Việt Nam xây dựng dự án "khủng" cắt giảm 6,1 triệu tấn CO2 mỗi năm

Ngày 24/7, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Ngân hàng Thế giới (WB) và Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) tổ chức Hội thảo khởi động Dự án "Quản lý bền vững các chất được kiểm soát theo Nghị định thư Montreal".

Phát biểu tại hội thảo, Phó Cục trưởng phụ trách Cục Biến đổi khí hậu ông Nguyễn Tuấn Quang cho biết, kể từ khi tham gia Công ước Vienna và Nghị định thư Montreal năm 1994, Việt Nam luôn là thành viên có trách nhiệm, thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế về bảo vệ tầng ozone.

Với sự hỗ trợ của Quỹ Đa phương thi hành Nghị định thư Montreal cùng các đối tác quốc tế, đặc biệt là Ngân hàng Thế giới và UNEP, Việt Nam đã từng bước hoàn thiện hệ thống chính sách, tăng cường quản lý xuất nhập khẩu các chất được kiểm soát, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao nhận thức về loại trừ các chất làm suy giảm tầng ozone cũng như các chất gây hiệu ứng nhà kính.

Đáng chú ý, ngày 11/6/2024, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 496/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch quốc gia quản lý, loại trừ các chất làm suy giảm tầng ozone và chất gây hiệu ứng nhà kính được kiểm soát. Theo đó, Việt Nam sẽ từng bước giảm sử dụng các chất HFC thông qua chuyển đổi công nghệ, sử dụng môi chất lạnh có chỉ số làm nóng lên toàn cầu (GWP) thấp và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong lĩnh vực làm mát.

Theo ông Nguyễn Tuấn Quang, đây là nền tảng quan trọng để Việt Nam bước vào giai đoạn cuối của lộ trình loại trừ các chất HCFC, đồng thời chính thức triển khai lộ trình giảm dần tiêu thụ HFC theo cam kết quốc tế.

Nhu cầu làm mát tăng mạnh, áp lực phát thải ngày càng lớn

Quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa nhanh chóng khiến nhu cầu làm mát tại các tòa nhà, nhà máy, kho lạnh, phương tiện giao thông và nhiều lĩnh vực kinh tế dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới. Nếu không có giải pháp phù hợp, nhu cầu này sẽ kéo theo mức tiêu thụ điện năng cao hơn, gia tăng sử dụng môi chất lạnh và phát thải khí nhà kính, tạo thêm áp lực lên mục tiêu ứng phó biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh đó, dự án mới được đánh giá có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi hướng tới xây dựng nền tảng chuyển đổi công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao hiệu quả năng lượng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng sức cạnh tranh cho ngành lạnh và điều hòa không khí của Việt Nam.  Theo kế hoạch, dự án đặt mục tiêu hỗ trợ Việt Nam loại trừ 97,5% mức tiêu thụ cơ sở các chất HCFC từ năm 2030 và giảm 10% mức tiêu thụ cơ sở các chất HFC từ năm 2029.

Để đạt mục tiêu này, dự án sẽ triển khai bốn nhóm hoạt động trọng tâm gồm: Phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật thông qua nâng cao năng lực các cơ sở giáo dục nghề nghiệp; Hỗ trợ chuyển đổi công nghệ trong lĩnh vực đường sắt bằng việc thử nghiệm hệ thống điều hòa sử dụng môi chất lạnh có GWP thấp trên các toa xe; Nghiên cứu, hoàn thiện chính sách và giải pháp kỹ thuật nhằm giảm dần sử dụng HFC; Thúc đẩy ứng dụng công nghệ làm mát thân thiện với khí hậu và sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.

Quyền Giám đốc vận hành Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam Nguyễn Duy Sơn cho biết, dự án sẽ hỗ trợ trực tiếp quá trình thay thế các chất làm lạnh có chỉ số làm nóng lên toàn cầu cao trong cả hệ thống điều hòa không khí cố định và di động. Song song với đó, dự án sẽ tăng cường năng lực kiểm soát, ngăn chặn tình trạng buôn bán trái phép các chất được kiểm soát, đồng thời phát triển hệ thống đào tạo nghề để hình thành đội ngũ kỹ thuật viên có tay nghề cao, đủ năng lực bảo dưỡng thiết bị an toàn và hiệu quả.

Theo ông Nguyễn Duy Sơn, khi hoàn thành vào cuối năm 2031, dự án dự kiến giúp Việt Nam cắt giảm khoảng 6,1 triệu tấn CO2 tương đương mỗi năm, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Ngoài lợi ích về môi trường, hàng nghìn kỹ thuật viên sẽ được đào tạo và cấp chứng chỉ về xử lý môi chất lạnh và bảo dưỡng thiết bị, mở ra cơ hội nâng cao trình độ chuyên môn, tiếp cận việc làm chất lượng cao và cải thiện thu nhập.

Hải quan siết quản lý, ngăn chặn buôn bán trái phép

Theo bà Nguyễn Thị Kim Quế, Tổ trưởng Ban giám sát quản lý về hải quan, Cục Hải quan, việc triển khai dự án đúng vào thời điểm Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới trong lộ trình loại trừ các chất được kiểm soát theo cam kết quốc tế. Hiện Cục Hải quan và Cục Biến đổi khí hậu đã hoàn thành Biên bản hợp tác nhằm tăng cường quản lý các chất được kiểm soát tại Việt Nam.

Các nội dung phối hợp sẽ tập trung vào trao đổi thông tin, đào tạo cán bộ hải quan, bổ sung trang thiết bị kiểm tra, hướng dẫn doanh nghiệp nhập khẩu và đại lý hải quan, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát các chất làm suy giảm tầng ozone và chất gây hiệu ứng nhà kính.

Tại hội thảo, Cục Biến đổi khí hậu cùng Cục Hải quan, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, Cục Đường sắt Việt Nam và Công ty Cổ phần Vận tải đường sắt cũng đã trao đổi về cơ chế phối hợp triển khai dự án, từ đào tạo nhân lực, thử nghiệm công nghệ mới đến chuyển đổi hệ thống điều hòa trên các toa tàu sử dụng môi chất lạnh có tiềm năng làm nóng lên toàn cầu thấp.

Nghị định thư Montreal được cộng đồng quốc tế đánh giá là một trong những điều ước môi trường thành công nhất thế giới. Không chỉ góp phần phục hồi tầng ozone, nghị định thư còn mang lại lợi ích lớn trong ứng phó biến đổi khí hậu. Theo các đánh giá quốc tế, việc thực hiện đầy đủ Bản sửa đổi, bổ sung Kigali có thể giúp thế giới tránh mức tăng khoảng 0,5 độ C nhiệt độ trung bình toàn cầu vào cuối thế kỷ này.

Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là cơ sở để phát triển nền văn minh sinh thái

VOV.VN - Bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra tầm nhìn chiến lược về xây dựng nền văn minh sinh thái, coi môi trường là trụ cột phát triển ngang hàng với kinh tế và xã hội, tạo động lực cho chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng bền vững của đất nước.