Ứng dụng công nghệ số để phát triển kinh tế xanh, sinh thái bền vững cho Hà Nội
VOV.VN - Theo KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội, phát triển kinh tế xanh của Thủ đô không thể chỉ dừng ở đầu tư hạ tầng xử lý ô nhiễm mà cần chuyển sang mô hình kinh tế sinh thái tuần hoàn, lấy công nghệ số làm nền tảng quản trị, bảo tồn tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Áp lực môi trường ngày càng lớn
KTS Trần Huy Ánh cho rằng, Hà Nội đang đứng trước nhiều thách thức trong quá trình xây dựng nền kinh tế xanh và phát triển sinh thái bền vững. Quỹ đất tự nhiên, gồm mặt nước, thảm xanh, đồng ruộng và không gian sinh thái tuần hoàn, ngày càng bị thu hẹp bởi quá trình đô thị hóa và phát triển bất động sản thương mại.
Theo ông, nếu Quy hoạch chung xây dựng Hà Nội năm 2011 đặt mục tiêu tỷ lệ đất đô thị và đất tự nhiên là 30/70 thì sau 15 năm, tỷ lệ này đã đảo ngược thành khoảng 70% đất đô thị và chỉ còn 30% đất tự nhiên.
Hiện mỗi ngày Hà Nội phát sinh khoảng 8.500 tấn rác thải và gần 1 triệu m3 nước thải. Thành phố đã đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng xây dựng hệ thống thu gom, xử lý chất thải, đồng thời chi khoảng 2.300 tỷ đồng mỗi năm cho công tác thu gom và xử lý rác.
Bên cạnh đó, chi phí vận hành các nhà máy xử lý nước thải lên tới hàng trăm tỷ đồng mỗi năm. Hà Nội cũng đang đầu tư hàng nghìn tỷ đồng để cải tạo hồ điều hòa và bổ sung nguồn nước từ sông Hồng cho sông Tô Lịch.
Theo KTS Trần Huy Ánh, mô hình xử lý theo hướng tập trung hiện nay vẫn chủ yếu là dòng vật chất tuyến tính, chưa hình thành được hệ sinh thái tuần hoàn như mục tiêu xây dựng đô thị xanh, thông minh và bền vững.
Lấy sông Hồng làm trục phát triển sinh thái
Để giải quyết các bài toán về thích ứng biến đổi khí hậu, tái thiết đô thị xanh và phát triển nông nghiệp công nghệ cao, KTS Trần Huy Ánh cho rằng cần bám sát định hướng của Nghị quyết 02-NQ/TW về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.
Theo đó, Hà Nội được quy hoạch với tầm nhìn 100 năm theo cấu trúc "đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm", lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo, gắn kết chặt chẽ với vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng và các hành lang kinh tế quốc gia, quốc tế.
Định hướng này đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, sử dụng hiệu quả tài nguyên và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu.
KTS Trần Huy Ánh đánh giá Quy hoạch thủy lợi lưu vực sông Hồng - Thái Bình đến năm 2030, tầm nhìn 2050 đã đưa ra nhiều giải pháp quan trọng nhằm thích ứng với tình trạng biến đổi khí hậu, trong đó có việc mở rộng không gian trữ nước, cải tạo hệ thống sông, hồ và tận dụng vùng trũng để điều tiết lũ.
Theo ông, quy hoạch này tác động tới 119 trong tổng số 126 xã, phường của Hà Nội, tạo điều kiện để xây dựng các đơn vị tự chủ sinh thái. Mỗi địa phương có thể từng bước tự chủ về nguồn nước thông qua thu gom nước mưa và tái sử dụng nước thải; phát triển nông nghiệp đô thị, thủy canh, khí canh để cung cấp thực phẩm tại chỗ; đồng thời tái chế chất thải hữu cơ thành phân bón, hình thành mô hình kinh tế tuần hoàn.
Đặc biệt, việc chuyển từ tư duy "giữ đất nông nghiệp" sang "phát triển kinh tế nông nghiệp sinh thái" kết hợp không gian trữ lũ sẽ góp phần bảo tồn khoảng 190.000 ha đất nông nghiệp theo hướng đa chức năng.
Công nghệ số là chìa khóa của đô thị xanh
Theo KTS Trần Huy Ánh, để kinh tế xanh trở thành động lực tăng trưởng của Thủ đô, Hà Nội cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản trị đô thị.
Các lĩnh vực cần ưu tiên gồm giám sát tự động trật tự và vệ sinh đô thị; kiểm soát phát thải rắn, nước và không khí hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero); kiểm soát an toàn thực phẩm; số hóa quản lý đất đai, thị trường bất động sản và ứng dụng công nghệ bản sao số (Digital Twin) trong quy hoạch, vận hành đô thị.
Nền tảng của quá trình này là xây dựng hệ thống thông tin địa lý (GIS) kết hợp mô hình thông tin công trình (BIM), qua đó số hóa toàn bộ hạ tầng đô thị và vận hành theo thời gian thực.
Trong lĩnh vực nông nghiệp sinh thái, ông đề xuất áp dụng mô hình thông tin sinh học cảnh quan (LIM - Landscape Information Modelling) dựa trên dữ liệu lớn để quản trị hệ sinh thái và phát triển nông nghiệp tuần hoàn.
Theo KTS Trần Huy Ánh, với định hướng quy hoạch mới cùng nền tảng công nghệ số ngày càng hoàn thiện, Hà Nội đã hội đủ điều kiện để từng bước xây dựng mô hình kinh tế xanh, sinh thái bền vững, đóng vai trò dẫn dắt sự phát triển của vùng Thủ đô và cả nước.
5 điều kiện để hoàn thành 500km đường sắt đô thị Hà Nội trước 2035
VOV.VN - Theo định hướng, thành phố dự kiến phát triển khoảng 979km đường sắt đô thị, với mục tiêu quan trọng: đến năm 2035 xây dựng khoảng 500km. Đây là một mục tiêu có quy mô rất lớn, đòi hỏi không chỉ nguồn lực tài chính mà còn một cách tiếp cận quy hoạch và triển khai hoàn toàn khác so với trước đây.
