Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Khẩn trương tháo gỡ vướng mắc về đất đai, môi trường

Sáng nay (12/8), tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng họp với các bộ, ngành và đại diện các doanh nghiệp về xử lý khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực đất đai, môi trường, khoáng sản, nguồn vật liệu. 

Theo báo cáo của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, vướng mắc trong 4 lĩnh vực đất đai, môi trường, khoáng sản, nguồn vật liệu tập trung 5 nhóm nguyên nhân có tính hệ thống. Đó là độ trễ và tính hai chiều của lệch pha định giá đất; sự tách rời giữa nghĩa vụ tài chính pháp lý và khả năng thụ hưởng quyền sử dụng đất trên thực địa; rủi ro pháp lý hồi tố đối với các quyết định hành chính đã ban hành hợp pháp; thiếu vắng tiêu chí định lượng và đầu mối kết luận trong thủ tục môi trường và quy hoạch; tư duy quản lý chất thải theo hướng loại bỏ thay vì tuần hoàn.

Về một số khó khăn, vướng mắc cụ thể của doanh nghiệp trong lĩnh vực đất đai, bà Trần Thị Lan Anh, Tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho biết, bảng giá đất mới được hình thành trong một thời gian rất ngắn, nên các doanh nghiệp cũng khó có thể điều chỉnh.

Bên cạnh đó, các đô thị sau sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp, giá đất thực tế giảm mạnh, nhưng bảng giá và hệ số điều chỉnh chưa được cập nhật giảm theo, doanh nghiệp không xác định được giá trị tài sản của mình nên không lập được phương án di dời hay chuyển đổi.

"Vấn đề được phản ánh nhiều nhất là khoản tiền bổ sung 3,6%, trong khi việc chậm định giá thuộc trách nhiệm của cơ quan nhà nước và doanh nghiệp thì không có công cụ nào để tính nghĩa vụ của mình mà lại là bên trả tiền. Nhiều doanh nghiệp bị buộc dừng sản xuất và di dời vì đất đã vào quy hoạch. Nhiều năm sau đất vẫn bị bỏ hoang do dự án chưa có nguồn lực", bà Trần Thị Lan Anh cho biết.

Trong lĩnh vực môi trường, doanh nghiệp gặp khó khăn về việc xác định đối tượng và tỷ lệ tham vấn cộng đồng bắt buộc trong đánh giá tác động môi trường. Bên cạnh đó, thủ tục phê duyệt cấp phép nhận chìm và đánh giá tác động môi trường trong hoạt động nạo vét duy tu luồng lạch cảng biển còn phức tạp, thuộc quản lý của nhiều bộ ngành.

Việc tiếp tục áp dụng định mức chi phí tái chế bắt buộc đối với các dòng bao bì làm bằng vật liệu đã qua tái chế hoặc vật liệu sinh học thân thiện môi trường chưa hợp lý, làm giảm động lực đầu tư công nghệ tái chế bao bì của doanh nghiệp.

Ngoài ra, còn có những bất cập trong quy hoạch xử lý nước thải; khoảng trống pháp lý và thiếu đồng bộ trong tiêu chuẩn tái sử dụng nước thải; chồng chéo chế độ quản lý đối với chất thải chăn nuôi… Theo ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng thư ký Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam, điều này đang làm khó doanh nghiệp. 

Ông Nguyễn Hoài Nam lý giải, theo luật, các khu công nghiệp đều phải có khu xử lý nước thải tập trung và các doanh nghiệp làm ngành nghề phải có hệ thống xử lý nước thải riêng. Hiện nay, doanh nghiệp vẫn phải đấu nối với hệ thống xử lý chung. Có nghĩa rằng nhà máy đã đạt chuẩn nước thải ra là A thì vẫn cứ phải đấu nối vào hệ thống chung của khu công nghiệp.

Với một hệ thống đầu tư hiện đại nhất hiện nay để đạt loại A theo quy chuẩn thì giá thành để làm ra nó khoảng 12.000 - 13.000 đồng/m3 nước thải/ngày đêm. Nếu phải đấu nối một lần nữa sang bên hệ thống tập trung thì phải nộp thêm khoảng 11.000 - 13.000 đồng nữa.

"Có nghĩa rằng, tiền để vận hành này gần như gấp đôi, mà nhà máy thủy sản thì sử dụng nhiều nước", ông Nguyễn Hoài Nam nói.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng nhận định, không phải tất cả các khó khăn của doanh nghiệp đều xuất phát từ thiếu quy định của pháp luật. Có những nội dung pháp luật đã quy định rõ, nhưng khâu tổ chức thực hiện còn chưa thống nhất. Có nơi yêu cầu thêm hồ sơ, thủ tục ngoài quy định.

Một số điểm nghẽn mang tính chất liên ngành, nhất là tính chất đất đai, khoản tiền bổ sung 3,6% ký quỹ, nhập phế liệu hàng tồn đọng tại cảng, hỗ trợ tài chính cho dự án xanh và tiêu chuẩn chất thải. Để chấm dứt việc này phải sửa luật, sau đó là nghị định và đặc biệt là liên ngành. Một số chính sách được sửa đổi căn bản, nhất là đất đai, tái sử dụng tài nguyên và một số quy định chuyên ngành để bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu các bộ, ngành trả lời thẳng thắn, dứt khoát các kiến nghị của doanh nghiệp, phân rõ trách nhiệm của Trung ương và địa phương.

Nhấn mạnh Chính phủ hiện nay tập trung vào xây dựng thể chế và tháo gỡ khó khăn thông qua phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho địa phương, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng lưu ý những vướng mắc, khó khăn, các quy định pháp luật còn chồng chéo, bất cập trong lĩnh vực đất đai và môi trường cần được xem xét trong quá trình sửa Luật đất đai, Luật môi trường, Luật thuế tài nguyên và các văn bản hướng dẫn thi hành để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp phát triển.

"Tinh thần là phải xử lý hết sức khẩn trương, cởi mở mà xử lý hiệu quả đến cùng, tháo gỡ thực sự các khó khăn, vướng mắc, không có né tránh, không đùn đẩy, rõ trách nhiệm, để tạo niềm tin cho doanh nghiệp. Đề nghị các bộ, ngành không được chuyển các thủ tục hành chính, các điều kiện kinh doanh đã cắt giảm biến thành các quy định khác, tiêu chuẩn, quy chuẩn rồi các giấy phép con", Phó Thủ tướng lưu ý.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Nông nghiệp Môi trường tiếp tục ứng dụng mạnh mẽ hơn nữa khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính, nhất là liên quan đến đất đai, môi trường, vấn đề nông sản.

Minh bạch thông tin đất đai: “Chìa khóa” ngăn lợi ích nhóm

VOV.VN - Nghị quyết 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV yêu cầu sửa đổi Luật Đất đai theo hướng minh bạch, công bằng, hiệu quả. Theo Luật sư Đinh Nhật Quang, công khai dữ liệu đất đai là giải pháp then chốt để ngăn lợi ích nhóm, phòng chống tham nhũng và tạo môi trường đầu tư minh bạch.