Đại biểu Quốc hội: Siết quy định bán nhà ở xã hội, có nên bỏ quy định 5 năm?
VOV.VN - Thảo luận tại hội trường, các đại biểu Quốc hội tập trung vào điều kiện mua bán, chuyển nhượng nhà ở xã hội, nhất là thời hạn hạn chế chuyển nhượng 5 năm. Một số ý kiến muốn duy trì quy định để ngăn trục lợi; ý kiến khác đề nghị bỏ hoặc kéo dài thời hạn, đồng thời phân biệt nhu cầu chính đáng với đầu cơ.
Nhà ở xã hội không phải cơ hội đầu tư, kinh doanh hưởng lợi chính sách
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, chiều 28/10, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, đại biểu Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi). Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng cho rằng sửa đổi Luật Nhà ở quan trọng với phát triển nhà ở, sử dụng đất và bảo đảm an sinh. Mục tiêu không chỉ xây thêm nhà mà phải giúp người dân tiếp cận nơi ở phù hợp thu nhập, có chất lượng và ổn định lâu dài.
Giá nhà thương mại tại nhiều khu vực vượt khả năng chi trả của người lao động, trong khi nhu cầu nhà ở xã hội và nhà cho thuê vẫn lớn. Đại biểu đề nghị xác định cơ cấu phát triển theo thu nhập, khả năng chi trả, nhu cầu thuê hoặc mua và hạ tầng; đồng thời theo dõi chỉ tiêu nhà ở xã hội, nhà cho thuê.
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng, nhà ở xã hội phải phục vụ an sinh, không phải cơ hội đầu cơ hay kinh doanh hưởng ưu đãi đặc biệt. Kiểm soát cần bao quát xét duyệt, phân phối và sử dụng nhà ở, không chỉ chuyển nhượng. Đại biểu đề nghị kết nối dữ liệu nhà ở, đất đai và dân cư để xác minh điều kiện thụ hưởng; công khai kết quả phù hợp, bảo vệ dữ liệu cá nhân, ngăn chuyển nhượng và cho thuê lại trái quy định.
Nhà ở xã hội được ưu đãi về đất đai, thuế và tín dụng, nên việc chủ đầu tư xác định giá phải đi cùng trách nhiệm giải trình, công khai cấu phần giá và hậu kiểm. Khi phát hiện chi phí không hợp lý, cần xử lý và hoàn trả cho người mua. Ưu đãi công phải được phản ánh vào giá nhà để người thụ hưởng nhận được lợi ích.
Giữ thời hạn 5 năm nhưng kiểm soát giá bán lại
Đại biểu Lý Anh Thư, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang đồng tình giới hạn giá bán lại trong 5 năm để hạn chế đầu cơ, trục lợi. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng dự thảo chưa xác định nguyên tắc kiểm soát giá bán lại sau thời hạn này, dù người mua vẫn phải thuộc diện đủ điều kiện mua nhà ở xã hội.
Khi nguồn cung thiếu và giá nhà thương mại vượt khả năng chi trả, thiếu cơ chế kiểm soát giá bán lại có thể khiến người cần nhà khó tiếp cận hơn. Giá bán lại dù thấp hơn nhà thương mại vẫn có thể cao hơn đáng kể so với giá ban đầu, tạo khoản chênh lệch lớn cho người bán từ tài sản hình thành nhờ chính sách hỗ trợ.
Đại biểu Lý Anh Thư đề nghị xác định giá bán lại sau 5 năm dựa trên giá mua ban đầu và chỉ số hoặc hệ số điều chỉnh do cơ quan có thẩm quyền xác định, tính đến biến động hợp lý của chi phí xây dựng và mặt bằng giá. Mục tiêu là hài hòa quyền định đoạt tài sản hợp pháp với việc duy trì tinh thần an sinh của chính sách.
Đề xuất nên bỏ quy định 5 năm
Đại biểu Tạ Văn Hạ, Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng đặt vấn đề về việc bán lại nhà sau 5 năm thông qua chủ đầu tư. Theo đại biểu, nhà có thể bán lại cho chủ đầu tư rồi bán cho người đủ điều kiện. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cân nhắc bỏ quy định vì có người mới ở một hoặc hai năm đã đổi hoàn cảnh, muốn bán nhưng không thể.
Đại biểu Trần Thị Vân, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bắc Ninh đặt ra câu hỏi: "Liệu có nên giữ thời hạn 5 năm hay tăng lên 10 năm". Theo đại biểu, quan trọng là mua bán đúng đối tượng và thực tế. Có người cần bán do ly hôn, thay đổi hoàn cảnh gia đình hoặc chuyển địa phương làm việc. Chỉ căn cứ thời hạn có thể gây vướng mắc cho người có nhu cầu chính đáng.
Đại biểu Trần Thị Vân nhấn mạnh cần phân biệt người chuyển nhượng vì nhu cầu thực tế với người đầu cơ hoặc mua bán sai quy định. Quy định phải đủ chặt chẽ để ngăn lợi dụng chính sách, nhưng không trở thành rào cản khiến người dân không thể xử lý tài sản khi cuộc sống thay đổi.
"Rất nhiều trường hợp do hoàn cảnh ly hôn, thay đổi chỗ làm ở địa phương xa...nên muốn bán nhà xã hội đang ở nhưng vướng thời gian chưa đủ nên không thể bán hoặc lại phải lách luật. Ta cần phân biệt rõ người mua bán đúng thực tế, đúng đối tượng khác với người đầu cơ, hay mua bán sai quy định", đại biểu Trần Thị Vân nêu ví dụ.
Chủ tịch Quốc hội: Nhà ở xã hội, nhà cho thuê là điểm nghẽn lớn nhất
VOV.VN - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chỉ rõ những điểm nghẽn về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và chuyển nhượng dự án bất động sản; đề nghị sửa luật theo hướng tháo gỡ thủ tục, khơi thông nguồn lực, tăng nguồn cung nhà ở và bảo vệ quyền lợi người mua.
