Trong tham luận của Thành ủy Hà Nội gửi đến hội thảo  "Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên phát triển mới - Những vấn đề lý luận và thực tiễn" do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức chiều 21/5 thông tin, từ quý I năm 2026, UBND thành phố Hà Nội đã thành lập Ban chỉ đạo, Tổ công tác xây dựng Đề án; mời các chuyên gia, nhà khoa học của Trung ương; huy động các nhà khoa học của Thành phố, cùng các sở, ban, ngành thành phố tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn trong nước, quốc tế, xây dựng Đề án triển khai thí điểm mô hình “Xã, phường xã hội chủ nghĩa” trên địa bàn thành phố Hà Nội nhằm cụ thể hóa và hiện thực hóa bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa ngay từ cấp gần dân nhất...

Dự thảo Đề án được đề xuất 3 phương án cơ bản hội tụ điều kiện triển khai thí điểm: Phương án 1: Lựa chọn 1 xã hiện có, cơ bản hội tụ điều kiện triển khai thí điểm, còn nhiều dư địa phát triển, có định hướng phát triển phù hợp.

Phương án 2: Lựa chọn 2 xã liền kề, cơ bản hội tụ điều kiện triển khai thí điểm, còn nhiều dư địa phát triển, có định hướng phát triển phù hợp, hợp nhất trước khi triển khai thí điểm.

Phương án 3: Lựa chọn 2 xã liền kề, cơ bản hội tụ điều kiện triển khai thí điểm, còn nhiều dư địa phát triển, có định hướng phát triển phù hợp, thí điểm song song, đến thời điểm cơ bản hoàn thiện sẽ hợp nhất thành một; với kỳ vọng, đến năm 2030 cơ bản xây dựng được một mô hình xã/phường xã hội chủ nghĩa đảm bảo quy mô, điều kiện đáp ứng nhu cầu, thu hút khoảng 700.000 người dân sinh sống.

Lộ trình thực hiện dự kiến gồm 3 giai đoạn: Năm 2026 hoàn thiện Đề án, các dự án thành phần, ban hành chủ trương, thành lập Ban Chỉ đạo, lựa chọn địa bàn thí điểm, bố trí nguồn lực và triển khai thực hiện. 

Giai đoạn 2027 - 2030 triển khai đồng bộ tại địa bàn thí điểm, kiểm tra, giám sát, năm 2030 sơ kết và hoàn thiện tiêu chí.  Giai đoạn 2031 - 2035 tiếp tục thực hiện và tổng kết Đề án.

Đối với nguồn lực, phương thức huy động và sử dụng nguồn lực: được phân định rõ nguồn lực từ ngân sách nhà nước, nguồn lực xã hội hóa, cơ chế thu hút nhà đầu tư, cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành; nghiên cứu mô hình tổ chức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành phù hợp để bảo đảm tập trung, thống nhất, sát việc, sát cơ sở trong suốt quá trình triển khai Đề án. Nguồn lực thực hiện trên địa bàn Đề án đề xuất lựa chọn triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” theo kế hoạch đầu tư công trung hạn (2026-2030) là: 9.763.755 triệu đồng và vốn ngoài ngân sách nhà nước là: 181.517.000 triệu đồng.

8 nội dung cốt lõi

Phát biểu tại hội thảo, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, Dự thảo đề án được xây dựng trên 8 nhóm nội dung cốt lõi:

-Xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, quản trị phục vụ và phát huy quyền làm chủ của nhân dân.

-Phát triển hạ tầng hiện đại, đồng bộ và không gian thông minh.

-Phát triển kinh tế trên địa bàn gắn với lực lượng sản xuất hiện đại.

-Bảo đảm an sinh xã hội, công bằng và phát triển bao trùm.

-Phát triển văn hóa, con người Hà Nội thanh lịch, văn minh.

-Xây dựng môi trường xanh, an toàn và bền vững.

-Bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội và mở rộng đối ngoại nhân dân.

-Thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Ông Vũ Đại Thắng phân tích, hệ thống tiêu chí của xã, phường xã hội chủ nghĩa được xây dựng cụ thể để có thể lượng hóa, đo đếm và đánh giá. Các nhóm tiêu chí bao gồm: phát triển kinh tế; thu nhập và sinh kế bền vững của người dân; quy hoạch, kiến trúc và hạ tầng kỹ thuật; y tế, giáo dục, văn hóa; an sinh xã hội; môi trường; quốc phòng - an ninh; trật tự an toàn xã hội; khoa học công nghệ; đổi mới sáng tạo; chuyển đổi số; mức độ hài lòng, hạnh phúc và sự tham gia của người dân trong đời sống cộng đồng và quản trị xã hội.

Theo ông Vũ Đại Thắng: “Dự kiến có tổng số 54 tiêu chí, trong đó có 52 tiêu chí thành phần và 2 tiêu chí tổng hợp là chỉ số hạnh phúc của người dân và mức độ hài lòng chung. Toàn bộ 54 tiêu chí được phân theo 8 nhóm nội dung cốt lõi nêu trên”.

Nói thêm về lựa chọn địa bàn thí điểm, ông Vũ Đại Thắng cho biết, về nghiên cứu và xây dựng tiêu chí lựa chọn địa bàn thí điểm, thành phố xác định các nguyên tắc bảo đảm tính cân đối, tính đại diện và tính khả thi; không lựa chọn địa bàn quá đặc thù hoặc quá khó khăn. Các địa bàn được lựa chọn cần có điều kiện triển khai đồng bộ các nội dung của đề án, đặc biệt là khả năng tổ chức không gian phát triển, năng lực lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương và sự đồng thuận, quyết tâm chính trị cao trong tổ chức thực hiện.

Địa bàn thí điểm cũng cần có điều kiện kết nối thuận lợi với các trục giao thông chính, hành lang xanh, hệ thống sông hồ và các không gian chức năng liên quan nhằm bảo đảm tính khả thi và khả năng nhân rộng của mô hình.

"Đề án đã được Ban Thường vụ Thành ủy cho ý kiến về cơ sở lý luận của mô hình và hệ thống tiêu chí xã, phường xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong thời kỳ phát triển mới. Thành phố cũng kính đề nghị Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Hội đồng Lý luận Trung ương tiếp tục cử các chuyên gia, nhà khoa học tham gia góp ý, hoàn thiện đề án thí điểm mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa trên cơ sở các nội dung đã nghiên cứu", ông Vũ Đại Thắng chia sẻ.

4 giai đoạn xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam từ nay đến năm 2045

VOV.VN - Chiều 21/5, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo "Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên phát triển mới: Những vấn đề lý luận và thực tiễn".