Nghệ An quyết xử lý dứt điểm tài sản công dôi dư sau sáp nhập

Không để tài sản công tiếp tục “đóng băng”

Theo số liệu tổng kiểm kê tài sản công năm 2025, Nghệ An có 4.378 cơ sở nhà, đất, gồm cả các cơ sở tiếp nhận từ đơn vị Trung ương. Trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Nghệ An giữ lại tiếp tục sử dụng 3.670 cơ sở; điều chuyển nội bộ 86 cơ sở; điều chuyển cho các đơn vị Trung ương 108 cơ sở; chuyển đổi công năng sang thiết chế văn hóa, công cộng 40 cơ sở.

Đến ngày 21/9, toàn tỉnh có 474 cơ sở nhà, đất dôi dư đã được thu hồi, chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý. Đến nay, 100% xã, phường đã phê duyệt phương án quản lý, khai thác đối với các cơ sở này.

Trong đó, 64 cơ sở được giao hoặc điều chuyển cho y tế, giáo dục và các đơn vị khác; 64 cơ sở chuyển đổi công năng; 7 cơ sở xử lý khác; 24 cơ sở được bố trí sử dụng tạm thời cho công an xã, ban chỉ huy quân sự; 15 cơ sở đã cho thuê. Có 36 cơ sở đã phê duyệt phương án cho thuê và đang được Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh triển khai.

Tuy nhiên, còn 264 cơ sở, tương đương 55,7%, chưa được xử lý triệt để. Đây là phần việc lớn nhất, đòi hỏi các địa phương không chỉ dừng ở việc phê duyệt phương án, mà phải khẩn trương đưa tài sản vào khai thác thực tế, tránh để tiếp tục bỏ trống, xuống cấp, gây lãng phí.

Tại xã Hưng Nguyên, sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính, địa phương được giao tiếp nhận, quản lý và xử lý 24 cơ sở nhà, đất dôi dư. Trong đó, 7 cơ sở được bố trí làm trụ sở làm việc; 1 cơ sở điều chuyển làm cơ sở giáo dục; 2 cơ sở chuyển đổi công năng thành nhà văn hóa; 2 cơ sở chuyển về Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh khai thác; 1 cơ sở dự kiến thanh lý tài sản, thu hồi để thực hiện quản lý, khai thác theo quy định của Pháp luật đất đai, phục vụ giải phóng mặt bằng.

Đối với 11 cơ sở được giao cho các tổ chức quản lý, kinh doanh nhà để quản lý, khai thác (không sử dụng vào mục đích để ở), xã Hưng Nguyên đã cho thuê 8 cơ sở; 3 cơ sở còn lại đang hoàn thiện quy trình.

Sở Tài chính Nghệ An đề nghị các địa phương tiếp tục chủ động, quyết liệt rà soát, quản lý, khai thác và xử lý tài sản công thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm hiệu quả, tránh lãng phí trên cơ sở lợi ích tổng thể về kinh tế - xã hội của địa phương.

Với các cơ sở nhà, đất dôi dư không còn nhu cầu sử dụng nhưng đã phê duyệt phương án quản lý, khai thác, các địa phương tiếp tục rà soát để chuyển đổi công năng sang làm thiết chế văn hóa, công cộng. Những cơ sở đã được phê duyệt phương án khai thác theo hình thức cho thuê cần khẩn trương phê duyệt giá thuê, niêm yết công khai và tổ chức cho thuê theo quy định.

Đối với cơ sở nhà, đất thực hiện xử lý theo quy định pháp luật đất đai, gồm cả nhà văn hóa, cần tham mưu giao về địa phương quản lý, xử lý; giao Trung tâm Phát triển quỹ đất hoặc Ban Quản lý dự án xã, phường tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định.

Riêng các điểm trường, cơ sở nhà đất ở vùng sâu, vùng xa, miền núi không còn phù hợp để làm trụ sở, cơ sở hoạt động sự nghiệp, y tế, văn hóa, thể thao hoặc phục vụ mục đích công cộng khác; không có tổ chức, cá nhân có nhu cầu nhận giao đất hoặc thuê đất, kể cả ngắn hạn và dài hạn, cần căn cứ quy định hiện hành để nghiên cứu phá dỡ, thanh lý, hủy bỏ tài sản gắn liền với đất. Sau đó, UBND cấp xã tiếp nhận, quản lý diện tích đất theo quy định pháp luật đất đai.

Mục tiêu đặt ra là khẩn trương khai thác các trụ sở dôi dư đúng quy định, hoàn thành xử lý dứt điểm trong tháng 10/2026.

Nghị quyết 31 mở đường khơi thông nguồn lực

Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Nghệ An hiện được giao quản lý, khai thác 87 khu đất và cơ sở nhà, đất, gồm cả đất và tài sản gắn liền với đất.

Trong số này, có 14 lô tài sản công được xử lý theo quy định về quản lý, sử dụng tài sản công, với phương án cho thuê thời hạn tối đa 10 năm. Đến nay, 13/14 lô đã công bố lựa chọn người thuê đợt đầu; 4 lô đã bốc thăm lựa chọn được người thuê. Với 9 lô chưa có người thuê, Trung tâm đang triển khai công bố đợt tiếp theo, áp dụng cơ chế giảm giá 5% theo quy định.

Còn lại, 73 lô đất được xử lý theo pháp luật đất đai, theo phương thức cho thuê ngắn hạn hoặc đấu giá quyền sử dụng đất. Trong đó, 20 lô thuộc kế hoạch đấu giá tài sản công, trụ sở dôi dư của tỉnh năm 2026. Đến nay, Trung tâm đã lập và trình hồ sơ pháp lý phục vụ khai thác khoảng 98% tổng số lô đất được giao.

Theo đại diện Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Nghệ An, quá trình xử lý còn gặp những khó khăn nhất định. Nhiều trụ sở cũ được quy hoạch là đất trụ sở cơ quan; nếu muốn đấu giá, chuyển sang mục đích thương mại, dịch vụ hoặc đất ở phải thực hiện điều chỉnh quy hoạch. Một số công trình đã xuống cấp, công năng hành chính cũ không còn phù hợp với nhu cầu kinh doanh, dịch vụ. Có cơ sở sai lệch diện tích hoặc chồng lấn ranh giới do lịch sử đo đạc, buộc phải đo đạc lại trước khi xác định giá thuê.

Đối với các lô đất xử lý theo pháp luật đất đai, thời hạn cho thuê ngắn, trong khi quy định về cải tạo tài sản còn hạn chế. Nếu đợt công khai đầu tiên không có người thuê, việc điều chỉnh giá phải thực hiện lại thủ tục trình duyệt.

Những vướng mắc này cho thấy, bên cạnh cơ chế chung, việc xử lý dứt điểm tài sản dôi dư cần sự chủ động, linh hoạt và quyết liệt hơn của từng cơ quan, địa phương.

Tại xã Quế Phong, có 12 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập cần xử lý. Đến nay, 4 cơ sở đã được xử lý, gồm 2 cơ sở cho thuê theo Nghị định 108 và Nghị quyết 31; 2 cơ sở điều chuyển làm nhà văn hóa, khu sinh hoạt cộng đồng cho các xóm.

Với 8 cơ sở còn lại, địa phương đã hoàn thành thủ tục, công khai thông tin cho thuê và tiếp tục thực hiện các bước xử lý tiếp theo nếu chưa tìm được người thuê trong đợt đầu.

Theo ông Lưu Văn Hùng, Chủ tịch UBND xã Quế Phong, địa phương xác định đồng thời nhiều phương án: tiếp tục cho thuê; điều chuyển cho đơn vị có nhu cầu; chuyển đổi thành nhà văn hóa, khu sinh hoạt cộng đồng; tháo dỡ công trình xuống cấp để xử lý đất; hoặc nghiên cứu bố trí tái định cư cho các hộ dân thực sự khó khăn tại vùng sâu, vùng xa.

Thực tế ở Quế Phong cũng phản ánh những khó khăn đặc thù của khu vực miền núi: nhu cầu thuê thấp; doanh nghiệp trên địa bàn chủ yếu có quy mô nhỏ; nhiều trụ sở cũ khó chuyển đổi sang mục đích thương mại, dịch vụ; trong khi số cơ sở dôi dư có thể tiếp tục phát sinh khi các lĩnh vực giáo dục, y tế thực hiện sắp xếp.

Phân cấp để địa phương chủ động xử lý

Ông Hoàng Anh Tiến, Chủ tịch UBND xã Hưng Nguyên, cho biết, trước đây, khi thực hiện theo Nghị định 108/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 286/2025/NĐ-CP), sau khi được UBND tỉnh giao nhà, đất để quản lý, khai thác, đối với các cơ sở được sử dụng vào mục đích cho thuê, địa phương phải thuê doanh nghiệp thẩm định giá xác định đơn giá, sau đó trình Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh ban hành Bảng giá cho thuê nhà. Quy trình này phải qua nhiều bước, phát sinh chi phí thẩm định và kéo dài thời gian đưa tài sản vào khai thác.

“Từ khi Nghị quyết 31/2026-NQ-CP được ban hành, điểm nghẽn này cơ bản được tháo gỡ. Đơn giá cho thuê được xác định theo công thức cụ thể và Chủ tịch UBND cấp xã được xem xét, phê duyệt đối với nhà, đất giao cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà cấp xã, không phải thực hiện thủ tục ban hành Bảng giá cho thuê nhà như trước. Cơ chế này giúp địa phương chủ động hơn, rút ngắn thời gian, tiết kiệm chi phí và sớm đưa tài sản dôi dư vào khai thác, tránh để lãng phí”, ông Hoàng Anh Tiến nói.

Ông Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Sở Tài chính Nghệ An, cho biết Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP có ý nghĩa quan trọng, tạo cơ sở pháp lý kịp thời tháo gỡ vướng mắc trong xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính.

“Điểm mới nổi bật là Nghị quyết đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, làm rõ thẩm quyền quyết định xử lý tài sản công; đồng thời rút ngắn trình tự, thủ tục bàn giao, tiếp nhận và xử lý nhà, đất. Việc đơn giản hóa phương pháp xác định, điều chỉnh giá cho thuê nhà gắn liền với đất cũng giúp các cơ quan, địa phương thuận lợi hơn trong quá trình tổ chức thực hiện”, ông Nguyễn Tiến Dũng nói.

Nghị quyết 31 không chỉ tạo điều kiện xác định giá cho thuê theo công thức rõ ràng mà còn cho phép giảm giá 5% cho từng đợt công khai tiếp theo nếu chưa lựa chọn được người thuê đối với các tài sản thuộc diện áp dụng. Cơ chế này giảm các khâu trung gian, giúp Trung tâm Phát triển quỹ đất và chính quyền cơ sở chủ động hơn trong tổ chức khai thác.

Tỉnh Nghệ An đã đưa tiêu chí hoàn thành xử lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư vào đánh giá, xếp loại chất lượng cơ quan hành chính nhà nước năm 2026. UBND tỉnh và Sở Tài chính Nghệ An đang chỉ đạo quyết liệt nhiệm vụ này. Tuy nhiên, để bảo đảm mục tiêu xử lý dứt điểm trong tháng 10/2026, UBND các xã, phường và Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh cần tiếp tục đẩy mạnh tiến độ, chủ động tháo gỡ vướng mắc, đưa các phương án đã phê duyệt vào thực hiện thực chất.

Sở Tài chính cũng tổ chức các đoàn công tác trực tiếp hướng dẫn địa phương, theo dõi, đôn đốc tiến độ; kịp thời tháo gỡ khó khăn trong quản lý, khai thác và xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư.

Xử lý tài sản công dôi dư sau sắp xếp không chỉ là yêu cầu về thủ tục hành chính, mà còn là trách nhiệm trong quản trị nguồn lực công. Nơi còn nhu cầu thì bố trí sử dụng; nơi phù hợp thì chuyển đổi công năng; nơi có khả năng khai thác thì tổ chức cho thuê, đấu giá; nơi không còn điều kiện sử dụng phải có phương án xử lý phù hợp. Nghị quyết 31 đã mở đường, vấn đề còn lại là sự quyết liệt trong tổ chức thực hiện để từng cơ sở nhà, đất thực sự trở thành nguồn lực cho phát triển của Nghệ An.

Nghệ An tăng tốc xử lý tài sản công sau sắp xếp đơn vị hành chính

VOV.VN - Nghệ An đang tập trung sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà, đất thuộc tài sản công phát sinh trong quá trình thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Dù còn những khó khăn, vướng mắc nhưng các sở, ngành và phường, xã đang đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành việc xử lý tài sản công dôi dư trước ngày 30/6/2026.