Xây dựng đội ngũ cán bộ không né tránh trách nhiệm, dám nghĩ, dám làm
VOV.VN - Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy lãnh đạo của Đảng khi xác định trọng tâm chuyển từ sắp xếp tổ chức bộ máy sang nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và chất lượng vận hành của Đảng và hệ thống chính trị.
Chuyển mạnh từ tư duy "quản lý" sang tư duy "kiến tạo và thực thi"
Muốn bộ máy mới vận hành hiệu quả, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở mô hình tổ chức mà chính là đội ngũ cán bộ. Bởi vậy, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của mô hình mới trở thành một trong những chủ trương chiến lược của Trung ương trong giai đoạn phát triển mới.
Sau quá trình tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cấp, yêu cầu đặt ra đối với mỗi cán bộ, công chức ngày càng cao. Cán bộ không chỉ thực hiện nhiệm vụ theo quy trình mà phải có năng lực giải quyết những vấn đề mới phát sinh, có tư duy đổi mới, khả năng phối hợp liên ngành và bản lĩnh đưa ra quyết định trong điều kiện khối lượng công việc lớn hơn, yêu cầu ngày càng cao.
Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV diễn ra sáng 29/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ.
Người đứng đầu Đảng, Nhà nước nhấn mạnh: “Cán bộ là nhân tố quyết định chất lượng tổ chức thực hiện. Nghị quyết đúng, nguồn lực đủ nhưng cán bộ thiếu năng lực, thiếu trách nhiệm, không dám làm thì công việc vẫn trì trệ”.
Phát biểu này không chỉ nhấn mạnh vai trò trung tâm của cán bộ mà còn đặt ra yêu cầu phải chuyển mạnh từ tư duy "quản lý" sang tư duy "kiến tạo và thực thi", lấy kết quả làm thước đo năng lực.
Đây cũng là lời giải cho một thực tế đã được chỉ ra nhiều năm qua: không ít chủ trương đúng, chính sách tốt nhưng triển khai chậm, thậm chí bị "nghẽn" ở khâu thực hiện. Nguyên nhân không hẳn vì thiếu cơ chế hay nguồn lực, mà do một bộ phận cán bộ còn tâm lý sợ sai, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, chỉ làm những gì an toàn cho bản thân thay vì lựa chọn phương án tối ưu cho sự phát triển.
Để hình thành đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu mô hình mới, cùng với việc lựa chọn đúng người, Đảng đặt ra yêu cầu đổi mới công tác đánh giá và sử dụng cán bộ. Theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, việc đánh giá cán bộ phải dân chủ, công khai, công tâm, khách quan; gắn với vị trí việc làm, sản phẩm, tiến độ, hiệu quả, uy tín trong Đảng, tín nhiệm trong nhân dân; lấy kết quả thực hiện nghị quyết làm căn cứ.
Đánh giá cán bộ bằng sản phẩm cụ thể, kết quả đầu ra
Quán triệt những nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đã cụ thể hóa những nhiệm vụ cần triển khai để xây dựng đội ngũ cán bộ phù hợp với mô hình tổ chức mới.
Theo đó, trọng tâm là cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo vị trí việc làm, chức năng, nhiệm vụ, khối lượng công việc và yêu cầu thực tiễn.
Đổi mới quản lý biên chế theo hướng quản trị bằng dữ liệu, lượng hóa công việc, đo lường hiệu quả thực thi và phân bổ biên chế linh hoạt, không cào bằng, phù hợp quy mô dân số, diện tích, mức độ phát triển, tính chất địa bàn và khối lượng công việc.
“Cán bộ là nhân tố quyết định chất lượng tổ chức thực hiện. Nghị quyết đúng, nguồn lực đủ nhưng cán bộ thiếu năng lực, thiếu trách nhiệm, không dám làm thì công việc vẫn trì trệ. Đánh giá cán bộ phải dân chủ, công khai, công tâm, khách quan; gắn với vị trí việc làm, sản phẩm, tiến độ, hiệu quả, uy tín trong Đảng, tín nhiệm trong Nhân dân; lấy kết quả thực hiện nghị quyết làm căn cứ”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Song song với đó, Trung ương yêu cầu hoàn thiện khung năng lực, tiêu chuẩn chức danh và vị trí việc làm, bố trí đúng người, đúng việc, đúng sở trường. “Đổi mới đánh giá cán bộ bằng sản phẩm cụ thể, kết quả đầu ra, tiến độ xử lý công việc và sự tín nhiệm của nhân dân. Thực hiện nghiêm nguyên tắc "có vào, có ra, có lên, có xuống". Xác định năng lực thực thi của cán bộ cấp xã là thước đo quan trọng kiểm định sự thành công của mô hình mới”, ông Nguyễn Duy Ngọc cho biết.
Tinh thần đổi mới đó cũng nhận được sự đồng tình từ nhiều chuyên gia và đại biểu Quốc hội. Theo Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Bùi Hoài Sơn, để xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của mô hình mới, điều quan trọng là phải khắc phục tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm nhưng đồng thời phải kiểm soát được sự tùy tiện.
Muốn vậy, cần tạo dựng một môi trường thể chế, mà ở đó những cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung được khuyến khích và bảo vệ; ngược lại, những trường hợp né tránh, đùn đẩy, cố tình trì hoãn công việc phải được nhận diện và xử lý kịp thời.
Đại biểu Bùi Hoài Sơn cũng cho rằng, tại Hội nghị Trung ương 3, Trung ương đã đặt ra rất rõ yêu cầu lấy kết quả thực hiện làm căn cứ quan trọng để đánh giá cán bộ, nhất là người đứng đầu. Theo ông, khi kết quả công việc thực sự gắn với việc đánh giá, bố trí, sử dụng cán bộ thì động lực thực thi sẽ thay đổi rất nhiều.
“Theo tôi cần xây dựng một văn hóa thực thi trong toàn bộ hệ thống. Đó là văn hóa nói đi đôi với làm, nhận việc thì làm đến cùng, gặp vướng mắc thì tìm cách tháo gỡ chứ không tìm lý do để trì hoãn. Cán bộ ở cơ sở phải biết lắng nghe người dân và doanh nghiệp, bởi nhiều khi một quy định nhìn từ Trung ương rất hợp lý nhưng đi vào đời sống lại xuất hiện những khó khăn mà chỉ người trực tiếp thực hiện mới nhận ra”, đại biểu Bùi Hoài Sơn cho biết.
Có thể thấy, yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng mô hình mới không chỉ xuất phát từ yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy, mà còn gắn với những mục tiêu phát triển rất lớn của đất nước trong giai đoạn tới. Để đạt được các mục tiêu chiến lược đặt ra, nhất là việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đòi hỏi bộ máy hành chính phải chuyển từ tư duy "quản lý" sang "kiến tạo và phục vụ", từ giải quyết công việc theo quy trình sang giải quyết theo kết quả và hiệu quả.
Muốn vậy, đội ngũ cán bộ phải trở thành lực lượng tiên phong trong cải cách, có đủ năng lực để xử lý những vấn đề mới, những vấn đề chưa có tiền lệ, đồng thời đủ bản lĩnh để đưa ra quyết định vì lợi ích chung.
Khi cán bộ được giao đúng thẩm quyền, được đánh giá bằng kết quả thực chất, được khuyến khích đổi mới và được bảo vệ khi dám hành động đúng vì lợi ích chung, họ sẽ có thêm động lực để cống hiến. Ngược lại, nếu vẫn tồn tại tình trạng "làm nhiều sai nhiều, không làm không sai", hoặc đánh giá, xếp loại cán bộ theo cảm tính thì rất khó tạo ra những đột phá trong thực thi chính sách.