Nghị quyết 66 tạo bước chuyển biến mới trong xây dựng pháp luật

Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới xác định công tác xây dựng và thi hành pháp luật là “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Sau hơn 1 năm triển khai, công tác xây dựng pháp luật đã có nhiều đổi mới quan trọng, tạo tiền đề cho sự phát triển đất nước.

Để làm rõ hơn những điểm mới, sự thay đổi trong tư duy làm luật và tác động thực tiễn của Nghị quyết này, Phóng viên VOV.VN đã có cuộc trao đổi với đại biểu Phạm Văn Hòa, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp.

Đổi mới tư duy xây dựng pháp luật

PV: Thưa ông, Nghị quyết 66 xác định công tác xây dựng và thi hành pháp luật là "đột phá của đột phá". Ông nhìn nhận thế nào về vai trò của thể chế, pháp luật đối với mục tiêu phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn hiện nay?

Đại biểu Phạm Văn Hòa: Có thể nói, Nghị quyết 66 của Trung ương là một nghị quyết đặc biệt quan trọng, được xem như "cẩm nang" tạo tiền đề cho Quốc hội để sửa đổi, bổ sung điều chỉnh lại chương trình xây dựng luật pháp từ cuối khóa XV và đầu khóa XVI. Ngay trong kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI cũng đang bàn thảo, điều chỉnh, bổ sung một số luật cho phù hợp với tình hình thực tế.

Bước chuyển biến tích cực nhất hiện nay là đổi mới tư duy xây dựng pháp luật. Khác với các kỳ Quốc hội trước, hiện nay khi sửa đổi, bổ sung hay xây dựng luật mới, Quốc hội chủ yếu ban hành các "luật khung", quy định những nguyên tắc, nội dung cơ bản. Còn những vấn đề chi tiết, cụ thể, dễ biến động theo nhịp sống hàng ngày sẽ được giao lại cho Chính phủ ban hành nghị định, các bộ, ngành ban hành thông tư hướng dẫn.

Sự thay đổi này nhằm đảm bảo hệ thống pháp luật có tính thống nhất và tuổi thọ lâu dài. Tránh tình trạng đạo luật vừa sửa đổi, ban hành được nửa năm, thậm chí chưa kịp tổ chức thực hiện đã phát sinh bất cập, lại phải đưa vào chương trình sửa đổi.

PV: Sự điều chỉnh kịp thời trong tư duy làm luật này tạo ra nền tảng như thế nào cho công tác điều hành của Chính phủ cũng như sự phát triển của đất nước, thưa ông?

Đại biểu Phạm Văn Hòa: Nghị quyết 66 tạo ra tiền đề lớn cho sự phát triển quốc gia, nhất là trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp với những thay đổi lớn, nhanh chóng chưa từng có, nếu không sửa đổi, bổ sung luật kịp thời sẽ tạo rất nhiều khó khăn trong quá trình hành pháp.

Nghị quyết 66 tạo một bước chuyển biến mới, tạo tiền đề để các cơ quan lập pháp thực hiện đúng quy định pháp luật mà không chịu bất cứ rào cản nào, các tổ chức, cá nhân thực thi được mạnh dạn, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Khi luật quy định rõ ràng, mạch lạc, cụ thể, có cơ chế đặc thù, khuyến khích người giỏi, người tài dám chịu trách nhiệm, như vậy quá trình thực thi pháp luật mới đạt hiệu quả tốt.

Đến nay, Nghị quyết 66 mới được triển khai thực hiện hơn 1 năm, chưa thể đánh giá toàn diện kết quả đạt được, song bước đầu áp dụng có thể thấy doanh nghiệp và người dân đồng tình cao. Theo tinh thần của nghị quyết, việc xây dựng hành lang pháp luật được thông thoáng, sát với thực tế hơn.

Theo đó, nhiều thủ tục hành chính được cắt giảm, nhiều ngành nghề nằm trong danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện cũng được cắt bớt thủ tục không cần thiết để chuyển sang đầu tư kinh doanh bình thường, hay việc đăng ký thành lập doanh nghiệp cũng được cắt giảm…

Tôi cho rằng, chính sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp trong sản xuất, kinh doanh là thước đo quan trọng nhất khi nói về hiệu quả của Nghị quyết 66.

Kiên quyết bỏ tư duy "không quản được thì cấm"

PV: Nghị quyết 66 có một điểm mới rất đáng chú ý là yêu cầu dứt khoát bỏ tư duy "nếu không quản được thì cấm". Quan điểm chỉ đạo này sẽ làm thay đổi cách chúng ta xây dựng chính sách ra sao, thưa ông?

Đại biểu Phạm Văn Hòa: Đây là điểm sáng mà tôi cực kỳ tâm đắc. Thực tế trước đây đã tồn tại câu chuyện khi đề ra một chính sách hay quản lý một lĩnh vực mới, nếu cơ quan quản lý thấy khó khăn, quá phức tạp thì lập tức đưa ra quy định "cấm", hoặc đặt ra hàng loạt điều kiện để ràng buộc người dân, doanh nghiệp.

Việc kiên quyết bỏ tư duy "không quản được thì cấm" là một điều kiện tiên quyết mà cộng đồng doanh nghiệp và người dân rất hoan nghênh. Hiện nay, mọi cơ chế, chính sách đều phải hướng tới việc tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động sản xuất kinh doanh đúng pháp luật. Phải lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm và khi đã lấy dân làm trung tâm thì cơ quan Nhà nước phải có trách nhiệm đồng hành, tháo gỡ cùng dân. Có như vậy, Nghị quyết 66 mới thực sự "bám rễ" vào cuộc sống.

PV: Nghị quyết 66 cũng yêu cầu phải thường xuyên đánh giá hiệu quả pháp luật sau khi ban hành. Trong thời gian tới, công tác giám sát của Quốc hội cần có những điểm nhấn nào để đảm bảo kỷ cương pháp luật, thưa ông?

Đại biểu Phạm Văn Hòa: Khi đạo luật được ban hành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các Ủy ban và các Đoàn Đại biểu Quốc hội phải có trách nhiệm giám sát chặt chẽ quá trình thực thi thông qua giám sát thường xuyên, giám sát chuyên đề hoặc chất vấn tại nghị trường.

Điều cốt lõi của giám sát là phải chọn đúng những vấn đề bức xúc nhất của người dân và đặc biệt phải có "hậu kiểm". Những kiến nghị của Quốc hội mang tính pháp lý, buộc các cơ quan hữu quan phải tổ chức thực hiện.

Điểm cần mạnh dạn hơn trong thời gian tới là thái độ kiên quyết của các đoàn giám sát. Nếu cơ quan, đơn vị chịu sự giám sát không thực hiện kiến nghị, trây ỳ, đùn đẩy, kéo dài thời gian thì đại biểu Quốc hội và cơ quan giám sát phải mạnh dạn đề xuất xử lý trách nhiệm hành chính đối với cá nhân, tổ chức đó.

Dù thời gian qua, hầu hết các kiến nghị đều được các cơ quan tiếp thu và chấp hành tốt, nhưng chúng ta vẫn cần sẵn sàng sử dụng đến chế tài xử lý để đảm bảo pháp luật được thực thi nghiêm minh nhất.

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!

Nghị quyết 66: Tư duy làm luật chuyển từ quản lý sang kiến tạo phát triển

VOV.VN - Sau hơn 1 năm thực hiện Nghị quyết 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, đại biểu Quốc hội cho rằng, bước chuyển quan trọng nhất là luật không chỉ mang tính quản lý xã hội mà còn là động lực cho sự phát triển, động lực kiến tạo.