Đất nước sẽ tạo ra của cải và sức cạnh tranh bằng cách nào trong dài hạn?

Những năm qua, Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, trở thành một trong những điểm sáng về phát triển của khu vực và được IMF đánh giá nằm trong Top 20 nền kinh tế đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng toàn cầu năm 2019. Thống kê cho thấy, giai đoạn 2011–2015, GDP tăng bình quân khoảng 5,9%/năm; giai đoạn 2016–2019 đạt khoảng 6,8%/năm.

Tuy nhiên, bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng trưởng nhanh mà còn phải tăng trưởng bền vững, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đề ra mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân trên 10% mỗi năm cho giai đoạn 2026–2030, phấn đấu trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030…

Phát biểu tại Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá tăng trưởng GDP sáu tháng đầu năm đạt 8,18% là kết quả tích cực, nhưng đồng thời nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng 10% cho cả năm là nhiệm vụ rất thách thức. Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra câu hỏi mang tính chiến lược: “Đất nước sẽ tạo ra của cải và sức cạnh tranh bằng cách nào trong dài hạn?”.

Tạo ra nhiều của cải vật chất là nền tảng quan trọng để tăng sức cạnh tranh quốc gia, giải quyết những vấn đề tăng trưởng kinh tế và dân sinh…

Bởi thế, câu hỏi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chính là yêu cầu cấp thiết về đổi mới mô hình tăng trưởng, tìm kiếm những động lực phát triển mới cho nền kinh tế.

Liên quan đến bước chuyển tăng trưởng kinh tế, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, về dài hạn, phải chuyển từ phụ thuộc vào vốn, tài nguyên, gia công, lao động giá rẻ sang dựa vào năng suất, tri thức, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhân lực chất lượng cao, quản trị hiện đại; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, hội nhập hiệu quả… 

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng mới và là yếu tố quyết định vị thế cạnh tranh của mỗi quốc gia. Khi và chỉ khi làm chủ công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tự động hóa,… doanh nghiệp mới tối ưu chi phí sản xuất, nâng cao năng suất lao động. Đây chính là nền tảng để nền kinh tế vừa tăng trưởng nhanh, vừa phát triển bền vững.

Thực tế cho thấy, Việt Nam đã trở thành trung tâm sản xuất và xuất khẩu của nhiều tập đoàn đa quốc gia, nhưng phần giá trị gia tăng do doanh nghiệp trong nước tạo ra vẫn còn hạn chế. Dù khu vực FDI đóng góp lớn vào kim ngạch xuất khẩu, nhưng năng lực nghiên cứu, phát triển sản phẩm, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam vẫn cần được nâng cao. Vì thế, đổi mới mô hình tăng trưởng không chỉ dừng lại ở việc thu hút đầu tư, mà quan trọng hơn là phải xây dựng năng lực nội sinh, giúp doanh nghiệp Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ và tạo ra những sản phẩm có hàm lượng tri thức cao hơn.

Cùng với đó phải phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; thúc đẩy các ngành công nghiệp nền tảng, công nghệ cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo; thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao gắn với chuyển giao công nghệ; phát triển công nghiệp hỗ trợ và chế biến sâu để tạo ra nhiều giá trị hơn trên cùng một nguồn lực.

Bên cạnh việc xác định đúng hướng đi thì việc tổ chức thực hiện sẽ là yếu tố quyết định thành công. Theo đó, mục tiêu, lộ trình, chương trình hành động cần được cụ thể hóa đến từng ngành, từng địa phương, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Khi nhận thức được chuyển hóa thành hành động, quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng mới diễn ra nhanh, mạnh và trả lời cho câu hỏi: Bằng cách nào đất nước sẽ tạo ra của cải và sức cạnh tranh trong dài hạn?

Khát vọng đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030; thu nhập cao vào năm 2045 không thể đạt được bằng cách tiếp tục vận hành mô hình tăng trưởng cũ. Khi dư địa của vốn, tài nguyên và lao động giá rẻ ngày càng thu hẹp, động lực phát triển mới phải đến từ năng suất, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng nguồn nhân lực. Đó chính là con đường để Việt Nam tạo ra của cải, xây dựng sức cạnh tranh dài hạn và hiện thực hóa mục tiêu phát triển trong giai đoạn mới.

Trung ương bàn quan điểm sửa Luật Đất đai: Tạo động lực phát triển bền vững

VOV.VN - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh việc chuyển quản lý đất đai từ từng thửa đất sang quản trị không gian, khơi thông nguồn lực và tái thiết cuộc sống cho người dân sau thu hồi đất. Luật sư Nguyễn Thanh Hà cho rằng đây là bước chuyển quan trọng tạo động lực phát triển bền vững.

Nghị quyết số 10-NQ/TW: Đột phá chiến lược cho giai đoạn phát triển mới

VOV.VN - Với tư duy lấy chất lượng thay cho số lượng và đổi mới sáng tạo làm động lực, Nghị quyết số 10-NQ/TW được kỳ vọng sẽ mở ra giai đoạn mới trong thu hút đầu tư nước ngoài, góp phần đưa Việt Nam phát triển nhanh và bền vững.

Nghị quyết 31: Đòn bẩy tháo gỡ điểm nghẽn nhà, đất dôi dư

VOV.VN - Nghị quyết 31/2026/NQ-CP ban hành cơ chế đặc thù tháo gỡ điểm nghẽn cho hàng nghìn nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy. Với thẩm quyền được trao rộng mở, hiệu quả phát huy nguồn lực tài sản công hiện phụ thuộc hoàn toàn vào tính chủ động và trách nhiệm của người đứng đầu mỗi địa phương.