Bộ trưởng Trần Hồng Minh: Đường Vành đai 5 có 10 làn xe, tầm nhìn đến năm 2050

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, sáng 12/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về chủ trương đầu tư các dự án hạ tầng giao thông chiến lược; đồng thời xem xét, cho ý kiến về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh nhằm tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương. Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ phát biểu tiếp thu giải trình những vấn đề mà các đại biểu đã nêu về về chủ trương đầu tư các dự án hạ tầng giao thông chiến lược.

Phát biểu giải trình trước Quốc hội về dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô và dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết Chính phủ đã tiếp thu tối đa các ý kiến của đại biểu Quốc hội, đồng thời làm rõ một số vấn đề liên quan đến sự cần thiết đầu tư, quy mô, phương án đầu tư và cơ chế, chính sách thực hiện các dự án.

Vành đai 5 giữ vai trò kết nối các cực phát triển trong vùng

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô đã được Chính phủ trình Quốc hội tại Tờ trình số 402 ngày 24/7/2026, trên cơ sở tiếp thu, giải trình kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến thẩm tra sơ bộ của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội.

Sau phiên thảo luận tại tổ ngày 6/8, có 82 ý kiến của đại biểu Quốc hội tham gia góp ý đối với dự án. Trong đó, nhiều ý kiến nhất trí cao về sự cần thiết đầu tư, phạm vi, quy mô, hình thức đầu tư và việc áp dụng các cơ chế, chính sách đặc biệt.

Tại phiên thảo luận, 15 đại biểu tiếp tục tham gia ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết. Bộ trưởng cho biết Bộ Xây dựng đã tiếp thu tối đa các ý kiến để hoàn thiện hồ sơ dự án.

Về sự cần thiết đầu tư Vành đai 5, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết Chính phủ đã rà soát, đánh giá đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn trong quá trình nghiên cứu đề xuất chủ trương đầu tư.

Theo Bộ trưởng, Vành đai 5 nằm trong chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng về đột phá phát triển kết cấu hạ tầng giao thông. Tuyến đường cũng phù hợp với quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Bộ trưởng phân tích, mỗi tuyến vành đai có một vai trò khác nhau trong tổ chức không gian và phát triển giao thông. Nếu Vành đai 3 chủ yếu phục vụ khu vực nội đô và đô thị Hà Nội, Vành đai 4 góp phần kết nối vùng đô thị trung tâm với các khu vực phát triển mở rộng, thì Vành đai 5 có vai trò liên kết các đô thị đối trọng, trung tâm kinh tế, công nghiệp và các đầu mối giao thông quan trọng trong vùng.

Tuyến đường sẽ liên thông với 6 trục cao tốc gồm Hà Nội - Lào Cai, Hà Nội - Thái Nguyên, Hà Nội - Lạng Sơn, Hà Nội - Hải Phòng, cao tốc Bắc - Nam và Hà Nội - Hòa Bình.

Bên cạnh đó, Vành đai 5 còn được định hướng kết nối với mạng lưới đường sắt trong tương lai, các tuyến đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, sân bay, cảng biển và các tuyến quốc lộ chính yếu trong vùng như Quốc lộ 1, Quốc lộ 2, Quốc lộ 3, Quốc lộ 6, Quốc lộ 21, Quốc lộ 37, Quốc lộ 38.

 "Việc chúng ta đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 là đảm bảo hoàn thiện mạng lưới giao thông tổng thể vùng Thủ đô Hà Nội", Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh.

Vành đai 5 dự kiến có 10 làn cao tốc và đường song hành, tầm nhìn đến 2050

Liên quan đến việc khai thác mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông (TOD) trên tuyến Vành đai 5, Bộ trưởng cho biết cả 7 địa phương có tuyến đường đi qua đều đã đưa nội dung phát triển các khu thương mại, dịch vụ, khu công nghiệp và đô thị vào quy hoạch.

Đối với những băn khoăn về việc tuyến đi qua Phú Thọ có chiều dài lớn, Bộ trưởng cho rằng chiều dài tuyến kéo theo phạm vi tác động rộng là điều tất yếu và cần được tính toán trong quá trình triển khai.

Về nguồn lực của các địa phương, trong đó có Hải Phòng, Bộ trưởng cho rằng việc thực hiện dự án là một quyết tâm chính trị gắn với chương trình hành động của Đại hội XIII. Các địa phương cần cân đối ngân sách, tập trung nguồn lực cho những công trình có tính kết nối vùng, đồng thời làm việc với Bộ Tài chính và Chính phủ để bảo đảm tiến độ.

Một nội dung khác được nhiều đại biểu quan tâm là quy mô đầu tư nhằm bảo đảm tầm nhìn dài hạn.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết phương án được nghiên cứu trên cơ sở nhu cầu vận tải đến năm 2050, có tính đến sự liên kết của 5 phương thức vận tải. Theo đó, toàn tuyến dự kiến được xây dựng với quy mô 6 làn xe cao tốc, hai bên có đường song hành, mỗi bên 2 làn xe.

Như vậy, khi hoàn thiện, toàn tuyến có tổng cộng 10 làn xe gồm 6 làn cao tốc và 4 làn đường song hành. Đồng thời, dự án cũng dành quỹ đất dự trữ để có thể tiếp tục mở rộng tuyến cao tốc trong tương lai.

Theo tính toán được Bộ trưởng nêu, phạm vi hành lang bảo vệ đường có thể lên tới gần 120 m, trong đó bố trí quỹ đất dự trữ cho nhu cầu phát triển lâu dài.

Làm rõ hướng tuyến qua Thái Nguyên và Ninh Bình

Đối với hướng tuyến qua Thái Nguyên, Bộ trưởng cho biết quy hoạch trước đây xác định khoảng 34 km tuyến đi qua địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, tuyến hiện hữu mới được đầu tư với quy mô 4 làn xe.

Trong quy hoạch điều chỉnh, phương án mới dự kiến khoảng 28 km nhằm tạo thêm không gian phát triển cho tỉnh Thái Nguyên, đặc biệt phục vụ nhu cầu phát triển các khu công nghiệp, logistics, thương mại và dịch vụ.

Đối với đoạn qua Ninh Bình, trước ý kiến của đại biểu về việc bố trí khoảng 15 km cầu cạn, Bộ trưởng giải thích đây là khu vực đất ngập và nền đất yếu.

"Toàn bộ 15 km này là khu vực đất vùng ngập và nền yếu, cho nên buộc phải xây dựng cầu cạn", Bộ trưởng nói, đồng thời cho biết phương án này nhằm hạn chế việc chia cắt vùng ngập lụt.

Vì sao Vành đai 5 chưa chọn đầu tư theo hình thức PPP?

Về hình thức đầu tư, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết Chính phủ và Bộ Xây dựng cũng đã nghiên cứu phương án PPP.

Tuy nhiên, theo quy định hiện nay, tỷ lệ vốn nhà nước tham gia được tính ở mức 50%, trong khi kết quả tính toán cho thấy dự án có thể cần tới khoảng 80% vốn nhà nước. Thời gian hoàn vốn dự kiến cũng kéo dài khoảng 25 năm.

Theo Bộ trưởng, nếu tỷ lệ vốn nhà nước lên tới 80%, phần vốn chủ sở hữu và vốn vay ngân hàng trong dự án cũng gặp nhiều khó khăn. Trong khi đó, các nhà đầu tư đã tham gia một số dự án trước đây nên khả năng bố trí thêm vốn chủ sở hữu khoảng 15% là vấn đề cần cân nhắc.

"Không có thì không thể làm được, mà có thì phải có tiền và ngân hàng phải xác nhận. Đây cũng là một khó khăn trong giai đoạn tới cho PPP", Bộ trưởng Trần Hồng Minh giải trình.

Về phương án phân chia dự án, Bộ trưởng cho biết dự án được tổ chức thành các dự án thành phần theo 7 địa phương, gồm tuyến cao tốc chính, đường song hành và giải phóng mặt bằng.

Bộ trưởng cũng cho biết nhiều đại biểu đề nghị áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù tương tự cho những tuyến cao tốc khác. Bộ Xây dựng sẽ trình Quốc hội cụ thể để nghiên cứu áp dụng cho các tuyến cao tốc trong giai đoạn 2026-2030.

Theo Bộ trưởng, các cơ chế này nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, vướng mắc đã phát sinh trong quá trình triển khai các dự án thời gian qua.

ĐBQH TP Hà Nội "hiến kế" khai thác hiệu quả đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô

VOV.VN - Thảo luận về chủ trương đầu tư Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, nhiều đại biểu Quốc hội Đoàn Hà Nội đề xuất hoàn thiện cơ chế đầu tư, bố trí vốn, khai thác quỹ đất và phát triển hạ tầng xanh nhằm phát huy tối đa hiệu quả của dự án.