Tạo bệ phóng toàn diện cho thanh niên khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo
VOV.VN - Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ ngành, địa phương triển khai nhiều giải pháp nhằm tiếp tục phát huy vai trò, vị trí của thanh niên và tạo điều kiện cho thanh niên trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, đóng góp nhiều hơn nữa cho phát triển đất nước.
Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 535/TB-VPCP ngày 19/10/2026 thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại Chương trình đối thoại với thanh niên năm 2026. Thông báo khẳng định Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm sâu sắc, ban hành nhiều chủ trương, cơ chế và chính sách thể chế hóa bằng pháp luật để phát triển thanh niên toàn diện.
Dấu ấn tiên phong của thế hệ trẻ trên mọi mặt trận
Thời gian qua, với sự đồng hành của cả hệ thống chính trị, thanh niên Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực và khá toàn diện. Điểm sáng nổi bật là những thành tựu ấn tượng trong học tập, nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Hàng loạt Tổ công nghệ số cộng đồng do thanh niên nòng cốt đã tích cực hỗ trợ người dân và chính quyền cơ sở vận hành Chính phủ số, xã hội số và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đội ngũ kỹ sư, nhà khoa học và doanh nhân trẻ đã ghi dấu ấn đậm nét trong các lĩnh vực tiên phong như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), FinTech, Blockchain... Đáng chú ý, nhiều startup công nghệ do thanh niên làm chủ đã triển khai thành công các dự án quy mô lớn, khẳng định tinh thần tự cường và khát vọng làm giàu cho bản thân, quê hương.
Không chỉ trong kinh tế - công nghệ, tuổi trẻ Việt Nam còn thể hiện vai trò tiên phong trên các lĩnh vực:
- Văn hóa - Đời sống: Biến các "concert quốc gia" và tác phẩm âm nhạc kết hợp giữa truyền thống với đương đại thành hiện tượng văn hóa, thu hút hàng triệu lượt xem và giành nhiều giải thưởng quốc tế; Triển khai tích cực Đề án "Thanh niên tham gia bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam giai đoạn 2024 - 2029".
- An ninh - Quốc phòng & Tình nguyện: Xung kích bảo vệ chủ quyền biên giới, biển đảo; tham gia nghiên cứu, sản xuất công nghệ chiến lược phục vụ quốc phòng và mục đích lưỡng dụng; chủ động triển khai các mô hình kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo; tích cực tham gia xây dựng trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới và hỗ trợ khắc phục thiên tai.
- Hội nhập quốc tế: Hàng nghìn thanh niên, sinh viên tham gia các diễn đàn, hợp tác học thuật toàn cầu, tỏa sáng rực rỡ tại các kỳ thi Olympic, giải đấu thể thao và cuộc thi nghệ thuật quốc tế.
Tuy nhiên, Thủ tướng Chính phủ cũng thẳng thắn chỉ ra một số hạn chế: Một bộ phận thanh niên chưa xác định rõ lý tưởng sống, còn phụ thuộc vào mạng xã hội và AI; trình độ kỹ năng chưa bắt kịp chuyển dịch của thị trường lao động; cơ chế hỗ trợ khởi nghiệp, nghiên cứu khoa học chưa thực sự có đột phá; nguồn lực bố trí còn hạn chế và một số bộ, ngành, địa phương chưa quan tâm đúng mức.
Mở đường thể chế và nâng cao năng lực nguồn nhân lực trẻ
Để khắc phục các tồn tại và giải phóng tiềm năng của thế hệ trẻ, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai quyết liệt Kết luận số 166-KL/TW ngày 10/6/2025 của Bộ Chính trị và Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030. Các chỉ tiêu phát triển thanh niên phải được lồng ghép trực tiếp vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm và 5 năm của từng địa phương, đơn vị. Đồng thời, chú trọng bố trí cán bộ trẻ đủ năng lực đảm nhận các vị trí quan trọng, từng bước nâng tỷ lệ cán bộ lãnh đạo, quản lý trẻ ở tất cả các ngành, các cấp.
Thu hút nhân tài và kết nối thị trường lao động
Bộ Nội vụ được giao chủ trì thực hiện hiệu quả các chiến lược về năng suất lao động quốc gia và tạo việc làm bền vững. Trong đó, nhiệm vụ trọng tâm là khẩn trương xây dựng Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Kết luận số 105-KL/TW của Hội nghị Trung ương 4 (khóa XIV) về thu hút, trọng dụng nhân tài trong các ngành mũi nhọn. Bên cạnh đó, Bộ cần phối hợp với Trung ương Đoàn đẩy mạnh tư vấn việc làm trên nền tảng số, rà soát đề xuất hoàn thiện chính sách việc làm cho thanh niên trong Quý I/2027.
Đột phá phát triển tư duy và kỹ năng số
Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục - đào tạo. Trọng tâm là trang bị cho thế hệ trẻ năng lực tư duy đổi mới sáng tạo, kỹ năng thực hành, ngoại ngữ, kỹ năng số và năng lực sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm, giúp người học sẵn sàng thích ứng với các nghề nghiệp mới.
Đẩy mạnh liên kết "3 Nhà" và khơi thông nguồn vốn cho khởi nghiệp
Nhằm tạo bệ phóng vững chắc cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo, Chính phủ đề ra các nhóm giải pháp chiến lược gắn liền với sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành.
- Liên kết "3 Nhà" thúc đẩy công nghệ chiến lược: Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì triển khai Đề án tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ quốc gia giai đoạn 2026 - 2035; thúc đẩy cơ chế đặt hàng bài toán thực tiễn để nhà khoa học trẻ thử sức theo Nghị định số 263/2025/NĐ-CP. Bộ sẽ phối hợp với Trung ương Đoàn và Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất cơ chế cho thanh niên tham gia giải quyết các bài toán lớn của đất nước; hoàn thành đề xuất chính sách nhân lực chất lượng cao trong các ngành mới (AI, hàng không vũ trụ, năng lượng nguyên tử...) trong Quý IV/2026; mở rộng cho thanh niên khai thác hạ tầng nghiên cứu dùng chung và nâng cao hiệu quả các Quỹ NAFOSTED, NATIF.
- Đa dạng hóa nguồn vốn và hỗ trợ pháp lý: Bộ Tài chính chịu trách nhiệm nghiên cứu hoàn thiện cơ chế khơi thông nguồn vốn, huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội kết hợp vốn nhà nước cho thanh niên khởi nghiệp. Bộ cần tiếp thu hợp lý ý kiến đóng góp cho dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa để hỗ trợ các doanh nghiệp trẻ, doanh nghiệp một người do thanh niên làm chủ; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí vận hành và định kỳ hằng tháng tổng hợp các kiến nghị của doanh nghiệp trẻ báo cáo Thủ tướng xem xét, xử lý.
- An cư lạc nghiệp và tiếp cận tín dụng: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo triển khai thực chất chương trình tín dụng cho vay mua, thuê mua nhà ở xã hội đối với người trẻ dưới 35 tuổi theo Nghị quyết số 33/NQ-CP; tiếp tục hoàn thiện chính sách cho vay nhà ở dài hạn và tạo điều kiện cho các mô hình kinh tế do thanh niên làm chủ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi.
Mở rộng thị trường, hỗ trợ thanh niên nông thôn và đổi mới phong trào
Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành liên quan chủ động mở rộng không gian phát triển cho thanh niên trên mọi vùng miền:
- Hỗ trợ vươn ra toàn cầu: Bộ Công Thương tăng cường đào tạo về chiến lược hội nhập, bảo vệ sở hữu trí tuệ, xúc tiến thương mại, thương mại điện tử cho sản phẩm khởi nghiệp, OCOP của thanh niên. Đồng thời, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Ngoại giao kết nối dữ liệu hệ thống Thương vụ để hỗ trợ và bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp trẻ trên thị trường quốc tế.
- Phát triển kinh tế nông thôn: Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát, tháo gỡ khó khăn kinh tế nông nghiệp để mở rộng cơ hội kinh doanh cho thanh niên nông thôn (báo cáo trong Quý I/2027); tạo điều kiện cho lực lượng trẻ tham gia các Chương trình mục tiêu quốc gia và đẩy mạnh đào tạo lao động nông nghiệp chất lượng cao.
- Chủ động từ chính quyền địa phương: UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm chủ động "đặt hàng" các bài toán phát triển địa phương cho trí thức và doanh nghiệp trẻ; tăng cường hỗ trợ thanh niên vùng khó khăn, dân tộc thiểu số về học nghề, vốn và sinh kế bền vững.
Thủ tướng Chính phủ đề nghị Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tiếp tục phát huy vai trò đại diện, phối hợp chặt chẽ với VCCI để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp trẻ. Mạng lưới kết nối giữa thanh niên với các nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà đầu tư cần được mở rộng liên tục.
Đặc biệt, Trung ương Đoàn cần đổi mới mạnh mẽ phương thức tổ chức các phong trào theo hướng: xác định rõ mục tiêu, kết quả đầu ra, nhiệm vụ cụ thể, cơ quan chủ trì và tiến độ thực hiện, đảm bảo mỗi hoạt động của tuổi trẻ đều đo lường được đóng góp thực chất vào sự phát triển chung của đất nước.