Đánh giá cán bộ bằng KPI: Cần gắn năng lực thực chất với thu nhập xứng đáng
VOV.VN - Sử dụng chỉ số đánh giá thực hiện công việc (KPI) đang được xem là công cụ quan trọng để sàng lọc, bố trí nhân sự và xây dựng bộ máy công vụ hiệu quả tại các địa phương.
Yêu cầu về năng lực đối với cán bộ, công chức ngày càng được nâng cao trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Nhằm đáp ứng thực tiễn, việc ứng dụng công nghệ số vào công tác đánh giá nhân sự đã được nhiều địa phương triển khai mạnh mẽ thay vì đợi đến cuối năm mới họp bình bầu, đánh giá như cách làm truyền thống trước đây.
Phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam đã trao đổi với đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Nguyễn Ngọc Sơn, Đoàn ĐBQH thành phố (TP) Hải Phòng, xung quanh vấn đề này.
PV: Thưa đại biểu, việc đánh giá công chức, viên chức theo KPI đang được triển khai tại các địa phương. Ông đánh giá như thế nào về cách làm này?
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn: Hiện nay, việc sử dụng KPI để đánh giá chất lượng công chức, viên chức là điều kiện quan trọng để xây dựng được một bộ máy công vụ tốt nhất. Với khối lượng công việc rất nhiều, vừa khó, vừa gấp và đòi hỏi tư duy sáng tạo như hiện nay, bắt buộc mỗi công chức cần phải được đánh giá để bố trí, sắp xếp công việc cho phù hợp.
Thực tế từ trước đến nay cho thấy, số lượng công chức, viên chức thì rất nhiều nhưng người thực sự làm được việc lại ít, người làm được việc được bố trí đúng vị trí, đúng sở trường lại càng khó hơn. Việc chúng ta sử dụng KPI hiện nay vừa mang ý nghĩa là điểm số đánh giá năng lực tổ chức thực hiện của công chức, viên chức đó, đồng thời giúp xác định chính xác vị trí việc làm gắn với KPI.
Tôi cho rằng, cách thức gắn vị trí việc làm với KPI trong một thời gian sẽ sàng lọc được những con người thực sự có năng lực và gắn bó. Song hành với việc đánh giá KPI, cần phải gắn liền với mức lương mà cán bộ, công chức đó được hưởng. Tức là quyền lợi và trách nhiệm phải đi liền với nhau. Với cách hiểu này, KPI là một công cụ rất quan trọng để chúng ta có thể xây dựng được một bộ máy công vụ tốt.
PV: Tại Hải Phòng, việc chấm điểm KPI đang được thực hiện như thế nào, thưa ông?
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn: Hiện nay tại Hải Phòng, đồng chí Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố đang tập trung chỉ đạo rất quyết liệt việc sử dụng KPI. Vừa qua, đã có rất nhiều vị trí được luân chuyển sau ba tháng tiến hành đánh giá bằng công cụ này.
Tôi cho rằng cách thức này không chỉ riêng Hải Phòng mà rất nhiều thành phố lớn khác cũng đang phải đẩy mạnh, nhằm bố trí, sắp xếp con người đúng vị trí, phù hợp với năng lực và sở trường của họ.
PV: Khi chuyển sang đánh giá theo KPI sẽ đặt ra những thách thức và yêu cầu đổi mới ra sao với bản thân đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, thưa ông?
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn: Chắc chắn khi bị đánh giá bằng KPI, bản thân mỗi cán bộ, công chức sẽ phải tự nâng cao năng lực, chất lượng của mình. Thứ hai, họ phải tìm tòi cách thức vận hành làm sao để hoàn thành tốt nhất công việc.
Rất may mắn là hiện nay có rất nhiều công cụ công nghệ hỗ trợ để công chức, viên chức hoàn thành nhiệm vụ tốt hơn. Họ có thể sử dụng các phần mềm để đọc và lưu giữ tài liệu, phân tích, đánh giá và nghiên cứu phục vụ quá trình làm việc.
Để hoàn thành được KPI, mỗi công chức, viên chức bắt buộc phải tự nâng cao trình độ. Đồng thời, họ cũng phải biết tự đánh giá để lựa chọn vị trí phù hợp với năng lực và sở trường của mình. Có như thế mới đảm bảo được quá trình hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
PV: Để tránh tình trạng "dĩ hòa vi quý" trong đánh giá cán bộ, chúng ta cần đẩy mạnh việc số hóa trong công tác chấm KPI như thế nào, thưa ông?
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn: Chắc chắn là phải số hóa. Muốn giải quyết được khối lượng công việc như hiện nay, nếu chỉ áp dụng các phương pháp thủ công cũ thì không thể hoàn thành nhiệm vụ. Bắt buộc chúng ta phải có công cụ và phải số hóa các dữ liệu.
Vấn đề khó nhất và quan trọng nhất hiện nay là phải liên thông được dữ liệu. Tình trạng "cát cứ" dữ liệu vẫn diễn ra, ngay trong một Sở nhưng phòng này với phòng kia chưa liên thông được với nhau. Do đó, cần có sự chỉ đạo quyết liệt để xây dựng cơ sở dữ liệu chung của tỉnh, của ngành; sau đó tích hợp vào cơ sở dữ liệu quốc gia. Bản thân các tỉnh, thành phố với nhau cũng phải có dữ liệu liên thông. Có nền tảng đó, chúng ta mới có khả năng đánh giá chính xác và hoàn thành tốt nhiệm vụ.
PV: Như ông vừa đề cập, việc nâng cao yêu cầu đối với đội ngũ công chức, viên chức cũng cần đi kèm với chế độ đãi ngộ về tiền lương. Ông có đề xuất gì về nội dung này?
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn: Chế độ tiền lương hiện nay cũng đã được nâng lên ở một mức tương đối tốt. Tuy nhiên, để tiếp tục nâng cao chất lượng cán bộ, công chức, bên cạnh việc tinh gọn tổ chức bộ máy, bản thân mỗi cá nhân cũng phải nâng cao năng lực, và khi năng lực được nâng lên, thu nhập của họ phải đủ để nuôi sống bản thân, lo cho gia đình thì họ mới yên tâm cống hiến.
Tôi cho rằng bước chuyển đổi tiếp theo trong thời gian tới là chúng ta phải gắn tiền lương với sản phẩm đầu ra để chi trả một cách xứng đáng, bên cạnh mức lương cơ bản mà công chức, viên chức được hưởng theo quy định. Hiện nay, mỗi tỉnh, thành phố đều đã có cơ chế hệ số riêng (ví dụ như Hải Phòng cũng đã có hệ số thu nhập tăng thêm ngoài hệ số lương cơ bản). Mức thu nhập này sẽ phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng của địa phương. Nếu tỉnh thành đó có tốc độ tăng trưởng nhanh, cũng cần xem xét trích một phần ngân sách để chi trả, đãi ngộ thêm cho cán bộ, công chức trong bộ máy. Yêu cầu công việc nhiều, đòi hỏi cao thì bắt buộc phải đồng hành với thu nhập tốt.
Tóm lại, để việc đánh giá công chức, viên chức qua KPI đạt hiệu quả cao nhất trong thời gian tới, tôi cho rằng có 4 vấn đề cốt lõi cần thực hiện: Thứ nhất, phải đẩy mạnh số hóa dữ liệu. Thứ hai, phải đảm bảo liên thông, kết nối các cơ sở dữ liệu. Thứ ba, sắp xếp vị trí đúng người, đúng việc. Thứ tư, phải có cơ chế trọng dụng, sử dụng được người tài.
PV: Xin cảm ơn ông!