Bài đầu tiên của loạt bài “Hải Phòng - Hình mẫu Chủ nghĩa xã hội trong kỷ nguyên mới” đã phần nào làm rõ mô hình Chủ nghĩa xã hội đang hiện diện ngày càng rõ nét trong đời sống nhân dân bằng những chính sách an sinh, sự phát triển kinh tế và các mô hình gần dân, vì dân. Ở chiều sâu hơn, điều Hải Phòng hướng tới không chỉ là sự phát triển kinh tế - xã hội mà đang từng bước vun đắp hình mẫu “con người xã hội chủ nghĩa” trong thời đại mới.

Đó là những con người có tri thức, trách nhiệm, biết sẻ chia với cộng đồng và có khả năng làm chủ công nghệ trong thời đại số. Đây cũng là nội dung của bài thứ 2 với nhan đề “Hành trình vun đắp con người xã hội chủ nghĩa trong thời đại mới”.

Hải Phòng đang chuyển từ “dạy chữ” sang “phát triển con người”

Vùng đất phía nam của TP Hải Phòng là nơi đã được phù sa sông Hóa, sông Thái Bình bồi tụ qua nhiều thế kỷ. Trong những lớp học của Trường Tiểu học Vĩnh Tiến - Cổ Am, học sinh không chỉ được truyền dạy kiến thức, mà còn được vun đắp sự tự tin, tinh thần trách nhiệm, rèn kỹ năng sống, học cách sẻ chia và tự tin hơn trong giao tiếp mỗi ngày.

Trường Tiểu học Vĩnh Tiến - Cổ Am là một trong 9 trường học tại Hải Phòng được lựa chọn xây dựng mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa” giai đoạn 2026-2030 theo Nghị quyết 05 của Thành ủy Hải Phòng.

Theo cô Phạm Thị Hợi, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Vĩnh Tiến - Cổ Am, điều Nhà trường hướng tới không chỉ là thành tích học tập, mà còn là xây dựng môi trường giáo dục nhân văn, nơi học sinh được phát triển toàn diện, được tôn trọng, lắng nghe và hạnh phúc khi đến trường. Từ những phòng học thông minh, thư viện số, ứng dụng AI trong dạy học đến các hoạt động trải nghiệm, thể thao, kỹ năng sống... Nhà trường đang từng bước giúp học sinh tiếp cận với môi trường giáo dục tiên tiến. Nhưng điều được coi là “trụ cột” trong quá trình ấy lại chính là việc hình thành cho học sinh sự tự tin, khả năng làm chủ bản thân, biết bày tỏ quan điểm và có trách nhiệm trong học tập cũng như cuộc sống.

Theo cô Phạm Thị Hợi, nhà trường luôn khuyến khích học sinh phát huy tính tự chủ, tự tin; mạnh dạn trao đổi, bày tỏ quan điểm, suy nghĩ của mình trong các tiết học chính khóa cũng như hoạt động ngoại khóa. Qua đó, học sinh không chỉ tự tin hơn trong giao tiếp mà còn được rèn luyện tinh thần dân chủ, công bằng trong môi trường giáo dục.

Bên cạnh đó, nhà trường cũng định hướng học sinh tăng cường tìm hiểu, khai thác hiệu quả các kỹ năng sử dụng AI phục vụ học tập. Tuy nhiên, học sinh cần biết cách kiểm chứng thông tin, quản lý dữ liệu cá nhân và chủ động phòng tránh những rủi ro có thể phát sinh khi sử dụng công nghệ.

Không chỉ tại Vĩnh Tiến - Cổ Am, nhiều trường học ở Hải Phòng đang chuyển từ “dạy chữ” sang “phát triển con người”, trở thành nơi đặt những viên gạch đầu tiên cho quá trình hình thành những “con người xã hội chủ nghĩa”. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 05, Hải Phòng cũng xác lập một bộ tiêu chí toàn diện nhằm chuẩn hóa hình ảnh con người xã hội chủ nghĩa thành phố Cảng trong kỷ nguyên mới. Đó không chỉ là những chuẩn mực về đạo đức truyền thống như trung thực, nhân ái, mà còn là sự nâng tầm về bản lĩnh chính trị và năng lực số. Trong bộ tiêu chí ấy, hình mẫu “Đoàn viên xã hội chủ nghĩa” được coi là lực lượng tiên phong. Trong thời đại chuyển đổi số, con người xã hội chủ nghĩa tại Hải Phòng không chỉ cần “hồng” về lý tưởng mà phải “chuyên” công nghệ; họ không chỉ giỏi giang, vững vàng về kiến thức, kỹ năng, chuyên môn mà còn có “năng lực số” và “văn hóa số”.

Đặc biệt, trong thời đại mà mạng xã hội có thể lan truyền cả tri thức lẫn độc hại, việc xây dựng con người xã hội chủ nghĩa cũng chính là xây dựng một “lá chắn mềm” bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng. Với quan điểm đó, theo chị Lê Thị Ngân Hà, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường Ái Quốc, Bí thư Đoàn phường thì việc xây dựng đoàn viên xã hội chủ nghĩa hôm nay không chỉ dừng ở tinh thần xung kích, tình nguyện, mà còn là xây dựng lớp thanh niên có bản lĩnh trước những thông tin sai trái, độc hại; biết sử dụng công nghệ để lan tỏa điều tích cực, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và giữ gìn các giá trị văn hóa, đạo đức trên không gian mạng.

Theo chị Lê Thị Ngân Hà, trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay, đoàn viên thanh niên cần hội tụ đầy đủ phẩm chất chính trị, năng lực công dân số cùng kỹ năng công nghệ để thích ứng với môi trường mới và phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ.

Thời gian qua, Đoàn Thanh niên phường Ái Quốc đã tổ chức nhiều lớp tập huấn về kỹ năng số, ứng dụng AI, ChatGPT, Canva… nhằm nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền. Đồng thời, đơn vị cũng thành lập các đội hình thanh niên hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và nâng cao kỹ năng bảo đảm an toàn trên không gian mạng.

Xây dựng Chủ nghĩa xã hội không phải là những mục tiêu xa vời

Đảng ta luôn xác định: Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp xây dựng Chủ nghĩa xã hội. Vì vậy, xây dựng Chủ nghĩa xã hội không chỉ là phát triển kinh tế hay hiện đại hóa hạ tầng, mà còn là xây dựng những con người có lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm, sống nhân ái, trung thực, nghĩa tình và biết sẻ chia với cộng đồng. Bám sát quan điểm lý luận ấy, Hải Phòng đang từng bước cụ thể hóa việc xây dựng con người xã hội chủ nghĩa bằng những mô hình gần gũi, thiết thực trong đời sống. Không chỉ dừng lại ở trường học hay các tổ chức thanh niên, tinh thần xây dựng “con người xã hội chủ nghĩa” tại Hải Phòng đã lan tỏa sâu rộng đến từng ngõ xóm, thấm sâu vào đời sống của mỗi gia đình.

Tại xã Trần Phú (TP Hải Phòng), khái niệm “công dân số” không còn là lý thuyết xa lạ khi người dân đã thành thạo với “bình dân học vụ số”, chủ động tiếp cận chính sách qua mạng xã hội.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Duyên, Giảng viên Đại học Thành Đông, đồng thời là Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Trần Phú khẳng định: xây dựng con người xã hội chủ nghĩa không dừng ở những khẩu hiệu hay lý luận khô cứng, mà phải được cụ thể hóa bằng những tiêu chí như đời sống tốt hơn, hạnh phúc hơn của mỗi gia đình và mỗi người dân. Ở xã Trần Phú, các cấp Hội Phụ nữ đang trở thành một trong những lực lượng quan trọng lan tỏa những giá trị ấy bằng nhiều hoạt động thiết thực, như: hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, xây dựng gia đình hạnh phúc, giữ gìn nếp sống văn minh và giúp hội viên tiếp cận công nghệ, thích ứng với chuyển đổi số.

Theo TS Nguyễn Thị Phương Duyên, thay vì dừng lại ở những lý luận mang tính hình thức, hiện nay nhiều chủ trương đã được cụ thể hóa thành hành động và kết quả thực tiễn trong đời sống xã hội. TS Nguyễn Thị Phương Duyên cho rằng, sự phát triển của một địa phương hay một quốc gia không chỉ được đo bằng tăng trưởng kinh tế mà còn phải thể hiện qua chất lượng đời sống tinh thần của người dân, gia đình hạnh phúc, trường học an toàn, trẻ em có không gian vui chơi và người cao tuổi được chăm lo đầy đủ.

Tại địa phương nơi bà công tác, trong suốt một năm qua, Hội Phụ nữ chưa phải thực hiện bất kỳ vụ hòa giải mâu thuẫn gia đình nào. Theo bà, khi đời sống kinh tế của các hộ dân ổn định, tinh thần cũng được cải thiện, từ đó người dân sẽ hướng tới những giá trị tích cực và tốt đẹp hơn trong cuộc sống.

Thực tiễn ở Hải Phòng hôm nay cho thấy, xây dựng Chủ nghĩa xã hội không phải là những mục tiêu xa vời hay những khái niệm lý luận khô cứng, mà đang hiện diện sinh động trong từng lớp học, từng khu dân cư và trong chính sự thay đổi của mỗi con người. Trẻ em được phát triển toàn diện hơn, thanh niên có bản lĩnh hơn trong môi trường số, phụ nữ tự tin hơn, gia đình hạnh phúc hơn và người dân được sống trong một cộng đồng nhân văn, đoàn kết, được thụ hưởng ngày càng nhiều hơn các thành quả phát triển... Đó cũng chính là lúc những giá trị tốt đẹp của Chủ nghĩa xã hội được khẳng định bằng thực tiễn đời sống.

Hải Phòng: Xây dựng chủ nghĩa xã hội từ những mô hình cụ thể

VOV.VN - Thành phố đặt mục tiêu xây dựng Hải Phòng trở thành “thành phố văn minh - hạnh phúc”, hình mẫu tiêu biểu của mô hình chủ nghĩa xã hội trong thời kỳ mới; trong đó, kinh tế phát triển cao và bền vững; công bằng, dân chủ, văn minh.