Phát biểu tại hội thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông Thái Văn Tài cho biết, hiện nay, chủ trương, chính sách mới của Đảng, Nhà nước về giáo dục và đào tạo được xác định thống nhất, nhất quán về cách tiếp cận giáo dục trong bối cảnh mới.

Trong đó, Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo nhấn mạnh giáo dục bảo đảm hài hòa giữa tính toàn dân và tinh hoa, toàn diện và chuyên sâu, dân tộc và toàn cầu. Điều này thể hiện sự cần thiết, cấp bách trong việc ban hành các Thông tư quy định tổ chức, hoạt động, giảng dạy đối với các cơ sở giáo dục đặc thù, bảo đảm lợi ích cho người học, tháo gỡ các nút thắt trong quản lí hiện nay.

Theo ông Thái Văn Tài, thời gian qua, Bộ GD-ĐT đã tích cực tham mưu hành lang pháp lí, đưa tinh thần của Nghị quyết số 71-NQ/TW vào Luật Giáo dục năm 2025. Trong đó, quy định rõ các nhiệm vụ, liên quan thống nhất, kế thừa những việc đã làm, khắc phục những việc chưa làm được đối với lĩnh vực giáo dục đặc thù.

Với quan điểm, cách tiếp cận mới của các dự thảo Thông tư, Bộ GD-ĐT mong muốn được lắng nghe ý kiến đóng góp của các chuyên gia, nhà quản lí, giáo viên nhằm giải quyết những vấn đề đặt ra, thể hiện được mong muốn đối với giáo dục, đào tạo đặc thù trong khuôn khổ pháp lí hiện nay.

Thông tư ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của trường phổ thông năng khiếu nghệ thuật, thể dục, thể thao được xây dựng, ban hành nhằm thay thế Thông tư số 07/2021/TT-BGDĐT.

Bên cạnh các quy định đối với trường phổ thông năng khiếu thể dục, thể thao, dự thảo Thông tư mới bổ sung khung pháp lí cho loại hình trường phổ thông năng khiếu nghệ thuật - lĩnh vực trước đây chưa có quy định riêng.

Dự thảo xác định rõ vị trí, chức năng của trường phổ thông năng khiếu nghệ thuật, thể dục, thể thao là vừa thực hiện chương trình giáo dục phổ thông, vừa đào tạo, bồi dưỡng năng khiếu chuyên sâu cho học sinh. Việc phân bổ thời lượng học tập, tập luyện được điều chỉnh phù hợp với từng lĩnh vực nghệ thuật, thể dục, thể thao và đặc điểm của học sinh.

Dự thảo Thông tư mới bổ sung, làm rõ quy định về tổ chức bộ máy, nhiệm vụ và quyền hạn của từng vị trí trong nhà trường. Cơ cấu tổ chức được quy định rõ hơn với ban giám hiệu, các tổ chuyên môn năng khiếu, tổ giáo dục phổ thông và tổ văn phòng nhằm bảo đảm thống nhất thực hiện.

Cùng với đó, dự thảo Thông tư cũng hoàn thiện quy định về đội ngũ nhà giáo, huấn luyện viên và chuyên gia; đổi mới tuyển sinh và quản lí học sinh theo hướng kết hợp đánh giá học lực với đánh giá năng khiếu; tăng cường theo dõi quá trình học tập, rèn luyện, phát triển năng khiếu của học sinh trong suốt quá trình học tập tại trường.

Thông tư ban hành Quy định việc giảng dạy khối lượng kiến thức văn hóa giáo dục phổ thông trong chương trình đào tạo các ngành, nghề đặc thù được xây dựng, ban hành nhằm thay thế Thông tư số 15/2022/TT-BGDĐT.

Nếu Thông tư số 15/2022/TT-BGDĐT chủ yếu quy định việc giảng dạy khối lượng kiến thức văn hóa trung học phổ thông trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp, thì dự thảo Thông tư mới mở rộng phạm vi điều chỉnh sang toàn bộ khối lượng kiến thức văn hóa giáo dục phổ thông trong chương trình đào tạo các ngành, nghề đặc thù.

Theo đó, người học có thể được tổ chức học chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học; giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở, trung học phổ thông; hoặc khối lượng kiến thức văn hóa trung học phổ thông trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Dự thảo Thông tư lần đầu tiên đưa ra khái niệm “ngành, nghề đặc thù”, bao gồm các ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật, thể dục, thể thao hoặc các ngành nghề có tính chất đặc biệt về năng khiếu, kĩ năng cần đào tạo sớm khi người học còn trong độ tuổi phổ thông.

Dự thảo quy định rõ trường hợp cơ sở đào tạo ngành, nghề đặc thù phối hợp với cơ sở giáo dục phổ thông hoặc giáo dục thường xuyên thì phải có văn bản phối hợp, trong đó xác định rõ trách nhiệm của từng bên về tổ chức giảng dạy, quản lí người học, kiểm tra, đánh giá, xác nhận kết quả học tập, quản lí hồ sơ và bảo đảm quyền lợi học tập của người học.

Dự thảo cũng bổ sung quy định cụ thể về đội ngũ giảng dạy; cấp giấy chứng nhận hoàn thành chương trình tương ứng với từng cấp học và giấy chứng nhận đủ yêu cầu khối lượng kiến thức văn hóa trung học phổ thông.

Tạo hành lang pháp lí, bảo đảm quyền lợi của người học

Tại hội thảo, đại diện các đơn vị thuộc các bộ, ngành, sở GD-ĐT, các cơ sở giáo dục đã trao đổi, góp ý nhằm hoàn thiện nội dung các Thông tư lấy ý kiến.

Thống nhất cao với nội dung của hai dự thảo, TS Nguyễn Thị Yến Nga, Trưởng phòng Đào tạo, Quản lí khoa học và Đảm bảo chất lượng, Trường Cao đẳng Văn hoá Nghệ thuật Việt Bắc đề xuất cần quy định cụ thể hơn nữa về thời hạn của các giấy chứng nhận đề cập trong dự thảo để có sự thống nhất trong quá trình sử dụng.

Quyền Giám đốc Sở GD-ĐT Cần Thơ Trần Thị Huyền nhận định, nội dung hai Thông tư đã mở ra nhiều cơ hội thực thi cho các cơ sở giáo dục đặc thù. Đặc biệt, trong bối cảnh mới, về những điều khoản quy định về chuyển trường, giảng dạy khối lượng kiến thức văn hoá, tăng cường tính thực hành… bảo đảm được chất lượng giáo dục, giúp học sinh tự tin và phụ huynh tin tưởng trước lựa chọn của mình.

Ông Vũ Tiến Dũng, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội cho rằng, việc ban hành các Thông tư là điều cần thiết trong bối cảnh mới, tạo hành lang pháp lí, bảo đảm quyền lợi của người học. Ông Dũng cũng kiến nghị cần làm rõ hơn nữa về các quy định về thời gian học tập và chuyển trường trong quá trình triển khai.  

Ông Vũ Tiến Dũng, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội cho rằng, việc ban hành các Thông tư là điều cần thiết trong bối cảnh mới, tạo hành lang pháp lí, bảo đảm quyền lợi của người học. Ông Dũng cũng kiến nghị cần làm rõ hơn nữa về các quy định về thời gian học tập và chuyển trường trong quá trình triển khai.  

PGS.TS Bùi Hoài Sơn: Đại học phải trở thành một phần của năng lực quốc gia

VOV.VN - PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng, đại học phải trở thành một phần của năng lực quốc gia. Không phải năng lực phụ trợ, mà là năng lực cốt lõi. Một quốc gia có đại học mạnh sẽ có khả năng tạo ra nhân lực tốt hơn, chính sách tốt hơn, công nghệ tốt hơn, doanh nghiệp tốt hơn và năng lực cạnh tranh bền vững hơn.