Gia Lai tiên phong đưa AI vào xử lý hồ sơ đất đai cấp xã
VOV.VN - Từ một ý tưởng xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, tỉnh Gia Lai đã tự xây dựng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ xử lý thủ tục hành chính về đất đai.
Sau hơn hai tháng đưa vào sử dụng, công cụ này đang từng bước thay đổi cách giải quyết hồ sơ tại cấp xã, hỗ trợ cán bộ xử lý công việc nhanh hơn, giảm tỷ lệ trễ hẹn và mang lại nhiều thuận lợi cho người dân.
Sáng đầu tuần, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Ia Hrung, tỉnh Gia Lai có đông người đến làm thủ tục đất đai. Anh Ksor Hang, ở làng Nang, được cán bộ tiếp nhận vừa kiểm tra giấy tờ, vừa sử dụng công cụ AI đất đai để đối chiếu quy định và rà soát thành phần hồ sơ. Chỉ sau thời gian ngắn, hệ thống đã chỉ ra những giấy tờ còn thiếu để cán bộ hướng dẫn anh bổ sung ngay.
Không còn phải đi lại nhiều lần như trước, anh Ksor Hang phấn khởi: "Thủ tục ngắn gọn hơn. Cán bộ hướng dẫn tôi rất rõ ràng, không có gì khó hiểu hay gây khó khăn, lại dễ tiếp cận và dễ gần. Sau sáp nhập, thủ tục cũng ngắn gọn, dễ dàng cho bà con nhân dân đi lại hơn". Không chỉ hỗ trợ ở khâu tiếp nhận, AI đất đai của Gia Lai còn trở thành "trợ lý" của cán bộ chuyên môn. Mỗi ngày, chị Phạm Thị Thủy, chuyên viên Phòng Kinh tế UBND xã Ia Hrung, nhận từ 10 đến 13 bộ hồ sơ đất đai cần xử lý.
Trước đây, phần lớn thời gian của chị dành cho việc đọc từng loại giấy tờ, đối chiếu với quy định pháp luật. Từ khi có trí tuệ nhân tạo-AI hỗ trợ, chị chỉ cần quét hồ sơ lên hệ thống, công cụ sẽ rà soát, tổng hợp và chỉ ra ngay những nội dung cần lưu ý hoặc giấy tờ còn thiếu.
Vì vậy, hiệu suất công việc của chị tăng gấp nhiều lần: "Khi chưa có AI hỗ trợ, một ngày mình chỉ đọc được khoảng 4 đến 5 bộ hồ sơ. Sau khi dùng AI sàng lọc hồ sơ, con số này tăng lên khoảng 15 đến 20 bộ. Địa bàn rất rộng nên việc sàng lọc hồ sơ để xử lý là rất cần thiết. Lúc đó mình tập trung vào công tác kiểm tra hiện trạng, nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất".
Ia Hrung là một trong những địa phương có khối lượng hồ sơ cần giải quyết lớn của tỉnh Gia Lai. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã đã tiếp nhận gần 4.800 hồ sơ, hơn 3.100 hồ sơ thuộc thẩm quyền giải quyết.
Có thời điểm, xã Ia Hrung bị nhắc nhở vì tỷ lệ hồ sơ trễ hẹn cao. Tuy nhiên, sau 2 tháng ứng dụng AI, tình hình đã chuyển biến rõ rệt. Tỷ lệ hồ sơ trễ hẹn giảm hơn 62% - mức cao nhất trong toàn tỉnh. Ia Hrung cũng là một trong 10 xã, phường được UBND tỉnh Gia Lai biểu dương vì sử dụng hiệu quả công cụ AI đất đai.
Bà Huỳnh Ngô Tùng Điệp, Phó Chủ tịch UBND xã Ia Hrung cho biết: "Hiệu quả việc ứng dụng AI phụ thuộc rất lớn vào dữ liệu và quy trình nghiệp vụ. UBND xã cũng quán triệt cán bộ, công chức khai thác hiệu quả nền tảng công nghệ này. Tuy nhiên, tất cả đều phải được kiểm tra, thẩm định lại; trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về cán bộ tham mưu và người có thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính".
Sau khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính, lượng hồ sơ đất đai tại cấp xã ở Gia Lai tăng mạnh trong khi nhân lực còn thiếu. Từ yêu cầu của Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh đã phối hợp với Văn phòng Đăng ký đất đai trực tiếp xây dựng công cụ AI đất đai.
Trong nhiều tháng, đội ngũ công nghệ thông tin và cán bộ chuyên môn cùng "huấn luyện" AI trên nền tảng ChatGPT bằng hệ thống văn bản pháp luật, quy trình nghiệp vụ và hàng chục nghìn hồ sơ đất đai đã được xử lý trong thực tế.
Đầu tháng 6/2026, công cụ bắt đầu được đưa vào sử dụng và hiện đã triển khai đồng loạt tại 135 xã, phường trên toàn tỉnh, hỗ trợ xử lý khoảng 80% các thủ tục hành chính đất đai thông thường. Từ ngày 29/5 đến 18/7/2026, toàn tỉnh đã có 620 hồ sơ được xử lý với sự hỗ trợ của AI.
Nhiều địa phương giảm mạnh tỷ lệ hồ sơ trễ hẹn như Chư Pưh, Bình Phú, Quy Nhơn Tây, Ia Sao, An Bình và Canh Vinh. Bình quân, 10 địa phương triển khai hiệu quả nhất đều giảm trên 30% hồ sơ trễ hẹn.
Giữa tháng 7/2026, báo cáo hiệu quả bước đầu về việc ứng dụng AI đất đai vào xử lý thủ tục hành chính về đất đai tại tỉnh, ông Phạm Anh Tuấn- Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai cho biết: "Một số địa phương ứng dụng AI tiết kiệm được 40% thời gian, kết quả rất chính xác. Những gì đơn giản mình xử lý ngay; những gì phức tạp, nền tảng AI sẽ đưa ra tư vấn. Chúng tôi kết nối hết các đầu việc, đánh giá từ cấp tỉnh đến cấp xã làm những việc gì. AI đánh giá hết theo đầu bài của chúng tôi".
Những hiệu quả bước đầu tại Gia Lai cho thấy, trí tuệ nhân tạo - AI không thay thế cán bộ, mà là công cụ để đội ngũ cán bộ làm việc hiệu quả hơn. Từ một công cụ phục vụ xử lý hồ sơ đất đai, mô hình AI do Gia Lai tự xây dựng đang mở ra cách làm mới trong cải cách hành chính, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp tại địa phương.