Thái Nguyên siết quản lý thoát nước, chống ngập đô thị

Rà soát toàn bộ hệ thống thoát nước

Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên vừa ban hành Chỉ thị số 17/CT-UBND về tăng cường quản lý hệ thống thoát nước, phòng, chống ngập úng và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu tại các đô thị trên địa bàn tỉnh.

Theo UBND tỉnh, những năm gần đây, tốc độ đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư tăng, không gian đô thị mở rộng cùng tác động của biến đổi khí hậu khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện với tần suất, cường độ lớn hơn.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, Thái Nguyên có diện tích rộng, địa hình đa dạng, đô thị phân bố trên nhiều lưu vực sông, suối. Điều này đặt ra yêu cầu quản lý thống nhất hệ thống hạ tầng kỹ thuật, nhất là thoát nước và phòng, chống ngập úng.

Thực tế, nhiều đợt mưa lớn đã gây ngập cục bộ tại các khu vực đô thị, ảnh hưởng đời sống người dân, sản xuất, kinh doanh, giao thông và môi trường. Nguyên nhân được xác định do hệ thống cống đầu tư qua nhiều thời kỳ thiếu đồng bộ, năng lực tiêu thoát chưa đáp ứng; kết nối giữa các dự án đô thị với hệ thống chung còn bất cập.

Bên cạnh đó, nhiều hồ, ao, suối tự nhiên bị thu hẹp; việc quản lý hành lang thoát lũ, hành lang bảo vệ nguồn nước, cao độ nền xây dựng ở một số nơi chưa nghiêm. Công tác nạo vét, duy tu và dự báo, cảnh báo, ứng trực khi mưa lớn còn hạn chế.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu chuyển từ tư duy “xử lý sự cố” sang “quản trị rủi ro và phòng ngừa từ sớm”, lấy quy hoạch làm nền tảng, đầu tư hạ tầng đồng bộ làm giải pháp căn cơ, chuyển đổi số làm công cụ quản lý và người dân làm trung tâm phục vụ.

Xử lý dứt điểm các điểm ngập

Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên giao Sở Xây dựng làm đầu mối quản lý thống nhất công tác thoát nước đô thị trên toàn tỉnh. Đồng thời chủ trì rà soát toàn bộ hệ thống cống, mương, kênh, cửa xả, hồ điều hòa, trạm bơm và công trình điều tiết nước theo từng lưu vực; xác định các điểm ngập thường xuyên, khu vực có nguy cơ ngập mới và làm rõ nguyên nhân từng điểm.

Kết quả phải được số hóa thành cơ sở dữ liệu quản lý thống nhất, phục vụ quy hoạch, đầu tư và vận hành. Việc rà soát phải hoàn thành, báo cáo UBND tỉnh trong tháng 9/2026.

Trên cơ sở đó, Sở Xây dựng tham mưu kế hoạch xử lý các điểm ngập theo thứ tự ưu tiên, hoàn thành trước 15/10/2026. Mỗi điểm phải xác định rõ nguyên nhân, giải pháp, cơ quan chịu trách nhiệm, nguồn vốn và thời gian hoàn thành. Đối với điểm ngập mới phát sinh, phải kiểm tra hiện trường sớm, xác định nguyên nhân và xử lý ngay, không để tái diễn qua nhiều mùa mưa.

Tỉnh cũng yêu cầu kiểm soát chặt phát triển đô thị, bảo đảm các dự án không thu hẹp không gian tiêu thoát nước tự nhiên, không làm gia tăng dòng chảy tập trung và không tạo thêm điểm ngập. Trong thẩm định dự án, phải kiểm soát các giải pháp san nền, cao độ xây dựng, thoát nước mưa, hồ điều hòa, công trình điều tiết và phương án đấu nối. Các dự án không đáp ứng yêu cầu không được tham mưu chấp thuận.

Ưu tiên nguồn lực, ứng dụng công nghệ

Sở Tài chính được giao tham mưu bố trí nguồn lực cho các công trình xử lý điểm ngập kéo dài, tuyến cống trục chính, hồ điều hòa, trạm bơm tiêu úng và công trình điều tiết nước.

Tỉnh khuyến khích huy động nguồn lực ngoài ngân sách để phát triển hồ điều hòa, công viên sinh thái, hạ tầng xanh và công trình điều tiết nước tại các khu đô thị, khu công nghiệp, khu dân cư mới.

Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát các lưu vực tiêu thoát nước, sông Cầu, sông Công cùng hệ thống sông, suối, hồ chứa, ao điều hòa; xử lý các vị trí bồi lắng, thu hẹp dòng chảy hoặc có nguy cơ gây ngập.

Tỉnh yêu cầu xử lý nghiêm tình trạng lấn chiếm hành lang sông, suối, san lấp ao hồ, đổ đất đá, chất thải gây cản trở dòng chảy.

Về chuyển đổi số, Sở Xây dựng phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ xây dựng cơ sở dữ liệu số về hạ tầng thoát nước, bản đồ các lưu vực, hồ điều hòa, trạm bơm và điểm ngập; nghiên cứu ứng dụng công nghệ giám sát, cảnh báo ngập theo thời gian thực. Kết quả thực hiện phải báo cáo UBND tỉnh trong quý IV/2026.

Địa phương chịu trách nhiệm về điểm ngập

Chủ tịch UBND các xã, phường chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh về quản lý hệ thống thoát nước và phòng, chống ngập trên địa bàn. Các địa phương phải rà soát cống, mương, kênh tiêu, cửa xả, hồ điều hòa; lập danh mục điểm ngập, điểm tắc nghẽn và khu vực có nguy cơ ngập để xây dựng phương án xử lý.

Trước mùa mưa, phải tổ chức nạo vét cống, mương, cửa thu nước, khơi thông dòng chảy và xử lý vật cản. Khi xảy ra mưa lớn, lãnh đạo địa phương phải trực tiếp chỉ huy ứng phó, cảnh báo, phân luồng giao thông, hỗ trợ người dân và xử lý các điểm ngập.

Các chủ đầu tư dự án phải đầu tư đồng bộ hệ thống thoát nước, duy trì dòng chảy trong quá trình thi công, không để đất đá, vật liệu bồi lấp hệ thống tiêu thoát. Nếu thi công gây ngập hoặc ảnh hưởng khu vực lân cận, chủ đầu tư phải khẩn trương khắc phục và chịu trách nhiệm theo quy định.

UBND tỉnh Thái Nguyên yêu cầu các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan thực hiện nghiêm Chỉ thị số 17, hướng tới ngăn ngừa điểm ngập mới, nâng cao khả năng chống chịu của đô thị trước biến đổi khí hậu và bảo đảm an toàn, chất lượng sống của người dân.

Chống ngập khẩn cấp, Thái Nguyên ghi nhận tín hiệu tích cực

VOV.VN - Sau khi tỉnh Thái Nguyên triển khai các giải pháp chống ngập và nâng cấp hệ thống thoát nước, tình trạng ngập úng tại nhiều khu vực đã được cải thiện rõ rệt. Những trận mưa lớn gần đây nước rút rất nhanh, mặt đường thông thoáng. Nước đến đâu thoát đến đó, không còn cảnh ngập kéo dài như trước.