão tàu thuyền bị bồi lắng cũng gây trở ngại cho tàu thuyền khi về tránh trú.

Dù còn nhiều khó khăn, công tác quản lý tàu thuyền và hoạt động nghề cá được địa phương duy trì chặt chẽ. UBND phường Sầm Sơn thường xuyên phối hợp với Đồn Biên phòng trên địa bàn kiểm đếm tàu cá, lao động trên biển; hướng dẫn chủ phương tiện theo dõi diễn biến thời tiết và thực hiện các quy định về an toàn. Khi có tin bão, áp thấp nhiệt đới hoặc gió mạnh, chính quyền yêu cầu chủ phương tiện không ra khơi, đưa tàu thuyền vào nơi neo đậu an toàn và phối hợp kiểm tra việc neo buộc.

Gần đây, Chủ tịch UBND phường Sầm Sơn đã thành lập Đội tàu tìm kiếm cứu nạn trên biển gồm 6 đội. Mỗi đội có từ 10 đến 12 thành viên, gồm lực lượng biên phòng, công an phường, y tế và các thuyền trưởng. Địa phương đồng thời duy trì phối hợp với Đồn Biên phòng, Trạm Kiểm ngư Lạch Hới và Ban Quản lý Cảng cá Thanh Hóa - cảng Lạch Hới để nắm tình hình tàu thuyền, kịp thời đưa ra chỉ đạo.

Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự phường Sầm Sơn được kiện toàn với 35 thành viên, do Chủ tịch UBND phường làm Trưởng ban. Các đội xung kích tại chỗ cũng được thành lập. Phương án sơ tán được xây dựng đối với 415 hộ với 1.616 khẩu tại các khu vực ven biển, cửa sông; cùng 95 hộ với 379 khẩu tại khu vực ven sông có nguy cơ cao.

Nếu Sầm Sơn đối mặt với rủi ro từ biển thì tại phường Hàm Rồng, áp lực lớn lại đến từ hệ thống sông ngòi, khu dân cư trũng thấp và nguy cơ sạt lở.

Địa bàn phường có sông Hạc, sông Cầu Sàng và kênh Khánh Vân bao quanh. Tuyến đê sông Mã dài hơn 8 km là công trình trọng yếu, bảo vệ khu vực có gần 2.000 hộ dân. Các khu dân cư trũng thấp, taluy dương có nguy cơ sạt lở tại đường Bà Triệu, Trịnh Thế Lợi và diện tích đất nông nghiệp ngoài đê dễ bị ngập úng tạo áp lực lớn cho công tác ứng phó.

 UBND Phường Hàm Rồng đã kiện toàn Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và phòng thủ dân sự, phân công rõ người, rõ việc. Lực lượng dân quân gồm 84 dân quân cơ động và 9 dân quân thường trực, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ chốt chặn, tuần tra, cứu hộ, cứu nạn đường thủy.

Các tổ hỗ trợ sơ tán đường bộ được chia thành nhiều phân đội, phụ trách từng địa bàn như Thiệu Dương (cũ), làng cổ Đông Sơn và tổ dân phố Tiền Phong. Người dân được hỗ trợ di chuyển đến các điểm tập kết tại trường học hoặc nhà kiên cố khi có tình huống khẩn cấp.

Không chủ quan trước những khoảng trống

Qua thực tế tại cơ sở, một trong những khó khăn hiện nay là lực lượng tham gia công tác phòng thủ dân sự, ứng phó thiên tai phần lớn là cán bộ kiêm nhiệm.

Ông Đặng Anh Đức, Trưởng phòng Kinh tế Hạ tầng phường Sầm Sơn cho biết, các thành viên vừa phải đảm đương công việc chuyên môn thường nhật vốn đã rất nhiều tại cơ quan, vừa gánh vác trách nhiệm trong công tác phòng chống thiên tai. Điều này tạo áp lực lớn về thời gian và khối lượng công việc. Tuy nhiên, theo ông Đức, lực lượng tại cơ sở nhận thức rõ vai trò, nhiệm vụ của mình.

“Chúng tôi nhận thức được rất rõ vai trò và nhiệm vụ của mình trong công tác phòng chống thiên tai. Bởi vậy, mọi phương án ứng phó đều được thể hiện chi tiết, nhiệm vụ được giao cụ thể đến từng cá nhân. Nhằm đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản của người dân ở mức cao nhất”, ông Đặng Anh Đức nói.

Tại phường Hàm Rồng, khối lượng công việc chuyên môn cũng không nhỏ. Tuy vậy, lực lượng chức năng vẫn phối hợp với Công an phường, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể triển khai phương châm “4 tại chỗ”.

Trong phương án này, Công an phường đảm nhiệm bảo đảm an ninh, phân luồng giao thông và chốt chặn tại khu vực nguy hiểm. Lực lượng y tế bố trí thường trực, chuẩn bị thuốc men để sẵn sàng sơ cấp cứu.

Nhìn từ những địa bàn cụ thể có thể thấy, ứng phó thiên tai không chỉ bắt đầu khi bão xuất hiện. Hiệu quả của công tác này phụ thuộc lớn vào sự chuẩn bị trước đó: điểm xung yếu có được rà soát, công trình có được gia cố, vật tư có được chuẩn bị, lực lượng có được phân công và người dân ở vùng nguy hiểm có được xác định rõ hay chưa.

Với tỉnh Thanh Hóa, quy mô hệ thống đê điều, hồ chứa và công trình thủy lợi rất lớn. Cùng với đó là địa bàn ven biển rộng, nhiều khu dân cư nằm dọc sông, ngoài đê hoặc ở khu vực có nguy cơ sạt lở. Bởi vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là ứng phó nhanh khi thiên tai xảy ra, mà còn phải giảm thiểu nguy cơ ngay từ trước mùa mưa bão.

Từ việc bố trí gần 58,9 tỷ đồng để sửa chữa 35 công trình, rà soát 44 trọng điểm xung yếu về đê điều và 58 hồ chứa chưa bảo đảm an toàn, đến việc xây dựng phương án sơ tán dân, thành lập lực lượng cứu nạn và chuẩn bị phương tiện tại chỗ, các cấp chính quyền đang từng bước cụ thể hóa yêu cầu đó.

Phía trước vẫn còn những khó khăn về nguồn lực, nhân lực kiêm nhiệm, kinh phí duy tu và điều kiện cơ sở hạ tầng. Nhưng việc nhận diện đúng nguy cơ, phân công rõ trách nhiệm và chuẩn bị phương án cụ thể là yếu tố quan trọng để giảm thiểu thiệt hại khi thiên tai xảy ra.

Mùa mưa bão năm 2026 đang đến gần. Với sự chuẩn bị từ tỉnh đến cơ sở, Thanh Hóa đang nỗ lực bảo vệ an toàn các công trình trọng yếu, phục vụ sản xuất và ổn định đời sống nhân dân, trong đó yêu cầu cao nhất vẫn là bảo vệ tính mạng người dân.

Thanh Hóa ra công điện khẩn ứng phó đợt mưa lớn kéo dài

VOV.VN - Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành Công điện khẩn số 03/CĐ-UBND, yêu cầu các sở, ban, ngành, đơn vị cấp tỉnh, UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan tập trung theo dõi, chủ động triển khai các biện pháp ứng phó với đợt mưa lớn từ đêm 17/8 đến ngày 21/8/2026.