Hội đồng Lý luận Trung ương: Đổi mới tư duy, nâng tầm tham mưu chiến lược

Khẳng định vai trò trong tư vấn chiến lược

Tham luận tại hội thảo “Phát huy vai trò tư vấn chiến lược của Hội đồng Lý luận Trung ương trong kỷ nguyên phát triển mới” của GS.TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cho biết những đóng góp nổi bật của Hội đồng Lý luận Trung ương trong tư vấn chiến lược và đổi mới tư duy lý luận của Đảng.

Ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên (1996-2001), Hội đồng Lý luận Trung ương đã tập trung nghiên cứu, tư vấn nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn quan trọng, như: chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước; đổi mới hệ thống chính trị và mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước với các đoàn thể nhân dân; xây dựng Đảng, Nhà nước pháp quyền, nền văn hóa và con người Việt Nam. Những nội dung này góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phát triển lý luận về chủ nghĩa xã hội (CNXH) và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam.

Trong nhiệm kỳ 2001-2005, Hội đồng tham gia tổng kết 20 năm đổi mới, đồng thời nghiên cứu, tư vấn nhiều vấn đề lý luận chính trị quan trọng, như: đảng viên làm kinh tế tư nhân, định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển kinh tế thị trường, vấn đề dân chủ XHCN, dân chủ trong điều kiện một đảng cầm quyền… Kết quả nghiên cứu, tư vấn của Hội đồng đã góp phần trực tiếp xây dựng các văn kiện trình Đại hội X của Đảng.

Trong nhiệm kỳ 2006-2010, Hội đồng đóng góp quan trọng vào việc bổ sung, phát triển Cương lĩnh năm 1991, làm sáng tỏ các vấn đề về đặc trưng của xã hội XHCN, phương hướng cơ bản của quá trình xây dựng CNXN và những định hướng lớn về phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa, quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Kết quả nghiên cứu của Hội đồng phục vụ trực tiếp việc hoàn thiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sung, phát triển năm 2011), Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2011-2020.

Trong nhiệm kỳ 2011-2015, Hội đồng đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, tiếp tục tư vấn cho Trung ương Đảng nhiều vấn đề về xây dựng Đảng, đổi mới hệ thống chính trị và phương thức lãnh đạo của Đảng, như: nhận diện những vấn đề cấp bách trong công tác xây dựng Đảng; vấn đề sửa đổi, bổ sung Hiến pháp; đổi mới giáo dục, đổi mới, nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN...

Trong nhiệm kỳ 2016-2021, Hội đồng tập trung tư vấn cho Trung ương Đảng những vấn đề lý luận chính trị phục vụ việc thực hiện Cương lĩnh 2011 và Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020, đồng thời tư vấn những vấn đề phục vụ trực tiếp việc soạn thảo các văn kiện Hội nghị Trung ương khóa XII và văn kiện Đại hội XIII của Đảng.

Trong nhiệm kỳ 2021-2026, Hội đồng tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong xây dựng văn kiện Đại hội XIV của Đảng và tổng kết 40 năm đổi mới, trực tiếp tham gia xây dựng Báo cáo tổng kết một số vấn đề  lý luận và thực tiễn về công cuộc đổi mới theo định hướng XHCN trong 40 năm qua ở Việt Nam. Đồng thời, Hội đồng tiếp tục nghiên cứu, làm sáng tỏ những vấn đề lý luận quan trọng như: mô hình kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam; mô hình quản lý phát triển xã hội Việt Nam, đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng…

Nâng cao năng lực tham mưu chiến lược trong giai đoạn mới

Theo GS.TS Lê Văn Lợi, với vai trò hạt nhân, nòng cốt trong công tác lý luận của Đảng, Hội đồng Lý luận Trung ương cần tập trung vào một số định hướng sau:

Thứ nhất, tiếp tục gắn tổng kết thực tiễn với phát triển, hoàn thiện lý luận của Đảng về lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Trong nhiệm kỳ 2026-2031 có trách nhiệm quan trọng trong tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ đi lên CNXH. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, Hội đồng cần đổi mới phương thức tổng kết theo hướng đồng hành với thực tiễn, lựa chọn một số địa phương, ngành, lĩnh vực và mô hình mới để theo dõi dài hạn, coi đó là những “phòng thí nghiệm thực tiễn” nhằm phát hiện nhân tố, vấn đề, mâu thuẫn và bài học mới ngay trong quá trình vận hành.

Thứ hai, tiếp tục tham gia hoàn thiện, phát triển lý luận về đường lối đổi mới của Đảng. Để phục vụ yêu cầu xây dựng Đảng về tư tưởng, lý luận, bảo vệ, củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn mới, Hội đồng cần chủ động xác định, nghiên cứu, giải quyết những vấn đề lý luận mới về đường lối đổi mới, về mô hình CNXH và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam.

Thứ ba, chủ động, tích cực tham gia xây dựng dự thảo văn kiện trình Đại hội XV của Đảng. Phát huy vai trò quan trọng đã được khẳng định qua các nhiệm kỳ, Hội đồng cần triển khai công tác nghiên cứu, tư vấn xây dựng văn kiện ngay từ đầu nhiệm kỳ, bảo đảm tính chủ động, khẩn trương và hiệu quả.

Thứ tư, mở rộng mạng lưới nghiên cứu lý luận chính trị trong nước, đồng thời tăng cường giao lưu, trao đổi quốc tế. Hội đồng cần phát huy vai trò trung tâm kết nối các cơ quan, đơn vị nghiên cứu, huy động trí tuệ của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học phục vụ tư vấn, hoạch định chủ trương, đường lối, chính sách cho Đảng và Nhà nước.

TS Phùng Quốc Hiển, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, chuyên gia tư vấn cấp cao  Hội đồng Lý luận Trung ương cho rằng để nâng cao năng lực tổng kết, nghiên cứu và tham mưu, Hội đồng cần chú trọng lựa chọn những vấn đề lớn, quan trọng, có tầm chiến lược dài hạn. Các vấn đề được lựa chọn phải xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn, làm sáng tỏ những nội dung còn chưa rõ, từ đó tổng kết, khái quát thành lý luận để tham mưu cho Đảng trong xây dựng, hoàn thiện quan điểm, đường lối, chủ trương và cụ thể hóa thành hành động cách mạng.

Cùng với việc lựa chọn đúng vấn đề, công tác nghiên cứu cần đi trước một bước,  phương pháp nghiên cứu phải khoa học, phải có dự báo tốt và sát đúng. Muốn vậy, công tác tổng kết, nghiên cứu, tham mưu của Hội đồng phải đảm bảo tính Đảng, tính khoa học, tính thực tiễn, tính khả thi và dự báo cao.

"Để thực hiện tốt công tác tư vấn chiến lược, Hội đồng cần phải tập hợp được các nhà khoa học, nhà quản lý, các chuyên gia có trình độ lý luận và trải qua thực tiễn, để tạo ra một lực lượng tri thức, có đủ trí tuệ và năng lực nghiên cứu, tham mưu cho Hội đồng thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình. Bên cạnh đó, Hội đồng cần phối hợp tốt với các cơ quan trong hệ thống chính trị, để có thể tiếp cận, tận dụng nguồn thông tin, nguồn tri thức và kinh nghiệm mang tính chuyên sâu của các cơ quan này, giúp cho việc thực hiện nhiệm vụ, chức năng của Hội đồng được thuận lợi và hiệu quả hơn", theo TS  Phùng Quốc Hiển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trao Huân chương Hồ Chí Minh cho Hội đồng Lý luận Trung ương

VOV.VN - Sáng nay (29/10), tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập (30/10/1996 - 30/10/2026) và đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự lễ kỷ niệm.