Đại biểu "hiến kế" ngăn chặn “thổi giá”, mua bán lòng vòng thiết bị y tế

Lo ngại người bệnh gánh chi phí khi bị "hướng" sang dịch vụ theo yêu cầu 

Quan tâm đến nội dung sửa đổi Luật Khám bệnh, chữa bệnh đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng) bày tỏ tán thành chủ trương chuyển từ cơ chế “mỗi cơ sở một hồ sơ phương án giá” sang việc Bộ trưởng Bộ Y tế quy định giá áp dụng chung theo cấp chuyên môn kỹ thuật. Cách làm này giảm đáng kể chi phí tuân thủ, nhất là đối với các cơ sở quy mô nhỏ như trạm y tế, trạm y tế quân - dân y.

Tuy nhiên, đại biểu chỉ ra điểm bất cập tại dự thảo khi quy định: “Giá này áp dụng đối với người bệnh không lựa chọn dịch vụ theo yêu cầu, bao gồm cả người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế hoặc không có thẻ bảo hiểm y tế”. Cách thể hiện này dễ dẫn đến cách hiểu người bệnh chỉ có hai lựa chọn, hoặc dùng dịch vụ theo giá chung, hoặc dùng dịch vụ theo yêu cầu do cơ sở tự định giá và người có thẻ bảo hiểm y tế khi lựa chọn dịch vụ theo yêu cầu có thể bị hiểu là không được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán. 

“Cử tri phản ánh tình trạng người bệnh, nhất là tại các bệnh viện quá tải, bị “hướng” sang dịch vụ theo yêu cầu. Nếu luật không rõ ràng, gánh nặng chi phí sẽ dồn lên người bệnh. Do đó, cần quy định rõ ngay trong Luật, người có thẻ bảo hiểm y tế khi lựa chọn dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo yêu cầu vẫn được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán phần chi phí theo phạm vi được hưởng và mức hưởng; người bệnh chỉ chi trả phần chênh lệch.

Hai là, bổ sung nguyên tắc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải công khai giá dịch vụ theo yêu cầu và thông tin đầy đủ cho người bệnh trước khi thực hiện; việc lựa chọn dịch vụ theo yêu cầu phải hoàn toàn tự nguyện”, đại biểu Sơn kiến nghị.

Bên cạnh đó, theo đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn, dự thảo không còn phân biệt giá dịch vụ do quỹ bảo hiểm y tế thanh toán, giá do ngân sách nhà nước thanh toán và giá dịch vụ không thuộc danh mục bảo hiểm y tế mà không phải là dịch vụ theo yêu cầu. Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ thay đổi này, đánh giá khả năng phát sinh khoảng trống về giá; đồng thời rà soát sự thống nhất về thẩm quyền của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, để cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của địa phương có căn cứ rõ ràng khi áp dụng.

Liên quan đến quản lý thiết bị y tế trong Luật Khám bệnh, chữa bệnh, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn cho biết, thời gian qua các vụ việc mua sắm, nâng khống giá thiết bị y tế, sinh phẩm xét nghiệm đã gây bức xúc lớn trong dư luận; trong khi tại không ít cơ sở, người bệnh vẫn phải tự mua vật tư, thiết bị y tế. Đại biểu đánh giá cao việc dự thảo bổ sung nguyên tắc quản lý thiết bị y tế theo vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng, liên thông dữ liệu giữa y tế, hải quan, thuế, đấu thầu, bảo hiểm y tế. 

Để quy định thực sự đi vào cuộc sống, đại biểu đề nghị Luật quy định mốc thời gian tối đa để vận hành cơ sở dữ liệu thiết bị y tế, liên thông giữa giá nhập khẩu, giá kê khai, giá niêm yết và giá trúng thầu; đồng thời nghiên cứu rút ngắn lộ trình.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị rà soát với Luật Giá, bảo đảm phù hợp với nguyên tắc tôn trọng quyền tự định giá, cạnh tranh về giá tại khoản 1 Điều 5 Luật Giá, tránh chồng chéo thẩm quyền giữa Bộ Y tế và cơ quan quản lý nhà nước về giá. Đồng thời nghiên cứu cơ chế công khai giá giao dịch thực tế, giá trúng thầu đối với nhóm thiết bị y tế thông dụng để các cơ sở tham chiếu. Đây là công cụ hữu hiệu nhất để phòng ngừa tình trạng “thổi giá”, mua bán lòng vòng.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn cũng đề nghị ổ sung trách nhiệm của cơ sở y tế trong mua sắm, sử dụng, đánh giá chất lượng, hiệu quả và xử lý thiết bị khi không còn giá trị sử dụng, bảo đảm đúng nguyên tắc quản lý theo vòng đời sản phẩm; đồng thời xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin tính năng kỹ thuật, hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt, vì nội dung này hiện vừa là nghĩa vụ của doanh nghiệp, vừa là trách nhiệm của Bộ Y tế.

Bịt kẽ hở "máy rẻ, hóa chất độc quyền"

Góp ý về vấn đề mua sắm thiết bị y tế, đại biểu Dương Minh Tuấn (Đoàn ĐBQH TP.HCM) chỉ ra thực trạng đáng lo ngại, nhiều loại máy móc, thiết bị y tế có giá rất rẻ, nhưng các loại hóa chất, vật tư tiêu hao đi kèm lại độc quyền và có giá thành rất cao.

Đại biểu dẫn chứng, trong đợt dịch COVID-19, nhiều doanh nghiệp đưa thiết bị vào bệnh viện dưới hình thức "cho mượn máy" để lách quy trình đấu thầu mua sắm máy. Đổi lại, cơ sở y tế phải mua các loại hóa chất đi kèm của chính hãng đó với giá đắt đỏ và buộc phải duy trì sử dụng lâu dài. Nhấn mạnh dự thảo Luật hiện nay chưa có quy định dự liệu cho mô hình thiết bị "cho mượn" này, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung các quy định ràng buộc chặt chẽ, yêu cầu phải đánh giá toàn diện chi phí máy móc lẫn hóa chất đi kèm khi mua sắm thiết bị y tế.

Về trách nhiệm của đơn vị cung cấp thiết bị, đại biểu đề nghị bổ sung thêm quy định mở: "phải tuân thủ các quy định khác theo pháp luật có liên quan". Điều này giúp đảm bảo sự đồng bộ giữa luật chuyên ngành và các quy định pháp luật chung về quản lý nhà nước đối với lĩnh vực kinh doanh thiết bị y tế. 

Đồng thời, đại biểu bày tỏ sự nhất trí với quy định của dự thảo về phân cấp cơ quan quản lý nhà nước ở các cấp trung ương, tỉnh và địa phương.

Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (Đoàn ĐBQH TP.HCM) cho rằng, việc lồng ghép vài điều khoản quản lý thiết bị y tế vào luật này là thiếu tính thực tiễn, "nói trên trời chứ không ai quản lý được". Thực tế, quy trình duyệt dự án mua sắm cho bệnh viện công mất rất nhiều thời gian, khi mua được thì máy đã lạc hậu. Hơn nữa, mua thiết bị y tế hiện nay giống như mua máy in, tiền máy thì ít, nhưng tiền mực (các loại hóa chất, vật tư độc quyền đi kèm) và phí bảo trì mới là gánh nặng lớn.

"Nếu làm căng theo đúng luật hiện hành thì không có máy dùng, còn máy dùng được thì tới lượt con người chắc không tồn tại được. Do đó, tôi đề nghị xây dựng luật riêng về thiết bị y tế, không thể lồng ghép trong luật khám chữa bệnh rồi mỗi lần "chữa cháy" lại sửa luật", đại biểu Phạm Khánh Phong Lan thẳng thắn chỉ rõ.

Thủ tướng Lê Minh Hưng: Chi phí y tế đội lên cao vì qua quá nhiều khâu trung gian

VOV.VN - Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng, thuốc và trang thiết bị y tế đang bị đội giá do nhiều khâu trung gian, gây thiệt hại cho người bệnh và ngân sách nhà nước, đồng thời yêu cầu hoàn thiện pháp luật để đưa giá về mức hợp lý.