Quảng Ninh: Hành trình đánh thức những "lão trà" trăm tuổi tại vùng đất Đường Hoa

quang ninh hanh trinh danh thuc nhung lao tra tram tuoi tai vung dat Duong hoa hinh anh 1

Dãy Quảng Nam Châu mây phủ quanh năm, có đỉnh núi hơn 1.500m tại Quảng Ninh, sở hữu những thảm rừng già, rừng nguyên sinh và rừng phòng hộ đầu nguồn có giá trị sinh thái rất lớn.

quang ninh hanh trinh danh thuc nhung lao tra tram tuoi tai vung dat Duong hoa hinh anh 2

Đoàn khảo sát xã Đường Hoa do Bí thư Đảng ủy Hồ Đức Quang và ông Trần Dũng, Chủ tịch UBND, cùng người dân bản địa bắt đầu hành trình, lần theo những lối mòn dẫn vào rừng sâu, theo chỉ dẫn của người dân địa phương.

quang ninh hanh trinh danh thuc nhung lao tra tram tuoi tai vung dat Duong hoa hinh anh 3

Ông Tằng Tắc Dếnh - người dân thôn Tài Chi, vừa dẫn đường, vừa phát lối, đánh dấu từng đoạn rừng, chia sẻ: "Từ ngày xưa người dân đã biết khu này có cây chè rồi. Ngày trước thì vẫn lên đây hái chè vào dịp Thanh Minh mang đi bán. Hàng chục năm trở lại đây, bà con trồng được chè phía dưới lên mới không lên đây lấy nên mới có rừng chè thế này"

quang ninh hanh trinh danh thuc nhung lao tra tram tuoi tai vung dat Duong hoa hinh anh 4

Chỉ sau khoảng 15 phút đi sâu vào rừng nguyên sinh, đoàn khảo sát đã phát hiện những cây chè cổ thụ đầu tiên ở độ cao khoảng 300m so với mực nước biển.

quang ninh hanh trinh danh thuc nhung lao tra tram tuoi tai vung dat Duong hoa hinh anh 5

Cây chè cổ đầu tiên được ghi nhận có chu vi gốc khoảng 120cm, cao gần 10 mét. Đây cũng là cá thể lớn nhất trong khu vực khảo sát, mọc cheo leo trên vách cao, sát một lối mòn giữa rừng nguyên sinh và đã được định

quang ninh hanh trinh danh thuc nhung lao tra tram tuoi tai vung dat Duong hoa hinh anh 6

Điều kiện tự nhiên cùng tán rừng rộng lớn, đã tạo nên một hệ sinh thái cộng sinh phong phú: rêu, địa y, tầm gửi bám chặt thân cây chè.

quang ninh hanh trinh danh thuc nhung lao tra tram tuoi tai vung dat Duong hoa hinh anh 7

Bà Bùi Thị Mai Anh (áo vàng), sinh năm 1977, người gốc Hà Cối đã ba lần tham gia khám phá khu vực Quảng Nam Châu, cho biết: “Tôi đã đi lần này là lần thứ ba. Lần đầu tiên là leo đỉnh Quảng Nam Châu, cao 1.507 mét. Đến lần thứ hai, chúng tôi khám phá ra một quần thể chè rất rộng, nhiều đến mức ban đầu còn đếm, sau không đếm nổi nữa. Những cây có chu vi từ 60 đến 80 cm, đứng tại chỗ nhìn trong tầm mắt cũng đếm được khoảng 30 cây; muốn đếm thêm thì phải đi tiếp. Còn những cây nhỏ thì không đếm xuể. Hạt từ cây cổ thụ rơi xuống lại mọc thành cây chè con, nếu không cẩn thận là mình sẽ giẫm lên cây”.

quang ninh hanh trinh danh thuc nhung lao tra tram tuoi tai vung dat Duong hoa hinh anh 8

Sau khi phát hiện, các lực lượng chức năng, đánh số, định vị cây chè làm cơ sở để tiếp tục khảo sát phạm vi diện tích và mức độ phân bố chè tự nhiên.

quang ninh hanh trinh danh thuc nhung lao tra tram tuoi tai vung dat Duong hoa hinh anh 9

Trên bề mặt lá, dấu vết của côn trùng và sự bào mòn tự nhiên hiện rõ, như minh chứng cho một hệ sinh thái nguyên sơ, ít chịu tác động của con người.

quang ninh hanh trinh danh thuc nhung lao tra tram tuoi tai vung dat Duong hoa hinh anh 10

Với diện tích hơn 220 km², Đường Hoa từ lâu được biết đến là vùng trồng chè lớn nhất tỉnh Quảng Ninh, gắn với nông trường quốc doanh hình thành từ những năm 1960.

quang ninh hanh trinh danh thuc nhung lao tra tram tuoi tai vung dat Duong hoa hinh anh 11

Việc phát hiện ra quần thể chè cổ trên dãy Quảng Nam Châu, thôn Tài Chi, đã định vị lại giá trị lịch sử cây chè Đường Hoa. Đây là cơ sở thực tiễn quan trọng để địa phương khảo sát và xây dựng hồ sơ để bảo tồn nguồn gien quý.

quang ninh hanh trinh danh thuc nhung lao tra tram tuoi tai vung dat Duong hoa hinh anh 12

Các lực lượng chức năng lấy mẫu lá thực hiện các bước tiếp theo.

quang ninh hanh trinh danh thuc nhung lao tra tram tuoi tai vung dat Duong hoa hinh anh 13

Trước đó, UBND xã Đường Hoa đã khảo sát và phát hiện 3 cây chè cổ thụ, trong đó 2 cây được công nhận là cây di sản với tuổi đời xác định 120 năm. Với chu vi gốc đo 85 và 95 cm. Chiều cao vút ngọn 15m. Đường kính tán từ 7-8m.

quang ninh hanh trinh danh thuc nhung lao tra tram tuoi tai vung dat Duong hoa hinh anh 14

Việc phát hiện quần thể chè cổ thụ giữa rừng Quảng Nam Châu không chỉ gợi mở câu chuyện về cội nguồn cây chè ở vùng Hà Cối xưa, mà còn gợi mở một lộ trình cụ thể cho quá trình khảo sát khoa học, khoanh vùng bảo vệ, lưu giữ nguồn gen quý của địa phương. Việc này càng có ý nghĩa trong dịp địa phương chuẩn bị lễ hội chè vào 8/8 và 9/8 tới đây.