Chủ tịch Quốc hội: Không để “nước đến chân mới nhảy” trong làm luật
VOV.VN - Chủ trì Phiên họp thứ 2 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 11/5, Trần Thanh Mẫn yêu cầu không để phát sinh nợ đọng văn bản hướng dẫn thi hành, khắc phục tình trạng gửi tài liệu chậm và nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật.
Phải sớm đào tạo lại đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã
Ngày 11/5, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, phiên họp thứ 2 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, thông qua Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật; xem xét báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 3 và tháng 4/2026; tổng kết Kỳ họp thứ Nhất và cho ý kiến bước đầu về việc chuẩn bị Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Phát biểu khai mạc phiêp họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu các cơ quan trình, cơ quan chủ trì soạn thảo nghiêm túc rút kinh nghiệm, làm rõ trách nhiệm; thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban, Văn phòng Quốc hội phối hợp, đôn đốc, theo dõi sát sao tiến độ, kịp thời báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Đối với những luật, nghị quyết vừa được Quốc hội thông qua, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, đến nay vẫn còn một số nội dung phải điều chỉnh tiến độ, lùi sang các phiên họp sau; trong đó có cả các văn bản quy định chi tiết thi hành luật, nghị quyết đã được thông qua từ các Kỳ họp thứ 9, thứ 10 thuộc thẩm quyền ban hành của UBTVQH đã rất chậm so với yêu cầu.
“Đề nghị các cơ quan trình, cơ quan chủ trì soạn thảo nghiêm túc rút kinh nghiệm, làm rõ trách nhiệm”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, Chính phủ khẩn trương chỉ đạo quyết liệt xây dựng, ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản quy định chi tiết; các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, hoàn thiện hồ sơ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành văn bản thuộc thẩm quyền quy định; nhấn mạnh, quan điểm xuyên suốt là không để phát sinh nợ đọng văn bản hướng dẫn thi hành, không để khoảng trống pháp luật, luật, nghị quyết có hiệu lực thì thực hiện được ngay trong thực tế.
Cho ý kiến, xem xét báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 3 và tháng 4/2026, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho rằng, cử tri, nhân dân đánh giá cao dưới sự lãnh đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ triển khai rất nhiều biện pháp phấn đấu thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
“Nhân dân cũng rất phấn khởi và đánh giá cao Quốc hội quyết định và giám sát chuyên đề xử lý tài sản nhà nước là trụ sở dư sau sáp nhập. Quốc hội thông qua nghị quyết về xử lý các vấn đề đất đai và dự án tồn đọng; cho rằng việc này rất quan trọng và các cơ quan cần phải tập trung để coi đây là một cái giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con số”, theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định.
Tại phiên họp, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Hoàng Duy Trinh quan tâm đến chế độ chính sách, điều kiện phương tiện làm việc, khối lượng công việc của cán bộ, công chức cấp xã sau khi sáp nhập chính quyền địa phương hai cấp rất lớn. Trong khi đó, chất lượng đội ngũ cán bộ công chức cấp xã sau sắp xếp cũng chưa được đào tạo, đào tạo lại.
“Cho nên tôi đề nghị chúng ta phải sớm đào tạo lại đội ngũ cán bộ công chức cấp xã sao cho đáp ứng được yêu cầu chung hiện nay. Thứ hai là phải sớm để ổn định cơ sở vật chất làm việc cho cán bộ, công chức cấp xã. Có thể các phường, các xã trung tâm này trong địa bàn di chuyển thì rất là gần thôi, nhưng mà những địa bàn rộng chẳng hạn như ở Tây Nguyên, diện tích thì rộng, đường xá giao thông đi lại thì cũng còn khó khăn, rất là vất vả. Cho nên tôi đề nghị là sớm để ổn định vấn đề này”, ông Hoàng Duy Trinh kiến nghị.
Liên quan đến nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh cho rằng, khối lượng công việc ở cấp xã ngày càng tăng, yêu cầu ngày càng cao, song chế độ chính sách đối với cán bộ công chức chưa tương xứng. Đặc biệt là các phòng chuyên môn của xã, phường hiện nay, ví dụ như là phòng kinh tế thì phải làm việc với 7 đầu mối của sở ngành cấp tỉnh, phòng văn hóa xã hội thì liên quan đến 6 đầu mối cấp cấp tỉnh, cho nên khối lượng về nhiệm vụ và thủ tục cấp xã dồn vào hai phòng này.
“Tuy nhiên, cán bộ, công chức, viên chức của cấp xã về năng lực, kinh nghiệm cũng như đáp ứng với thích ứng với chính quyền địa phương hai cấp hiện nay, nhất là khu vực vùng sâu vùng xa thì vẫn còn hạn chế”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đánh giá.
Không để tình trạng "nước đến chân mới nhảy"
Cho ý kiến về kết quả kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, các ý kiến đánh giá cao kết quả của kỳ họp thứ nhất thành công rất tốt đẹp với điểm nổi bật là công tác nhân sự và sửa đổi các luật, ban hành các nghị quyết. Đây là điểm mới và cũng tạo áp lực cho công tác điều hành của Kỳ họp thứ nhất.
Các thành viên của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng nêu những bất cập cần khắc phục như thời gian gửi tài liệu đến đại biểu Quốc hội chậm; đồng thời cần hạn chế việc ban hành các dự án luật theo thủ tục rút gọn.
Kết luận nội dung này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với các nội dung trong Báo cáo của Văn phòng Quốc hội; đồng thời đề nghị Tổng Thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nghiêm túc tiếp thu các ý kiến thảo luận về những mặt được và chưa được để chuẩn bị cho kỳ họp thứ 2. Chủ tịch Quốc hội lưu ý không để tình trạng "nước đến chân mới nhảy".
Dự kiến Kỳ họp thường lệ cuối năm - Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI khai mạc vào ngày 20/10/2026, Quốc hội họp tập trung tại Nhà Quốc hội khoảng gần 30 ngày; bố trí 02 đợt họp. Dự kiến sẽ có gần 40 dự thảo luật, Nghị quyết được xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2.
Về công tác ban hành luật luật, một lần nữa, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, quan trọng nhất là hiện nay ở các bộ thì Bộ trưởng, Thứ trưởng phải chỉ đạo hết sức quyết liệt vào xem từng khoản, từng điều, từng chương, chứ không để cho cơ quan cấp vụ, cơ quan soạn thảo làm. Khi luật trình lên Bộ Tư pháp thẩm tra để trình Chính phủ, Chính phủ cũng phải dành thời gian như Thường vụ Quốc hội.
“Đề nghị các đồng chí là nghiêm túc vấn đề này. Còn luật, nghị quyết có chất lượng hay không thì từ cái khâu ban đầu đến cái khâu cuối theo đúng Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Tôi cũng mong là chúng ta lưu ý thời gian và tài liệu gửi không còn tình trạng chậm đến Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc hoặc là đến Quốc hội, để chất lượng luật có tuổi thọ cao, ban hành ra, người dân, doanh nghiệp áp dụng được. Chúng ta phải làm rất là kỹ”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cần có cuộc họp giữa Đảng ủy Quốc hội và Đảng ủy Chính phủ để thống nhất nội dung phối hợp. Văn phòng Quốc hội và Văn phòng Chính phủ cần chuẩn bị kỹ lộ trình cho các phiên họp Thường vụ vào tháng 6, 7, 8, 9; căn cứ vào Kết luận 19 của Bộ Chính trị và định hướng xây dựng pháp luật để chọn lọc các luật, nghị quyết thực sự cần thiết, theo đúng lộ trình để đưa vào kỳ họp.
Cho biết, hiện nay Quốc hội và Chính phủ đang thực hiện tổng rà soát khoảng 147.000 văn bản quy phạm pháp luật, theo Chủ tịch Quốc hội cần phải xác định rõ điều gì đang gây ách tắc, điểm nghẽn thuộc trách nhiệm của bộ nào, địa phương nào để xử lý dứt điểm.