Nghị định mới trong giải quyết khiếu nại: Siết chặt trách nhiệm cán bộ
VOV.VN - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 155/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 124/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Khiếu nại. Nghị định 155 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.
Một trong những điểm đáng chú ý là Nghị định bổ sung Điều 3a để làm rõ khái niệm “vụ việc phức tạp” trong giải quyết khiếu nại.
Theo đó, vụ việc phức tạp trong giải quyết khiếu nại là vụ việc thuộc một trong các trường hợp: Khiếu nại về một nội dung nhưng phải xác minh từ 2 địa điểm trở lên; Khiếu nại có từ 2 nội dung phải xác minh trở lên; Nhiều người khiếu nại về cùng một nội dung hoặc nội dung khiếu nại liên quan đến quyền và lợi ích của nhiều người; Người khiếu nại ở nước ngoài hoặc là người nước ngoài; hành vi bị khiếu nại xảy ra ở nước ngoài; nội dung khiếu nại phải xác minh ở nước ngoài.
Nội dung khiếu nại liên quan đến trách nhiệm quản lý của nhiều cơ quan, tổ chức; Các cơ quan, tổ chức có liên quan trong quá trình giải quyết khiếu nại còn ý kiến khác nhau; Có tài liệu, chứng cứ mâu thuẫn với nhau cần có thời gian kiểm tra, xác minh, đánh giá hoặc tham khảo ý kiến của các cơ quan chuyên môn.
Việc xác định vụ việc phức tạp phải được thể hiện bằng văn bản và lưu trong hồ sơ giải quyết khiếu nại.
Siết chặt trách nhiệm và kỷ luật cán bộ trong xử lý khiếu nại
Bên cạnh đó, Nghị định 155 sửa đổi, bổ sung các quy định tại Điều 40, Điều 41 Nghị định số 124/2020 nhằm chi tiết hóa các hình thức xử lý kỷ luật đối với người xác minh và người giải quyết khiếu nại.
Theo đó, quy định cụ thể 4 hình thức kỷ luật (khiển trách, cảnh cáo, cách chức, buộc thôi việc) cho các hành vi như: sách nhiễu, bao che người bị khiếu nại, đe dọa trả thù, cố ý làm sai lệch hồ sơ hoặc không thụ lý vụ việc đủ điều kiện thụ lý…
Đồng thời, Nghị định 155 cũng bổ sung Điều 41a vào sau Điều 41 Nghị định 124 để xử lý kỷ luật cả những người không trực tiếp giải quyết nhưng có hành vi can thiệp trái pháp luật vào quá trình khiếu nại.
Nghị định 155/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.
Việc rút khiếu nại, tạm đình chỉ, đình chỉ giải quyết khiếu nại, đối thoại đối với vụ việc khiếu nại đã có thông báo thụ lý trước ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành và chưa ban hành quyết định giải quyết khiếu nại được thực hiện theo quy định tại Nghị định này.
Đối với vụ việc giải quyết khiếu nại vi phạm pháp luật, gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân bị phát hiện trước khi Nghị định này có hiệu lực thi hành và đang được xem xét, giải quyết thì tiếp tục thực hiện việc xem xét giải quyết theo quy định tại Nghị định số 124.
Đối với hành vi vi phạm pháp luật về khiếu nại xảy ra trước ngày Nghị định này có hiệu lực đang được xem xét, xử lý và chưa có quyết định xử lý kỷ luật hoặc việc xem xét, xử lý sau ngày Nghị định này có hiệu lực thì áp dụng quy định tại Nghị định này hoặc quy định của Nghị định số 124 nếu có lợi cho cán bộ, công chức có hành vi vi phạm bị xử lý kỷ luật.
Ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong giải quyết khiếu nại
So với Nghị định 124, Nghị định 155 đặt ra một khung pháp lý hiện đại hơn khi bổ sung Điều 30a quy định việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong giải quyết khiếu nại.
Cụ thể, tại Điều 30a quy định, cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số để cập nhật, theo dõi, quản lý, lưu trữ, kết nối, chia sẻ dữ liệu giải quyết khiếu nại theo quy định của pháp luật.
Thông tin, dữ liệu về quá trình xử lý, giải quyết khiếu nại được cập nhật kịp thời trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong giải quyết khiếu nại phải bảo đảm tính công khai, minh bạch, bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và tuân thủ các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước.
"Khiếu nại, tố cáo vẫn phức tạp ở địa phương có nhiều dự án thu hồi đất"
VOV.VN - Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cho biết, tình hình công dân gửi đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đến các cơ quan của Quốc hội, Đoàn ĐBQH giảm nhẹ so với năm 2024, tuy nhiên số đoàn đông người đến nơi tiếp công dân của các Đoàn ĐBQH tăng 62 lượt đoàn so với năm 2024.
Đẩy mạnh phân cấp, chuyển đổi số trong giải quyết khiếu nại, tố cáo
VOV.VN - Tại phiên họp Phiên họp Thường trực Ủy ban mở rộng của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, các đại biểu đề nghị quy định rõ trách nhiệm của người khiếu nại, tố cáo; hoàn thiện cơ chế phân cấp, chuyển đổi số trong giải quyết khiếu nại, tố cáo nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
