“Con đường duy nhất là cải tạo tốt”

Xưởng may của Phân trại 2, Trại giam Vĩnh Quang có khoảng 30 phạm nhân đang tham gia các công đoạn may túi đựng đồ. Người đi chỉ đường may, người lồng quai túi, người xếp túi buộc thành phẩm… Đối với các phạm nhân, hoạt động hướng nghiệp, dạy nghề được coi là chìa khóa mở ra tương lai vững chắc cho họ sau này. Thông qua các lớp dạy nghề, phạm nhân được trang bị nghề để tự nuôi sống bản thân khi trở về với xã hội. Đây là cách thiết thực nhất để đảm bảo quyền được sống, quyền được lao động chân chính của một công dân trong tương lai.

Phạm nhân Phạm Đình Thanh, ở Tam Dương, Phú Thọ cho biết, anh vui vì học được nghề làm túi và hy vọng sau này trở về với cuộc sống đời thường sẽ sớm có việc làm, tái hòa nhập cộng đồng nhanh hơn.

Gian bếp của Phân trại 3 vào sát giờ ăn trưa, các phạm nhân người thái thịt, người xào rau,… chuẩn bị cho bữa ăn trưa. Mùi thơm từ các món ăn bay khắp căn phòng. Ánh mắt của các phạm nhân ánh lên niềm vui lao động, như chưa từng trải qua lầm lỗi.

Để động viên, tạo điều kiện cho phạm nhân yên tâm lao động cải tạo, đơn vị đã trích quỹ 14% để cải thiện bữa ăn cho phạm nhân với tiêu chuẩn thịt, cá, trứng, đậu… nhằm đảo bảo sức khỏe, nâng cao thể lực. Các chế độ ăn, mặc, ở được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật. Buồng ở của phạm nhân sắp xếp ngăn nắp gọn gàng, sạch sẽ, thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông. Hằng ngày, khi hết giờ lao động, phạm nhân được vui chơi thể thao, sinh hoạt văn nghệ. Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, các phân trại tổ chức nhiều hoạt động vui chơi giải trí cho phạm nhân như thi trưng bày mâm ngũ quả, viết báo tường, thi bóng chuyền, cầu lông, pickleball…

Mỗi buồng giam ở Trại giam Vĩnh Quang đều được trang bị tivi và tủ sách với nhiều đầu sách khác nhau. Phạm nhân có thể đọc sách hằng ngày sau giờ lao động hoặc vào mỗi thứ Bảy, Chủ nhật sẽ đọc sách ở thư viện.

Thư viện Phân trại 2 có rất nhiều đầu sách khác nhau, trong đó có những tác phẩm văn học như “Sông Đông êm đềm”; “Thép đã tôi thế đấy”, và một số đầu sách ngoại văn như Tập sách về Australia, sách tiếng Trung, sách tiếng Anh… Phạm nhân Lưu Minh Hải, người dân tộc Sán Dìu đang cải tạo giam giữ tại Phân trại 2 cho biết: “Hằng ngày, tôi cùng các phạm nhân khác đi lao động cải tạo về rồi đi chơi thể thao như đá cầu mây, cầu chinh, pickleball. Ngày nghỉ, cán bộ mở cửa thư viện để chúng tôi vào đọc sách”.

Xác định với công tác quản lý giam giữ, giáo dục cải tạo vẫn là điểm nhấn quan trọng thể hiện tính nhân văn và nhân đạo của Đảng và Nhà nước ta, các cán bộ quản giáo ở Trại giam Vĩnh Quang luôn luôn chăm lo đầy đủ cuộc sống vật chất và tinh thần cho phạm nhân. Việc giáo dục phạm nhân được trại phối hợp chặt chẽ với gia đình. Ban Giám thị Trại đã tạo điều kiện để người thân gặp gỡ phạm nhân vào tất cả các ngày trong tuần. Năm 2025, đã có trên 22.900 lượt phạm nhân được thăm, gặp gia đình tại nhà tiếp đón, trong đó có 19.800 lượt phạm nhân gặp gia đình riêng tại buồng hạnh phúc… Đơn vị cũng đã bố trí 21 phòng đàm thoại cho gần 40.000 lượt phạm nhân được gọi điện cho người thân. Đối với những phạm nhân tích cực tham gia và đạt thành tích cao trong các phong trào thể dục thể thao, văn hóa văn nghệ sẽ được khen thưởng và tặng thêm một lần liên lạc với gia đình.

Việc đảm bảo quyền con người ở Trại giam Vĩnh Quang còn được thể hiện qua đời sống tinh thần với những lớp học xóa mù chữ, những buổi phổ biến kiến thức pháp luật hay hệ thống loa truyền thanh nội bộ giúp phạm nhân cập nhật thông tin, tình hình thời sự và cuộc sống bên ngoài xã hội, chuẩn bị cho ngày trở về. Năm 2025, đơn vị đã tổ chức 68 lớp cho trên 1.500 phạm nhân ở các buồng giam học tập kiến thức pháp luật; tổ chức 21 lớp chuẩn bị hòa nhập cộng đồng cho hơn 1.400 phạm nhân.

Phạm nhân ở Trại giam Vĩnh Quang cho biết, họ cảm thấy vững tin vào tương lai khi nhận được sự quan tâm, động viên hằng ngày của Ban Giám thị và các cán bộ. Phạm nhân Nguyễn Công Quân, đang thụ án 30 năm tù ở Phân trại 2 cho biết: “Thời gian đầu ở đây, tôi rất bỡ ngỡ, nhưng nhận được sự hỗ trợ tận tình của Ban Giám thị, hội đồng cán bộ và các phạm nhân động viên nên tôi hòa nhập rất nhanh. Ban Giám thị luôn quan tâm đến phạm nhân, từ vấn đề ăn ngủ nghỉ, khám bệnh chữa bệnh đến các phong trào văn hóa thể thao, mỗi dịp lễ Tết. Con đường duy nhất để chúng tôi trở về với gia đình là cải tạo tốt. Lấy cải tạo làm động lực”.

Chuyện của những phạm nhân đặc biệt

Với 500 phạm nhân mang quốc tịch nước ngoài, Ban Giám thị Trại giam Vĩnh Quang đặc biệt quan tâm đến tâm tư, đời sống lao động cải tạo của các phạm nhân này. Dù các phạm nhân mang nhiều mức án khác nhau, Ban Giám thị xác định việc thay đổi nhận thức giúp phạm nhân tự giác nhận ra lỗi lầm để cải tạo, tìm lại giá trị bản thân và trở thành công dân có ích cho xã hội, là ưu tiên trọng tâm. Đơn vị đã dịch nội quy sang nhiều thứ tiếng khác nhau để phạm nhân nước ngoài có thể nghiên cứu, học tập. Qua đó khẳng định, dù bị hạn chế quyền công dân nhưng phạm nhân Việt Nam và nước ngoài luôn luôn được bảo đảm các quyền con người cơ bản theo quy định của pháp luật Việt Nam, giúp họ hiểu thêm về sự nhân văn của chế độ ta.

Trong số hơn 500 phạm nhân nước ngoài đang lao động cải tạo tại Trại giam Vĩnh Quang, Chimechidike Ben (SN 1976, quốc tịch Nigeria) là một trường hợp đặc biệt. Từng là giáo viên tiếng Anh tại Thành phố Hồ Chí Minh, Ben bị bắt năm 2009 vì liên quan đường dây vận chuyển ma túy và bị tuyên án chung thân.

Ban đầu, khi vào lao động cải tạo, Ben chưa yên tâm tư tưởng, vi phạm nội quy trại giam. Nhưng sau đó, Ban Giám thị đã gặp gỡ, cảm hóa và động viên phạm nhân Ben. Nhận thấy bản thân được sự quan tâm của cán bộ, chiến sĩ, Ben yên tâm tư tưởng, chấp hành tốt nội quy. Phạm nhân Chidikiben cho biết, thụ án từ năm 2009, anh cảm thấy cuộc sống lao động cải tạo ngày càng có ý nghĩa hơn. 17 năm thụ án đã giúp anh học được vốn tiếng Việt rất tốt. Phạm nhân Chimechidike Ben kể về việc lao động cải tạo bằng vốn tiếng Việt rất sõi: “Ở trong trại, thức ăn sạch sẽ, có rau, có cơm, thịt, đậu, lạc,... Ngày lễ, ngày Tết, cán bộ còn tăng chế độ cho chúng tôi nhiều thức ăn…. Trong thời gian chấp hành án tại trại giam, được cán bộ giúp đỡ hằng ngày, tôi nhận thức được hành vi trái pháp luật của mình. Tôi muốn cải tạo thật tốt để được trở về với xã hội, trở thành người có ích cho xã hội”.

Phạm nhân Quan You Cheng, quốc tịch Trung Quốc, vào lao động cải tạo ở Trại giam Vĩnh Quang với tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Phạm nhân cho biết, cán bộ trại giam đã liên tục thay đổi thực đơn, đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng, đảm bảo thể lực để phạm nhân lao động cải tạo tốt. Trong quá trình cải tạo, anh đã học nghề khâu bóng, khâu túi siêu thị. Hết giờ lao động thì tham gia chơi bóng chuyền, đá cầu chinh, cầu mây.... “Tôi ở đây thấy như đang sinh sống ở Trung Quốc. Sau khi hội đồng cán bộ gặp gỡ và giáo dục, tôi nhận thức được hành vi sai trái của mình đã vi phạm pháp luật của Việt Nam. Hiện giờ, chúng tôi cố gắng sửa lỗi và chuộc tội về những hành vi sai trái mà mình đã gây ra”, phạm nhân Cheng chia sẻ.

Trung tá Trần Quang Hiệu - Phó Giám thị Trại giam Vĩnh Quang khẳng định: Mọi phạm nhân dù là người Việt, người dân tộc thiểu số hay người nước ngoài đều được đối xử bình đẳng. Đảng ủy Ban Giám thị chỉ đạo không để cho phạm nhân có hành động, suy nghĩ hay lời nói phân biệt chủng tộc, phân biệt tín ngưỡng tôn giáo. Trung tá Hiệu cũng cho biết, Bộ Công an sẽ lắp đặt hệ thống video call thay phương thức điện thoại cố định.

Tại Việt Nam, quyền con người đã được bắt đầu từ những nhu cầu cơ bản nhất. Và câu chuyện của những phạm nhân ở Trại giam Vĩnh Quang một lần nữa khẳng định: Việt Nam luôn tôn trọng và bảo đảm quyền con người một cách tốt nhất. Những chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước như xét giảm án, đặc xá sẽ là động lực lớn nhất giúp phạm nhân nỗ lực cải tạo để được sớm trở về với gia đình và cuộc sống.

“Cử tri đặc biệt” trong trại tạm giam số 1 (Hà Nội) tham gia bầu cử

VOV.VN - Ngày 15/3, những người bị tạm giữ, tạm giam đủ điều kiện theo quy định tại Trại tạm giam số 1, Công an TP Hà Nội đã tham gia bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, bảo đảm thực hiện đầy đủ quyền bầu cử của công dân.