Siết xe ôm, shipper xe xăng vùng phát thải thấp, phương án chuyển đổi ra sao?
VOV.VN - UBND TP. Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Quyết định quy định về sử dụng xe mô tô, xe gắn máy, xe thô sơ để kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa. Trong đó, dự kiến cấm xe ôm công nghệ, shipper chạy xăng hoạt động trong vùng phát thải thấp, áp dụng khung giờ hạn chế với xe ôm truyền thống.
UBND TP. Hà Nội đang lấy ý kiến dự thảo Quyết định quy định về sử dụng xe mô tô, xe gắn máy, xe thô sơ để kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa. Trong đó, dự kiến cấm xe ôm công nghệ, shipper chạy xăng hoạt động trong vùng phát thải thấp, áp dụng khung giờ hạn chế với xe ôm truyền thống.
Trước thông tin này, nhiều tài xế xe ôm công nghệ, shipper tìm phương án chuyển sang xe điện nhưng còn nhiều băn khoăn về chi phí, việc chở hàng và điểm sạc pin.
Shipper, tài xế "đau đầu" bài toán chuyển đổi xe điện để vào phố cổ
Nguyễn Văn Tiến, một shipper chở hàng khu vực Hoàn Kiếm, Hà Nội được 5 năm nay cho biết, anh đã tính tới việc bán chiếc xe máy xăng hiện nay để mua xe máy điện chở hàng khi sắp tới xe xăng có thể không được vào khu vực phố cổ, nhưng anh đang gặp khó khi chi phí để mua một chiếc xe máy điện đủ tải chở hàng thường có giá khá cao:
"Nếu Nhà nước quy định, mình phải đáp ứng, tìm một loại xe điện đủ khỏe để chở hàng, xe điện hơi yếu nên thành ra phải đi thành nhiều chuyến, không đi được 1 chuyến như xe xăng và đầu tư một chiếc xe điện đủ khỏe cũng hơi cao, khoảng 46 triệu một xe", anh Tiến cho biết.
Còn anh Lê Minh Tùng ở Cầu Giấy, người mua chiếc xe máy chạy xăng được 3 năm để chạy Grab toàn thời gian cũng chia sẻ nhiều khó khăn khi sắp tới bị hạn chế khu vực hoạt động: "Đang chạy xe xăng mà gặp khách bảo vào phố cổ là không đi được mà mua xe điện mấy chục triệu một cái, khi đi hết điện lại phải quay về sạc".
Nhiều tài xế xe ôm công nghệ, shipper đang tìm phương án chuyển đổi xe điện nhưng còn băn khoăn về việc một xe máy điện đủ tiêu chuẩn chạy xe công nghệ hay chở hàng có giá khá cao nên họ mong muốn Thành phố sớm có những chính sách hỗ trợ chuyển đổi:
"Sinh viên như bọn em mà chuyển đổi không có sự hỗ trợ gì sẽ rất khó, nhiều gia đình không có kinh tế, không phải ai cũng có điều kiện để chuyển sang xe điện".
"Mong muốn Nhà nước có thể trợ giá hoặc cho mua trả góp với lãi suất thấp để có thể chuyển đổi sang mua xe điện hoặc trợ giá để giá xe điện giảm xuống".
Cần giải pháp hài hòa giữa sinh kế của người lao động và mục tiêu môi trường
Theo đề xuất của TP Hà Nội, xe ôm và shipper sử dụng nền tảng công nghệ nhưng chạy bằng nhiên liệu hóa thạch sẽ không được phép hoạt động trong vùng phát thải thấp.
Ông Nguyễn Văn Thanh, chuyên gia giao thông cho rằng, xe ôm công nghệ và shipper là nhóm cần được ưu tiên chuyển đổi sớm do tần suất di chuyển lớn và tác động trực tiếp đến môi trường. Tuy nhiên, phần lớn đây là lao động mưu sinh, chiếc xe là công cụ kiếm sống nên nếu buộc nghỉ việc sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và kéo theo hệ lụy xã hội.
Ông Thanh nhấn mạnh, thành phố cần sớm rà soát, tổng hợp đầy đủ lực lượng hành nghề xe dịch vụ tại các doanh nghiệp nền tảng, kể cả người ngoại tỉnh đang làm việc ở Hà Nội, để có chính sách hỗ trợ phù hợp:
"Phương tiện này là phương tiện kiếm sống chứ không phải là phương tiện đi lại thông thường. Tôi đề nghị TP Hà Nội có chính sách công khai và tích cực, hỗ trợ, thu xe cũ đổi xe mới, hỗ trợ bao nhiêu %, rất rõ ràng tùy theo đối tượng để cho họ chuyển đổi được. Chính sách cần nhanh chóng ban hành ngay", ông Thanh cho biết.
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Thường Lạng, Đại học Kinh tế Quốc dân cũng nhìn nhận, Dự thảo lần này đưa ra nhiều quy định mới với phạm vi ảnh hưởng rộng, tập trung trực tiếp vào hoạt động của xe ôm và shipper trong các khu vực phát thải thấp. Nếu được áp dụng, chính sách này sẽ tác động trực tiếp đến thói quen di chuyển và hoạt động mưu sinh của hàng chục nghìn lao động. Do đó, cần có giải pháp để hài hòa giữa sinh kế của người lao động và mục tiêu môi trường:
"Cần có sự hợp tác giữa chính quyền Thành phố và những người bị mất hay giảm sinh kế do chính sách cấm để bảo vệ môi trường. Nên có phương án hỗ trợ một phần để chuyển đổi phương tiện. Về lâu dài chính sách của Thành phố chúng ta phải tuân thủ và mình phải tìm một sinh kế khác, phải chấp nhận như thế thì mới có sự phát triển lâu dài", ông Lạng nêu ý kiến.
Theo dự thảo Nghị quyết, ngân sách Thành phố hỗ trợ trực tiếp cho cá nhân có nơi thường trú hoặc đã tạm trú liên tục từ 2 năm trở lên tại Hà Nội. Mỗi cá nhân được hỗ trợ 1 xe trong thời gian từ khi Nghị quyết có hiệu lực đến trước ngày 1/1/2030. Mức hỗ trợ là 20% giá trị phương tiện nhưng không quá 5 triệu đồng; riêng hộ nghèo được hỗ trợ 100% giá trị phương tiện nhưng không quá 20 triệu đồng, hộ cận nghèo được hỗ trợ 80% nhưng không quá 15 triệu đồng.
Bên cạnh đó, thành phố hỗ trợ 30% tiền lãi vay đối với toàn bộ giá trị hợp đồng vay khi cá nhân mua trả góp xe mô tô, xe gắn máy điện trong thời hạn không quá 12 tháng.
Việc Thành phố Hà Nội dự kiến hạn chế và cấm xe ôm, shipper chạy xe xăng trong vùng phát thải thấp là một bước đi mạnh mẽ nhằm cải thiện chất lượng không khí và hướng tới giao thông bền vững. Dù có nhiều khó khăn, trở ngại trong giai đoạn đầu chuyển đổi nhưng nếu có những chính sách phù hợp thì các tài xế có thể được hỗ trợ kịp thời để thích nghi.