Pháp luật không chỉ đúng mà phải được thực thi tạo kết quả thực tế

Sáng 21/9, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia về những giải pháp tạo đột phá nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật.

Hội thảo tập trung làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn và yêu cầu đổi mới công tác tổ chức thi hành pháp luật, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm đưa pháp luật đi vào cuộc sống hiệu quả hơn. Các đại biểu thống nhất, tổ chức thi hành pháp luật là khâu có ý nghĩa quyết định trong việc đưa chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn.

Chuyển từ “thi hành đúng” sang chủ động tổ chức thi hành pháp luật

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh yêu cầu phải nhìn nhận đầy đủ hơn mối quan hệ giữa xây dựng pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật và xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật.

Chất lượng của pháp luật không chỉ được thể hiện ở chất lượng văn bản khi ban hành mà quan trọng hơn là phải được kiểm nghiệm qua thực tiễn thi hành, khả năng đi vào cuộc sống, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tạo động lực phát triển.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, muốn đưa pháp luật nhanh chóng đi vào cuộc sống thì trước hết phải “đưa cuộc sống vào trong pháp luật”. Đây là yêu cầu đặt ra đối với cả quá trình xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Một trong những yêu cầu được nhấn mạnh là phải chuyển mạnh từ theo dõi hoạt động sang đánh giá thực chất kết quả và tác động của pháp luật vào thực tiễn.

Việc tổ chức thi hành pháp luật cũng cần được hoàn thiện theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ nguồn lực, rõ thời gian và rõ kết quả, gắn với xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trở thành nhu cầu tự thân và hành động tự giác trong toàn xã hội.

Lấy kết quả thực tế làm thước đo

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho rằng cần xây dựng, chuẩn hóa các tiêu chí, phương pháp và công cụ đánh giá hiệu quả thực thi pháp luật, lấy kết quả, tác động thực tế và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm căn cứ quan trọng.

Cùng với đó, cần xây dựng cơ chế phát hiện sớm, xử lý nhanh những vấn đề phát sinh trong thực tiễn; kết nối kết quả theo dõi thi hành, kiểm tra, rà soát văn bản, thanh tra, kiểm toán, xử lý vi phạm, phản ánh, kiến nghị và đánh giá hiệu quả pháp luật.

Đáng chú ý, phản ánh của người dân và doanh nghiệp được xác định là nguồn dữ liệu quản trị quan trọng, giúp cơ quan nhà nước nhận diện những bất cập trong quá trình thực thi để kịp thời điều chỉnh.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng và kết nối dữ liệu phục vụ tổ chức thi hành pháp luật; nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo phù hợp, an toàn và hiệu quả.

Xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật

Từ những nội dung được trao đổi tại hội thảo, các đại biểu thống nhất sáu định hướng chủ yếu trong thời gian tới. Trong đó, tiếp tục quán triệt và tổ chức thực hiện nghiêm các chủ trương của Đảng về xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; xác định tổ chức thi hành pháp luật là khâu trọng yếu trong quá trình đưa pháp luật vào cuộc sống, gắn với trách nhiệm của từng chủ thể, nhất là người đứng đầu.

Các cơ quan chức năng cần khẩn trương nghiên cứu, hoàn thiện pháp luật về văn bản quy phạm pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật; bảo đảm sự gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng, thi hành và hoàn thiện pháp luật, đồng thời xác định rõ trách nhiệm, nguồn lực và cơ chế phản hồi chính sách.

Một yêu cầu khác là tăng cường kỷ luật, kỷ cương, trách nhiệm công vụ, nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác pháp luật. Cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức phải đi đầu, gương mẫu tôn trọng và phục vụ nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, hội thảo là bước quan trọng để chuyển từ nhận thức vấn đề sang thiết kế giải pháp, từ thảo luận khoa học sang hoàn thiện chính sách pháp luật và tổ chức thi hành.

“Không chỉ cần có một hệ thống pháp luật tốt mà phải có một cơ chế tổ chức thi hành pháp luật tốt; không chỉ cần những quy định đúng mà phải bảo đảm các quy định đó được hiểu đúng, thực hiện thống nhất và mang lại kết quả thực tế”, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Mục tiêu cuối cùng là để tuân thủ pháp luật trở thành thói quen, chuẩn mực, văn hóa và giá trị chung của toàn xã hội; qua đó góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền, bảo đảm kỷ cương và tạo động lực cho phát triển đất nước.

Phó Thủ tướng: Chuyển mạnh sang chủ động tổ chức thi hành pháp luật

VOV.VN - Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu đổi mới căn bản công tác tổ chức thi hành pháp luật, chuyển từ “thi hành đúng” sang chủ động, chuyên nghiệp, linh hoạt; lấy dữ liệu, chuyển đổi số và AI làm nền tảng.