Sinh viên khởi nghiệp: Cần gắn với nhu cầu địa phương, xu hướng kinh tế số
VOV.VN - Hôm nay (19/4), Bộ GD-ĐT tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến và phát động triển khai Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026–2035”.
Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Hoàng Đức Minh, Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên, nhấn mạnh Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026–2035” được triển khai trong bối cảnh đổi mới giáo dục gắn với phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia. Đây là bước cụ thể hóa chủ trương thúc đẩy tinh thần sáng tạo, hình thành năng lực khởi nghiệp cho thế hệ trẻ ngay từ trong nhà trường.
Theo ông, hội nghị không chỉ nhằm tuyên truyền, phổ biến nội dung chương trình mà còn tạo diễn đàn kết nối giữa cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp. Trọng tâm là thống nhất nhận thức, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp triển khai hiệu quả, phù hợp với từng cấp học và điều kiện thực tiễn.
Vụ trưởng Vụ Học sinh sinh viên đề nghị các đơn vị chủ động xây dựng kế hoạch hành động, lồng ghép nội dung khởi nghiệp vào chương trình đào tạo, tăng cường nguồn lực và cơ chế phối hợp. Qua đó, từng bước hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp trong học sinh, sinh viên, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.
Phát biểu thảo luận tại hội nghị, PGS.TS. Phạm Thị Hoàng Anh, Phó Giám đốc Học viện Ngân hàng, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng mô hình hỗ trợ tài chính theo từng giai đoạn phát triển của dự án khởi nghiệp học sinh, sinh viên. Việc phân tầng nguồn vốn từ quỹ nhà trường, nhà đầu tư đến tín dụng ưu đãi sẽ góp phần giảm áp lực tài chính ban đầu, tạo điều kiện để người học mạnh dạn hiện thực hóa ý tưởng.
PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh cho rằng công tác quản trị rủi ro cần được đặt song hành thông qua các cơ chế thẩm định, đánh giá chặt chẽ. Đây là yếu tố quan trọng nhằm bảo vệ nguồn lực, đồng thời định hướng các dự án khởi nghiệp phát triển ổn định, bền vững ngay từ giai đoạn đầu.
Còn theo TS. Nguyễn Minh Huyền Trang, Phó Trưởng ban Công tác sinh viên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, cần tập trung vào vai trò then chốt của thương mại hóa kết quả nghiên cứu và bảo hộ sở hữu trí tuệ trong trường đại học. TS Nguyễn Minh Huyền Trang nhấn mạnh, việc xây dựng quy chế rõ ràng về quyền sở hữu và phân chia lợi ích là nền tảng pháp lý quan trọng, tạo động lực đưa các ý tưởng khoa học ra thị trường.
Bà đồng thời đề xuất phát triển mô hình doanh nghiệp spin-off nhằm gắn kết nghiên cứu với sản xuất, kinh doanh, tạo môi trường thực tiễn cho sinh viên. Sự kết hợp giữa cơ chế tài chính và hành lang pháp lý về sở hữu trí tuệ sẽ là “đòn bẩy” thúc đẩy đổi mới sáng tạo, góp phần hình thành nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao cho nền kinh tế.
Phát biểu bế mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thị Quyên Thanh khẳng định Chương trình khởi nghiệp giai đoạn 2026–2035 là chiến lược trọng tâm nhằm cụ thể hóa khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ thông qua sự gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường và doanh nghiệp, từng bước xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp thực chất, liên thông và hiệu quả trong toàn ngành giáo dục.
Theo Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, các dự án khởi nghiệp cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của địa phương, gắn với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và xu hướng của nền kinh tế số. Đây là cơ sở để người học rèn luyện tư duy năng động, nâng cao khả năng thích ứng với thị trường, đồng thời trực tiếp tham gia giải quyết những bài toán thực tiễn.
Bên cạnh việc tháo gỡ các rào cản về nguồn lực, mạng lưới câu lạc bộ khởi nghiệp từ bậc phổ thông được xác định là “vườn ươm” quan trọng để bồi dưỡng kỹ năng, bản lĩnh và tinh thần đổi mới sáng tạo cho học sinh, sinh viên. Việc tiếp cận sớm với quản trị rủi ro và tư duy khởi nghiệp sẽ giúp người học tự tin tiếp tục học tập ở các bậc học cao hơn hoặc gia nhập thị trường lao động với tâm thế chủ động, sáng tạo.
Để đạt hiệu quả bền vững, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh nhấn mạnh cần tăng cường sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành, địa phương, cơ sở giáo dục và doanh nghiệp nhằm phân bổ nguồn lực đúng mục tiêu, tạo sự kết nối xuyên suốt từ phổ thông đến đại học, giáo dục nghề nghiệp và thị trường lao động. Đồng thời, việc chuẩn hóa tiêu chí đánh giá dựa trên minh chứng thực tế, tránh hình thức, sẽ góp phần bảo đảm hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển theo chiều sâu, mang lại giá trị thực chất và lâu dài.
Với sự đồng hành của các cấp lãnh đạo cùng tâm huyết của đội ngũ nhà giáo, chương trình được kỳ vọng sẽ trở thành động lực quan trọng góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.