Xử lý chó thả rông tại TP.HCM: Nơi quyết liệt, nơi bỏ ngỏ
VOV.VN - Dù chế tài xử phạt đã có, nhưng tình trạng chó thả rông tại TP.HCM vẫn tiếp diễn trong cao điểm nắng nóng. Việc sáp nhập địa giới hành chính khiến lực lượng chuyên trách ở nhiều nơi bị bỏ ngỏ, đòi hỏi sự đồng bộ và quyết liệt hơn từ cơ sở để ngăn chặn nguy cơ lây lan bệnh dại.
Hiểm họa rình rập mùa nắng nóng
Chiều tan học, chị Phạm Mai Nguyên chở con nhỏ len lỏi vào một con hẻm tại phường Chánh Hưng (Quận 8 cũ). Khi vừa tới khúc cua hẹp, hai con chó nằm dưới chân cột điện bất ngờ bật dậy, sủa inh ỏi rồi lao thẳng về phía hai mẹ con. Cháu bé hoảng loạn ôm chặt mẹ, chiếc xe loạng choạng suýt ngã.
"Chỉ cần trượt tay lái là tai nạn rồi, mà chó thì không rọ mõm, không ai trông coi", chị Nguyên rùng mình kể lại.
Những tình huống thót tim như vậy không hiếm gặp. Tại nhiều khu dân cư, công viên hay hẻm nhỏ, tình trạng chó thả rông vẫn diễn ra hằng ngày.
Thực tế, công tác quản lý vật nuôi đang có sự chênh lệch rõ rệt giữa các địa phương. Ở một số nơi tại TP.HCM và các tỉnh Đông Nam Bộ, mô hình "tổ bắt chó thả rông" được tổ chức bài bản với đội ngũ chuyên trách, trang thiết bị đầy đủ và có sự phối hợp chặt chẽ của lực lượng thú y. Nhờ đó, tình trạng chó thả rông giảm hẳn, ý thức người nuôi được nâng cao.
Ngược lại, không ít khu vực hiện gần như "trắng" lực lượng xử lý. Nguyên nhân một phần đến từ việc sau khi sáp nhập địa giới hành chính, công tác này bị bỏ dở. Áp lực từ nhiều nhiệm vụ ưu tiên cộng với việc phân công chưa rõ ràng khiến việc quản lý chó thả rông chỉ diễn ra cầm chừng.
Khi xảy ra sự cố, trách nhiệm dễ bị đùn đẩy giữa chính quyền cơ sở, công an và thú y. Trong khi đó, việc kiểm tra, xử lý chủ yếu dừng ở mức nhắc nhở, thiếu tính răn đe, tạo tâm lý ỷ lại cho một bộ phận người nuôi.
Bức xúc trước tình trạng này, chị Nguyên chia sẻ: “Thật sự người dân tụi tôi rất lo. Trời nắng nóng mà chó không rọ mõm vẫn thả rông ngoài đường, lỡ cắn người thì hậu quả khó lường. Nhất là trẻ con đi học, đi chơi rất nguy hiểm. Mong chính quyền có biện pháp mạnh tay hơn, kiểm tra xử phạt rõ ràng, chứ để tình trạng này kéo dài ai cũng bất an”
Đồng tình với quan điểm cần siết chặt chế tài xử lý, ông Võ Thành Nam, người dân phường Xóm Chiếu, Quận 4 cũ cho rằng giải pháp căn cơ vẫn nằm ở ý thức của người nuôi và quy trình xử phạt phải nghiêm minh.
“Nói thật, người dân như tôi rất lo. Nghe cảnh báo bệnh dại hoài mà tình trạng chó thả rông, không tiêm phòng vẫn còn nhiều. Nếu chỉ nhắc nhở thôi thì khó thay đổi. Theo tôi, cần có chế tài đủ mạnh, xử phạt nghiêm thì người ta mới chấp hành, chứ không thì nguy cơ vẫn còn, rất nguy hiểm.” - Ông Nam nói.
Lực lượng mỏng, thiếu đồng bộ sau sáp nhập
Nhìn nhận vấn đề từ góc độ chuyên môn, ông Nguyễn Hữu Thiết - Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM) cho biết, quy định pháp luật hiện hành không thiếu và chế tài xử phạt đã rất rõ ràng.
Cụ thể, hành vi thả rông chó có thể bị phạt từ 500.000 đến 1.000.000 đồng; nếu để vật nuôi gây thương tích hoặc thiệt hại, mức phạt tăng lên 2-3 triệu đồng, kèm theo bồi thường. Tuy nhiên, nếu thiếu lực lượng thực thi thường xuyên, các quy định này khó phát huy hiệu quả.
Hiện nay, hoạt động bắt chó thả rông được thực hiện theo Thông tư 07/2016/TT-BNNPTNT trước đây, trong đó giao chính quyền địa phương lập các tổ chuyên trách. Dù vậy, sau khi sắp xếp lại bộ máy, nhiều phường, xã đang trong giai đoạn củng cố nhân sự, dẫn đến việc duy trì các đội bắt chó chưa đồng đều.
Khảo sát tại hơn 160 phường, xã của thành phố cho thấy, bên cạnh những nơi làm tốt, vẫn có nơi chưa kịp tổ chức hoặc hoạt động mang tính hình thức. Khoảng trống này khiến tình trạng chó thả rông ngang nhiên tiếp diễn, đặc biệt nguy hiểm trong giai đoạn cao điểm nắng nóng - thời điểm nguy cơ bùng phát bệnh dại tăng cao.
Về hướng giải quyết, ông Thiết thông tin, ngành thú y đang tham mưu UBND TP.HCM tiếp tục duy trì và đẩy mạnh chương trình phòng, chống bệnh dại giai đoạn mới, đồng thời giao đích danh trách nhiệm lập đội chuyên trách cho cấp phường, xã.
“Việc tổ chức thực hiện thì trách nhiệm chính vẫn là của UBND phường, xã. Còn Chi cục sẽ đóng vai trò hỗ trợ, như cung cấp phương tiện bắt chó thả rông. Những địa phương nào chưa có lực lượng thì có thể đăng ký lịch, Chi cục sẽ hỗ trợ về dụng cụ, phương tiện, tập huấn, hướng dẫn kỹ năng và kiến thức cho lực lượng tại chỗ. Do hiện nay nhân sự ở nhiều nơi mới, nên địa phương sẽ phải xây dựng kế hoạch đào tạo, tập huấn lại. Trong quá trình đó, Chi cục sẽ phối hợp để hỗ trợ triển khai, đảm bảo làm đúng quy định và hiệu quả hơn", ông Triết thông tin.
Có thể thấy, hướng đi của TP.HCM là không làm lại từ đầu mà tập trung củng cố, đồng bộ hóa hệ thống hiện hữu. Dù vậy, nếu việc kiện toàn lực lượng cơ sở không được triển khai cấp bách và quyết liệt, "khoảng trống" quản lý sẽ vẫn tồn tại, tiếp tục trở thành mối đe dọa trực tiếp đến sự an toàn của cộng đồng.