Cấp xã đủ sức quản trị mới tạo động lực phát triển từ cơ sở

Làm thế nào để cấp xã thực sự trở thành tuyến đầu của quản trị công, đủ năng lực hiện thực hóa các quyết sách và tạo chuyển biến rõ nét trong phục vụ người dân? Đây là những nội dung được TS. Đoàn Văn Tình, Phó Trưởng khoa Khoa Quản trị nhân lực, Học viện Hành chính và Quản trị công, phân tích trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo điện tử Tiếng nói Việt Nam.

PV: Trong phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 3, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu cấp xã phải đủ sức quản trị sự phát triển. Để hiện thực hóa yêu cầu này cần tập trung vào những vấn đề gì, thưa TS?

TS. Đoàn Văn Tình: Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV đã xác định nút thắt cốt lõi trong phương thức vận hành bộ máy hiện nay đó là khâu tổ chức thực thi. Cấp xã là tuyến đầu của quản trị công, nơi trực tiếp tiếp xúc, phục vụ Nhân dân và xử lý mọi vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Để cấp xã thực sự đủ sức quản trị sự phát triển trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chúng ta cần tập trung thực hiện đồng bộ ba nhóm giải pháp mang tính đòn bẩy:

Trước hết chuẩn hóa hành lang phân cấp, phân quyền triệt để, rõ ràng hơn nữa gắn liền với cơ chế kiểm soát quyền lực. Trung ương và cấp tỉnh không ôm giữ công việc thuộc thẩm quyền cơ sở. Giao nhiệm vụ cho cấp xã phải được thiết kế đồng bộ với nguồn lực tài chính, hạ tầng dữ liệu số, công cụ thực thi và quy trình nghiệp vụ rõ ràng.

Cùng với đó, tái cấu trúc và nâng cao năng lực thực thi công vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở. Chuyển dịch căn bản từ tư duy hành chính thụ động sang phương thức quản trị địa bàn dựa trên dữ liệu thời gian thực. Cấp tỉnh có trách nhiệm tháo gỡ vướng mắc, hướng dẫn chuyên môn, không để tồn đọng công việc làm giảm hiệu năng của tuyến cơ sở.

Bên cạnh việc tăng cường năng lực thực thi, kỷ cương công vụ cũng cần được siết chặt, đi đôi với cơ chế bảo vệ những cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Việc đánh giá cán bộ không nên chỉ dựa trên mức độ hoàn thành quy trình hay thủ tục hành chính, mà cần lấy hiệu quả giải quyết các điểm nghẽn thực tiễn và kết quả phục vụ người dân làm thước đo năng lực.

PV: Thưa TS, thông điệp “cấp xã phải đủ sức quản trị sự phát triển” sẽ tác động ra sao đến chất lượng phục vụ người dân, môi trường đầu tư và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương trong thời gian tới?

TS. Đoàn Văn Tình: Khi năng lực quản trị sự phát triển của cấp xã được nâng tầm tương thích với yêu cầu nhiệm vụ, đây sẽ là đòn bẩy thể chế tạo ra những chuyển biến chất lượng trên ba trụ cột phát triển:

Đối với chất lượng phục vụ nhân dân, người dân là chủ thể thụ hưởng trực tiếp. Việc phân cấp triệt để giúp cắt giảm tối đa thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính. Các quyền lợi chính đáng và vướng mắc dân sinh được giải quyết ngay tại tuyến đầu, loại bỏ sự chậm trễ do các tầng nấc chuyển tiếp trung gian.

Đối với môi trường đầu tư, đây là chìa khóa khơi thông các nguồn lực xã hội. Khi chính quyền cấp xã đủ năng lực sẽ quản trị tốt không gian phát triển, đất đai, an ninh trật tự và an sinh xã hội. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh được hỗ trợ xử lý kịp thời các vướng mắc tại thực địa, giảm chi phí phi chính thức và yên tâm mở rộng quy mô đầu tư.

Đối với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, sự vận hành thông suốt của từng xã, phường, đặc khu là động lực nội tại bảo đảm mục tiêu tăng trưởng cả nước từ 10% trở lên. Năng lực thực thi mạnh mẽ từ cơ sở sẽ đưa các quyết sách vĩ mô thành kết quả cụ thể, nâng cao chất lượng sống và hạnh phúc của nhân dân.

PV: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh “giá trị và sức sống của các quyết sách phải được đo bằng kết quả thực tế”. TS có cho rằng khi cấp xã đủ sức quản trị phát triển sẽ chuyển mạnh từ tư duy “quản lý theo quy trình” sang “quản trị theo kết quả”, lấy sự hài lòng của người dân và hiệu quả phát triển làm thước đo cuối cùng hay không?

TS. Đoàn Văn Tình: Tôi hoàn toàn khẳng định điều đó. Chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm xác lập bước xoay trục căn bản về phương thức lãnh đạo và quản trị quốc gia hiện đại. Yêu cầu nâng cao năng lực quản trị cấp xã chính là mệnh lệnh để chuyển dịch từ tư duy “quản lý theo quy trình” sang “quản trị theo kết quả”.

Tư duy quản lý theo quy trình truyền thống dễ tạo ra tâm lý thủ thế, an phận, hạn chế động lực đổi mới vì cán bộ chỉ tập trung hoàn thành đúng thủ tục giấy tờ dù công việc thực tế trì trệ. Ngược lại, phương thức “quản trị theo kết quả” lấy sản phẩm đầu ra, sự hài lòng của Nhân dân và doanh nghiệp làm thước đo giá trị cao nhất và rõ nhất.

Khi chính quyền cấp xã được giao đủ thẩm quyền, công cụ dữ liệu và năng lực tổ chức, bộ máy cơ sở sẽ chủ động tối ưu hóa quy trình, tập trung giải quyết các điểm nghẽn thực tiễn thay vì giải trình thủ tục hành chính thuần túy.

Thước đo hiệu năng của hệ thống công vụ lúc này không nằm ở số lượng văn bản ban hành, mà được chứng thực bằng nguồn lực được khơi thông, đời sống Nhân dân được cải thiện và niềm tin xã hội được củng cố. Đó chính là giá trị thực chất để đưa Nghị quyết Trung ương 3 khóa XIV vào cuộc sống.

PV: Xin cảm ơn TS!

Đô thị hạt nhân cấp xã: Động lực mới cho phát triển liên kết vùng

VOV.VN - Nghiên cứu thành lập đô thị hạt nhân cấp xã thể hiện tư duy phát triển mới, lấy các trung tâm động lực ở cơ sở làm hạt nhân thúc đẩy tăng trưởng. Mô hình này kỳ vọng sẽ kết nối hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ công và lan tỏa phát triển đến các khu vực lân cận.