“Hiệu quả thực thi sau đào tạo phải là thước đo cao nhất”
VOV.VN - “Hiệu quả thực thi sau đào tạo phải là thước đo cao nhất của chương trình” - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh điều này tại Chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức đối với Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV.
Trong chỉ đạo tại Chương trình bồi dưỡng, cập nhật kiến thức đối với Ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV ngày 17/8, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu mỗi học viên mang những việc khó nhất của ngành, lĩnh vực, địa phương mình vào lớp để cùng mổ xẻ và tìm cách giải quyết, chia sẻ cả việc thành công và chưa thành công.
Sau khóa học phải có chuyển biến cụ thể trong công việc, bởi “hiệu quả thực thi sau đào tạo phải là thước đo cao nhất của chương trình”. Điểm đáng chú ý trong chỉ đạo là cách bồi dưỡng được gắn với thực tiễn công việc, phát huy kinh nghiệm của chính người học và lấy kết quả sau học làm thước đo.
Như vậy, chương trình bồi dưỡng không thể chỉ được thiết kế từ những chuyên đề có sẵn mà phải xuất phát từ những vấn đề người học đang thực sự phải xử lý.
Nhiều lớp bồi dưỡng cán bộ lâu nay kể cả chương trình đào tạo lý luận chính trị vẫn nặng về thuyết giảng. Chương trình có thể đầy đủ, báo cáo viên có thể giỏi, nhưng người học chủ yếu ngồi nghe, cuối khóa viết bài thu hoạch, làm bài kiểm tra rồi nhận chứng nhận. Điều cần quan tâm hơn là sau đó họ có nhìn vấn đề khác đi, ra quyết định tốt hơn và tháo được vướng mắc trong công việc hay không.
Với cán bộ đã có nhiều năm công tác, nhất là cán bộ cấp chiến lược, kinh nghiệm và những vấn đề thực tế họ đang phải xử lý chính là nguồn học liệu quý: dự án chậm tiến độ, chính sách xuống cơ sở bị vướng, phối hợp giữa các ngành chưa ăn khớp, chủ trương đúng nhưng triển khai chưa ra kết quả...
Khi việc thật trở thành nội dung học, kinh nghiệm của người học cũng trở thành nguồn tri thức của lớp. Người ở Trung ương có thể hiểu rõ hơn tác động của chính sách khi nghe địa phương nói về điểm vướng; người ở địa phương có thể nhìn rộng hơn qua kinh nghiệm của cán bộ Trung ương và địa phương khác.
Thành công đáng chia sẻ, nhưng những việc chưa thành công đôi khi còn đáng học hơn nếu người trong cuộc nói thật vì sao chưa làm được và nếu làm lại sẽ làm khác ở đâu.
Vai trò của người giảng vì thế cũng cần khác trước. Một tập slide tốt chỉ trình chiếu chưa đủ. Báo cáo viên cần có kiến thức rộng, trải nghiệm thực tế, biết cung cấp dữ liệu, đặt câu hỏi và dẫn dắt thảo luận. Với một lớp gồm những người đã có kinh nghiệm quản lý, người giảng không nhất thiết phải nói nhiều nhất; điều quan trọng là làm cho người học suy nghĩ sâu hơn về vấn đề và về chính cách ra quyết định của mình.
Bài thu hoạch, nếu còn cần, nên gần với một phương án hành động cho chính công việc người học đang phụ trách hơn là bản tổng thuật những điều vừa được nghe. Sau một thời gian cần nhìn lại xem cách làm ấy có tạo ra chuyển biến nào trong thực tế.
Cách tiếp cận này không chỉ dành cho cán bộ cấp chiến lược. Các lớp bồi dưỡng cán bộ quản lý ở bộ, ngành, địa phương và cơ sở đều có thể vận dụng cùng một nguyên tắc: trước khóa học xác định những vấn đề người học đang gặp; trong khóa học dành nhiều thời gian phân tích tình huống, trao đổi, phản biện; sau khóa học quay lại xem công việc đã thay đổi ra sao.
Nhưng đổi cách tổ chức bồi dưỡng mới chỉ là một phía. Người học cũng phải thay đổi cách học và chịu trách nhiệm về kết quả của mình. Với cán bộ lãnh đạo, quản lý, kiến thức mới phải đi vào năng lực xử lý công việc thật: nhận ra đúng vấn đề, đặt đúng câu hỏi, cân nhắc các phương án, ra quyết định khi thông tin chưa đầy đủ và biết điều chỉnh khi thực tiễn thay đổi.
Càng ở vị trí cao càng cần giữ tinh thần học hỏi, biết lắng nghe ý kiến khác mình, tự xem lại cách nghĩ, cách làm và sẵn sàng học từ đồng nghiệp, từ thực tiễn, kể cả từ những việc chưa thành công.
Kinh nghiệm rất quý, nhưng nếu không tiếp tục học hỏi và tự cập nhật, kinh nghiệm từng giúp mình thành công cũng có thể trở thành quán tính. Vì thế, học tập suốt đời, tự học, tự soi, tự sửa không chỉ là thái độ cần có mà phải trở thành một năng lực của người lãnh đạo. Nhìn từ giáo dục, thay đổi thực sự sau bồi dưỡng không chỉ là biết nhiều hơn mà còn phải làm tốt hơn và tiếp tục biết học trong quá trình làm.
Điều đó cũng phù hợp với yêu cầu về lãnh đạo hành động và quản trị phát triển, bởi quản trị phát triển không dừng ở xác định mục tiêu hay ban hành chủ trương mà quan trọng hơn là biến chủ trương thành chương trình khả thi, phối hợp được các bên, tháo được điểm nghẽn và tạo ra kết quả mà người dân, doanh nghiệp có thể cảm nhận.
Nếu đã coi kết quả công việc là thước đo của năng lực quản lý thì bồi dưỡng cũng phải hướng tới sự thay đổi trong công việc. Điều đáng xem sau một khóa học là người học có nhìn vấn đề rõ hơn, ra quyết định tốt hơn, xử lý công việc hiệu quả hơn và tạo ra chuyển biến thực sự hay không.
Hiệu quả thực thi sau đào tạo, xét cho cùng, chính là câu trả lời rõ nhất về giá trị của một khóa bồi dưỡng. Xét từ góc độ phát triển nhân lực, học không chỉ để biết thêm mà để thay đổi năng lực hành động, còn với cán bộ lãnh đạo, quản lý, điều quan trọng hơn là nâng cao khả năng dẫn dắt và quản lý sự thay đổi trong tổ chức.