Quảng Trị đề xuất phân cấp cơ chế thỏa thuận quốc tế đối với Di sản liên biên giới

Từ năm 2021 đến nay, tỉnh Quảng Trị đã ký kết và triển khai thực hiện 39 thỏa thuận quốc tế. Tuy nhiên, trong quá trình thi hành luật, tỉnh nhận thấy một số quy định chưa bao quát đầy đủ tình hình phát sinh sau khi tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và mở rộng các lĩnh vực hợp tác quốc tế tại địa phương.

Ông Hoàng Nam, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cho biết, tỉnh Quảng Tri có Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng liên biên giới với di sản Hin Namno (Lào). Đây là di sản thế giới liên biên giới đầu tiên của Việt Nam và Lào và đầu tiên của Châu Á đã được UNESCO công nhận. Hiện nay, tỉnh đang tiến hành trao đổi cụ thể với bạn để phát huy hiệu quả của di sản liên biên giới này. Tuy nhiên, việc khai thác và phát huy di sản vẫn gặp vướng mắc về cơ chế đàm phán, ký kết (hiện mỗi cuộc họp đều phải xin ý kiến Trung ương). Ông Hoàng Nam, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị đề nghị cần sớm có cơ chế phân cấp, trao thẩm quyền ký kết phù hợp cho Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (đơn vị sự nghiệp trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh) để chủ động triển khai các hoạt động hợp tác với phía bạn Lào.

“Tôi thấy rằng, các mối quan hệ giữa thỏa thuận quốc tế với các pháp luật chuyên ngành chưa nêu rõ để làm rõ hơn. Ví dụ một số thỏa thuận đồng thời vừa liên quan thỏa thuận quốc tế, vừa liên quan các thỏa thuận chuyên ngành như đầu tư, viện trợ, tài chính, khoa học công nghệ... thì phải như thế nào, theo luật quốc tế hay phải hoàn thiện thủ tục pháp luật chuyên ngành trước khi ký thỏa thuận quốc tế”, ông Hoàng Nam, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị kiến nghị.

Tỉnh Quảng Trị cũng kiến nghị, đối với các thỏa thuận mang tính chất thông thường, nên giao quyền chủ động cho địa phương xem xét, quyết định. Đối với các thỏa thuận có nội dung quan trọng, cần có cơ chế để các cơ quan Trung ương tham gia thẩm định. Riêng các thỏa thuận liên quan đến đối ngoại, an ninh, quốc phòng phải được thẩm định chặt chẽ theo quy trình thống nhất của các cơ quan Trung ương. Cần nghiên cứu xây dựng cơ chế, quy định riêng đối với các hoạt động diễn ra thường xuyên tại khu vực biên giới, như hoạt động thương mại, giao lưu của Nhân dân, nhằm bảo đảm phù hợp với thực tiễn cuộc sống. 

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thỏa thuận quốc tế đã được đưa vào Chương trình lập pháp của Quốc hội năm 2026 tại Nghị quyết số 105 ngày 26/9/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Trong thời gian qua, các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và Chính phủ trong công tác ký kết và thực hiện thỏa thuận quốc tế được thể hiện trong nhiều Nghị quyết và văn bản quan trọng, trong đó nổi bật là Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Báo cáo chính trị Đại hội XIV khẳng định quan điểm chỉ đạo xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới về “đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên”; “Bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, sự quản lý tập trung của Nhà nước đối với các hoạt động đối ngoại”; “rà soát, đôn đốc triển khai thực hiện hiệu quả các cam kết, thỏa thuận quốc tế”.

Ông Đinh Công Sỹ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội cho biết, về công tác thực hiện điều ước và thỏa thuận quốc tế tại địa phương có hai nhóm triển khai: Phân định rõ giữa các thỏa thuận/điều ước quốc tế do Trung ương (Nhà nước, Chính phủ, Bộ ngành) ký kết mà địa phương có trách nhiệm cụ thể hóa, triển khai (về quản lý biên giới, phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, cứu hộ cứu nạn...) và các thỏa thuận do tỉnh, xã chủ động ký kết với các đối tác. Về lĩnh vực hợp tác, nội dung ký kết của địa phương rất đa dạng, tập trung vào quan hệ hữu nghị, xúc tiến đầu tư - thương mại, phát triển kinh tế, y tế, giáo dục, du lịch, bảo vệ môi trường - đa dạng sinh học và lao động. 

Ông Đinh Công Sỹ ghi nhận kiến nghị của tỉnh Quảng Trị khi xem xét đưa vào nội dung Dự án Luật Thỏa thuận quốc tế (thay thế): “Các ý kiến góp ý vào dự thảo luật, chúng tôi tiếp thu ghi nhận và tiếp tục phối hợp với Bộ Ngoại giao nghiên cứu kỹ về tính khoa học và thực tiễn. Định hướng xây dựng Luật sẽ tập trung vào các quy định mang tính nguyên tắc, không quy định chi tiết mà các nội dung chi tiết, cụ thể sẽ được quy định tại Nghị định hướng dẫn”.

Bộ Ngoại giao rà soát, đôn đốc thực hiện các cam kết, thỏa thuận quốc tế

VOV.VN - Ngày 9/7, tại Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đã chủ trì cuộc họp liên ngành về công tác rà soát, đôn đốc việc thực hiện các cam kết, thỏa thuận quốc tế.