Giải bài toán nhân lực cho mục tiêu phát triển bền vững của Tây Nguyên

Bài 1: Mục tiêu tăng trưởng của Tây Nguyên và thách thức nguồn nhân lực: Khát nhân lực từ công trường xây dựng đến nhà máy và nương rẫy

Vậy lao động Tây Nguyên đang ở đâu trên bản đồ dịch chuyển nhân lực? Khi các dòng vốn đầu tư hàng trăm nghìn tỷ đồng liên tục đổ về, những tỉnh này sẽ làm gì để đáp ứng nhân lực cho phát triển, tháo gỡ điểm nghẽn tăng trưởng?

Các công nhân ở Tây Nguyên có một mong muốn chung là được trở về quê nhà để làm việc và ổn định cuộc sống sau một thời gian dài rời bỏ quê hương tìm cơ hội lập nghiệp.

Ông Nguyễn Hoài Thương, người Đắk Lắk đang làm việc tại Khu công nghiệp Đồng An (TP Hồ Chí Minh) cho biết: “Mình trước sau gì cũng phải về quê để làm ăn, chứ đâu thể ở mãi Bình Dương (TP. Hồ Chí Minh)  này miết được. Nhưng khi về phải có công việc ổn định, chứ giờ về chưa có việc làm biết lấy thu nhập đâu sống”.

Công nhân Đoàn Văn Tâm, người vừa rời TP. Hồ Chí Minh trở về quê để làm việc tại Khu công nghiệp Becamex Bình Định (tỉnh Gia Lai) cho biết: “Trước đây, tôi vào phường Bình Tân, Sài Gòn (TP. Hồ Chí Minh) làm được gần 10 năm. Chế độ lương, thưởng trong đó một tháng tầm được 13 triệu, nhưng nay về đây ở và làm cho gần nhà. Lương cơ bản và thu nhập tăng ca đóng bảo hiểm rồi thì còn được 8 triệu đồng mỗi tháng. Lương thấp mình chi tiêu thấp thì vẫn tốt hơn làm trong Sài Gòn".

Sau sáp nhập, các tỉnh ở Tây Nguyên có thêm dư địa phát triển, thu hút nhiều dự án về khu công nghiệp, du lịch, cảng biển và đô thị với tổng vốn đầu tư hơn 470.000 tỷ đồng, giai đoạn 2026 - 2030. Riêng tỉnh Đắk Lắk chiếm khoảng 170.000 tỷ đồng. 

Ông Huỳnh Lữ Tân, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đắk Lắk, Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Yên cho biết: “Với quy mô tổng mức đầu tư rất lớn của hạ tầng các khu công nghiệp, dự án du lịch và các dự án thứ cấp trong khu công nghiệp trong các khu kinh tế, tôi nghĩ sẽ thu hút một lượng lớn lao động đến làm việc. Riêng Tổ hợp Hòa Phát và các dự án khác từ nay đến năm 2030 có thể giải quyết khoảng 40.000 lao động cho khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk", ông Tân khẳng định. 

Các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng hiện có 6,4 triệu người trong độ tuổi lao động. Theo thống kê, có gần 2 triệu lao động trong số này đang làm việc chủ yếu ở TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam.

Ông Nguyễn Quang Thuân, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Đắk Lắk nhận định, cũng giống như các tỉnh Tây Nguyên có đặc thù kinh tế nông nghiệp phụ thuộc mùa vụ, quy mô công nghiệp - xây dựng còn khiêm tốn; cơ hội học tập, thăng tiến, và các tiện ích xã hội còn nhiều hạn chế, Đắk Lắk gặp bất lợi trong thu hút và giữ chân người lao động. Ông Nguyễn Quang Thuân thừa nhận, nếu không có chính sách đãi ngộ phù hợp, nguồn nhân lực sẽ tiếp tục là điểm nghẽn phát triển của địa phương.

“Hiện tại, các doanh nghiệp đóng chân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trả cho người lao động rất là thấp so với các vùng khác. Bởi vì chúng ta là vùng 3, vùng 4. Thậm chí nhiều lao động đi học nghề ở TP. Hồ Chí Minh hay Đồng Nai họ được trả từ 8,5 triệu đồng/tháng hoặc cao hơn, nhưng khi trở về Đắk Lắk họ chỉ được trả có nhận 6 triệu đồng/tháng thôi. Tiếp đến, môi trường làm việc cũng không thể bằng các doanh nghiệp lớn, thì đây cũng làn những hạn chế, nên các doanh nghiệp ở Đắk Lắk cần cải thiện đổi mới để thu hút, giữ chân người lao động", ông Thuân phân tích. 

Đổi mới chính sách, cải thiện môi trường làm việc không chỉ là biện pháp để thu hút, giữ chân người lao động mà cũng là mục tiêu của phát triển. Làm việc với ngành Nội vụ vào sáng ngày 8/7/2026 về nguồn nhân lực cho giai đoạn phát triển mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ: Việc đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực luôn gắn với việc nâng cao chất lượng sống cho người lao động; Phát triển nguồn nhân lực không chỉ chính sách lao động mà còn gắn với chính sách dân tộc, phát triển con người và củng cố niềm tin của nhân dân.

Dù không nêu vấn đề riêng của các tỉnh Tây Nguyên nhưng định hướng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại buổi làm việc này, đã nêu trúng vấn đề căn cơ của Tây Nguyên trong chính sách phát triển nguồn nhân lực, đó là “phải gắn với sinh kế thực tế của từng vùng, từng dân tộc, từng cộng đồng”; “gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường, giữ rừng, giữ đất, giữ nguồn nước, giữ biên cương”. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm định hướng rất cụ thể về vai trò của Nhà nước và những nhiệm vụ cần phải làm.

“Nhà nước hỗ trợ hạ tầng tín dụng, thông tin, đào tạo tư vấn pháp luật, doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, liên kết bao tiêu hướng dẫn kỹ thuật, xây dựng thương hiệu, tiêu chuẩn chất lượng, địa phương tổ chức kết nối làm việc an toàn, hạn chế di cư tự phát, lao động bấp bênh, bị lợi dụng, bị lừa đảo. Phát triển việc làm ở vùng đồng bào dân tộc gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa, bảo vệ môi trường, giữ rừng, giữ đất, giữ nguồn nước, giữ biên cương mục tiêu không chỉ có thêm việc làm mà phải việc làm phù hợp với điều kiện tự nhiên, văn hóa, tập quán, sản xuất, giúp đồng bào ổn định đời sống, giảm nghèo bền vững, tự tin hội nhập, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh. 

Thực tế từ nương rẫy đến các công trường, những dự án lớn ở các tỉnh Tây Nguyên, đến các chỉ đạo, định hướng của lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều cho thấy, đào tạo nguồn nhân lực vừa là đáp ứng nhu cầu trước mắt, vừa để chuẩn bị cho năng lực cạnh tranh dài hạn. Nguồn lao động đủ về số lượng, vững về chất lượng sẽ là động lực quan trọng để các dự án phát huy hiệu quả, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, đồng thời cũng là động lực để xây dựng một Tây Nguyên xanh, giàu bản sắc, một vùng phên dậu vững chắc của quốc gia.

Và muốn đạt được điều đó, các tỉnh ở Tây Nguyên không chỉ cần thực thi các chính sách hỗ trợ hạ tầng, tín dụng, thông tin, đào tạo như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã chỉ ra, mà còn phải quyết liệt trong khắc phục những bấp bênh trong tăng trưởng như hiện nay; đảm bảo việc làm - thu nhập và đời sống ổn định cho người lao động.

Khát nhân lực từ công trường xây dựng đến nhà máy và nương rẫy

VOV.VN - Các tỉnh Tây Nguyên đang đứng trước yêu cầu “khơi thông” hàng trăm dự án, tạo động lực tăng trưởng và hướng tới mục tiêu trên 10%. Tuy nhiên, bên cạnh vướng mắc về cơ chế, thủ tục và nguồn lực đầu tư, bài toán nhân lực đang trở thành điểm nghẽn lớn.

"Cơn khát" nhân lực chất lượng cao: Tấm bằng đại học đã đủ để cạnh tranh?

VOV.VN - Thị trường lao động đang trải qua quá trình thanh lọc khắt khe. Cùng với sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), doanh nghiệp không còn chỉ nhìn vào tấm bằng đại học mà đòi hỏi người lao động phải có kỹ năng thực chiến, khả năng làm chủ công nghệ và đặc biệt là thái độ làm việc kỷ luật...