Ủng hộ chủ trương đúng

Ngày 05/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng ban hành Chỉ thị về tăng cường sự lãnh đạo, quản lý bảo đảm trật tự đô thị và thực hiện nếp sống văn minh trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Ngay sau đó, ngày 13/3/2026, Ủy ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng có Kế hoạch thực hiện Chỉ thị này. Đây là chủ trương đúng đắn và cần thiết, không riêng gì Đà Nẵng, nhiều đô thị lớn trong cả nước đã quyết tâm lập lại trật tự đô thị. Lần này, UBND thành phố Đà Nẵng cấm hẳn việc sử dụng vỉa hè để buôn bán, vỉa hè chỉ dành cho người đi bộ và để tạm xe máy.

Theo ông Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hội An: “Không thể cứ ai không có việc làm là ra vỉa hè để buôn bán. Hàng hóa trưng bày, đưa hết ra vỉa hè là không đúng, rất nhếch nhác, cho nên phải sắp xếp lại”.

PGS. TS Bùi Quang Bình, giảng viên cao cấp Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng cho rằng: “Chủ trương hoàn toàn đúng, nhưng muốn lập lại trật tự vỉa hè một cách bền vững thì phải tổ chức chỗ cho những người buôn bán nhỏ”.

Qua 1 tháng triển khai, cơ bản người dân đồng thuận và chấp hành, vỉa hè đã thông thoáng hơn trước. Thế nhưng, phía sau lệnh cấm sử dụng vỉa hè để kinh doanh buôn bán còn là câu chuyện mưu sinh của nhiều gia đình.

10 năm trước, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam cũ đã ban hành Đề án “Bố trí buôn bán hàng rong, vỉa hè trong khu phố cổ Hội An”. Giải pháp này vừa tạo sinh kế cho người dân hoàn cảnh khó khăn, vừa làm phong phú sản phẩm du lịch khi du khách đến Hội An trải nghiệm.

Ông Tống Phước Hưng, Phó Chủ tịch UBND phường Hội An cho biết, nếu thực hiện nghiêm chủ trương của thành phố Đà Nẵng, tất cả hàng quán buôn bán lấn chiếm vỉa hè đều phải xử lý, kể cả gánh hàng rong trong đề án của thành phố trước đây cũng phải dừng. Theo đó, hàng trăm hộ dân bị ảnh hưởng sinh kế, đa số hoàn cảnh khó khăn.

Theo Kế hoạch số 109 ngày 13/3/2026 của UBND thành phố Đà Nẵng về việc triển khai thực hiện công tác quản lý bảo đảm trật tự đô thị và thực hiện nếp sống trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, UBND thành phố không cho phép sử dụng vỉa hè để kinh doanh buôn bán, ưu tiên lối cho người đi bộ. Trường hợp bề rộng vỉa hè từ 4-6m trở lên, tiến hành kẻ vạch phân định phạm vi dành cho người đi bộ và phạm vi tạm thời để xe máy. Trường hợp vỉa hè rộng dưới 4m nếu không đảm bảo để bố trí phạm vi làm nơi để xe máy thì chỉ dành cho người đi bộ.

Ông Nguyễn Hà Nam, Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Đà Nẵng khẳng định: “Việc không cho kinh doanh buôn bán vỉa hè được quy định tại Luật An toàn Giao thông đường bộ và Nghị định 165. Trước khi triển khai kế hoạch này, Sở Xây dựng thành phố cũng đã tham vấn ý kiến của Bộ Xây dựng và được Bộ xác định trong Luật và Nghị định quy định là không được kinh doanh buôn bán vỉa hè”.

Bài toán vỉa hè cần được nhìn nhận dưới nhiều góc độ

Thực hiện Chỉ thị của Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng và Kế hoạch của UBND thành phố Đà Nẵng về quản lý bảo đảm trật tự đô thị, các phường đô thị trung tâm đã triển khai lực lượng lập lại trật tự vỉa hè. Qua hơn 1 tháng triển khai, phần lớn các hàng quán 2 bên mặt đường đã tháo dỡ chậu cảnh, ghế đá, lều bạt, thu dọn hàng hóa, bàn ghế đặt trên vỉa hè. Nhiều tuyến đường vỉa hè bị lấn chiếm trước đây, nay đã thông thoáng. 

Cũng vì đụng chạm đến sinh kế của người dân hoàn cảnh khó khăn mà một số xã, phường rất thận trọng trong cách làm. Ông Hồ Văn Dũng, Phó Chủ tịch UBND phường Thanh Khê thừa nhận, không đủ sức để triển khai đồng loạt hơn 200 tuyến đường trên địa bàn phường. Địa phương chỉ mới triển khai lập lại trật tự vỉa hè trên 13 tuyến đường cũng đã ảnh hưởng đến sinh kế của hàng trăm hộ dân.

Mỗi ngày, lãnh đạo phường nhận hàng chục tin nhắn, cuộc gọi của dân xin cứu xét. Trước đây, chính quyền các phường cũ (trước sáp nhập) đã hỗ trợ mỗi hộ 7 triệu đồng, người dân bỏ thêm từ 3 đến 5 triệu đồng để đóng chiếc tủ ép nước mía, bố trí vỉa hè cho bà con buôn bán ổn định, thoát nghèo.

Nhiều xe bán nước mía, xe bán bánh mỳ, trước đây còn cấp quận, chính quyền đã hỗ trợ cho họ buôn bán để thoát nghèo. Vậy bây giờ chính mình không cho họ bán, cái đó người dân họ hỏi làm mình cũng suy nghĩ, ông Hồ Văn Dũng nói.  

PGS. TS Bùi Quang Bình, giảng viên cao cấp Trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng cho rằng, bài toán vỉa hè cần được nhìn nhận không chỉ dưới góc độ quản lý trật tự đô thị mà còn dưới góc độ kinh tế đô thị, sinh kế của người dân và quản lý không gian công cộng. Trong các đô thị ở Việt Nam và nhiều nước đang phát triển, kinh tế vỉa hè là một bộ phận của khu vực kinh tế phi chính thức, đóng vai trò tạo việc làm và sinh kế cho nhiều lao động có thu nhập thấp. Vì vậy, vấn đề vỉa hè không chỉ là trật tự đô thị mà còn là kinh tế, sinh kế.

Theo PGS. TS Bùi Quang Bình, nếu chỉ tiếp cận theo hướng xử lý hành chính mà chưa tính đến khía cạnh an sinh xã hội thì chính sách rất khó duy trì trong dài hạn: “Bây giờ họ không cho bán vỉa hè thì phải có chỗ để người ta tiếp tục buôn bán. Nếu cấm thì cấm hết, không cho ai được đậu ô tô, xe máy. Phải nhìn tổng thể câu chuyện nên giải quyết thế nào, phải có lộ trình cho người dân thay đổi và Nhà nước cũng thay đổi”.

Lập lại trật tự đô thị là chủ trương đúng đắn, cần thiết và cũng là vấn đề rất khó. Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang từng nói rằng, khi dẹp một điểm buôn bán lấn chiếm vỉa hè thì có bố trí được chỗ khác cho người dân làm ăn hay không, có lo được cuộc sống cho những người phụ thuộc vào đó hay không, nếu không, họ trở thành hộ nghèo.

Đà Nẵng không được phép sử dụng vỉa hè để kinh doanh, buôn bán

VOV.VN - Theo kế hoạch này, thành phố Đà Nẵng không cho phép sử dụng vỉa hè để kinh doanh buôn bán; không được phép lắp đặt biển hiệu kinh doanh di động, bảng quảng cáo di động, các chậu cây cảnh, tượng trang trí, vật dụng… trên vỉa hè, lòng đường.